، جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اینکه اختلال طیف اتیسم یک اختلال عصب‌رشدی است، اظهار کرد: بر اساس گزارش‌های جهانی از هر ۱۰۰ کودک یک نفر به این اختلال اتیسم مبتلاست و افزایش آگاهی جامعه، بهبود ابزارهای تشخیصی و حساس‌تر شدن فرآیندهای ارزیابی موجب افزایش شناسایی این اختلال در سال‌های اخیر شده است.

حسینی با تأکید بر اهمیت دوران طلایی رشد کودک تصریح کرد: تشخیص به‌موقع و مداخلات زودهنگام، نقش تعیین‌کننده‌ای در کنترل علائم و بهره‌مندی کودکان از خدمات آموزشی و توانبخشی دارد و از همین رو سازمان بهزیستی از سال ۱۳۸۰ ارائه خدمات به افراد دارای اختلال طیف اتیسم را آغاز کرده و طی سال‌های اخیر این خدمات به‌طور قابل توجهی توسعه یافته است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: با توجه به اهمیت شناسایی زودهنگام، سازمان بهزیستی از سال ۱۳۹۸ اقدام به راه‌اندازی سامانه ملی غربالگری اختلال طیف اتیسم برای کودکان ۲ تا ۵ سال کرده است.

وی ادامه داد: این سامانه امکان اجرای آزمون‌های آنلاین و الکترونیکی را برای خانواده‌ها فراهم کرده و والدین، مربیان و سرپرستان قانونی می‌توانند با مراجعه به آن نسبت به بررسی احتمال وجود علائم در کودک اقدام کنند.

رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به برنامه‌های مداخلات بهنگام گفت: سازمان بهزیستی به‌عنوان یکی از نهادهای اصلی ارائه‌دهنده خدمات توانبخشی، بسته‌های متنوعی از خدمات را در دو قالب مرکزمحور و خانواده‌محور ارائه می‌دهد.

حسینی در تشریح خدمات مرکزمحور افزود: در حال حاضر ۱۲۲ مرکز روزانه آموزشی و توانبخشی ویژه اختلال طیف اتیسم در ۳۱ استان کشور با بیش از ۱۶۵۵ نیروی تخصصی فعال هستند همچنین ۳۲ مرکز چندمعلولیتی با کاربری اتیسم با ۵۷۳ نیروی متخصص به بیش از ۵۵۰۰ کودک خدمات ارائه می‌دهند.

وی تصریح کرد: بخش عمده هزینه‌های این خدمات از طریق یارانه‌های سازمان بهزیستی تأمین می‌شود تا فشار مالی خانواده‌ها کاهش یابد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به راه‌اندازی مراکز ویژه افراد بالای ۱۴ سال گفت: برای نخستین‌بار، مراکز تخصصی توانبخشی روزانه برای این گروه سنی ایجاد شده که خدماتی همچون آموزش، توانبخشی، فعالیت‌های هنری، ورزشی، فراغتی و مراقبتی را به‌صورت یکپارچه ارائه می‌دهند.

حسینی ادامه داد: در راستای بازگشت افراد دارای اختلال طیف اتیسم به جامعه، ۴۰۸ مرکز حرفه‌آموزی و ۱۳۸ کارگاه حمایتی فعال هستند که خدمات آموزشی، مهارتی و شغلی را ارائه می‌دهند.

وی افزود: در این مراکز علاوه بر آموزش مهارت‌های حرفه‌ای، بر ارتقای مهارت‌های ارتباطی، شناختی و فعالیت‌های روزمره نیز تمرکز شده و زمینه اشتغال پایدار برای افراد فراهم می‌شود.

رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: به‌منظور ارتقای دانش تخصصی، بسته آموزشی «بتا بهزیست» شامل آموزش‌های مرتبط با غربالگری، تشخیص، مداخلات تخصصی و مهارت‌های زندگی تهیه و در اختیار مراکز قرار گرفته است.

وی افزود: همچنین بسته آموزشی «روزنه» با هدف توانمندسازی خانواده‌ها و مشارکت فعال آنان در فرآیند درمان و توانبخشی طراحی شده و در اختیار والدین قرار می‌گیرد.

حسینی با اشاره به خدمات مراقبتی گفت: مراکز اقامت موقت برای حمایت از خانواده‌ها راه‌اندازی شده‌اند تا بتوانند به‌طور موقت از مسئولیت‌های مراقبتی فاصله بگیرند.

وی افزود: این مراکز خدماتی شامل مراقبت، توانبخشی، خدمات پزشکی و آموزشی را به‌صورت کوتاه‌مدت ارائه می‌دهند و در حال حاضر در ۹ استان کشور فعال هستند و به بیش از ۱۱۰ نفر خدمات ارائه می‌کنند.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر نقش خانواده گفت: در برنامه‌های خانواده‌محور، والدین نقش اصلی را در مداخلات ایفا می‌کنند و آموزش‌های تخصصی لازم توسط تیم‌های توانبخشی ارائه می‌شود.

وی افزود: در همین راستا، ۹ عنوان کتابچه آموزشی برای خانواده‌ها تدوین شده و «دبیرخانه هم‌اندیشی و توانمندسازی خانواده‌های افراد دارای اختلال طیف اتیسم» نیز با هدف تقویت مشارکت خانواده‌ها راه‌اندازی شده است.

حسینی با اشاره به حمایت‌های اقتصادی گفت: پرداخت مستمری ماهیانه، کمک‌هزینه معیشت برای افراد شدید و بسیار شدید فاقد درآمد و همچنین پرداخت حق پرستاری و مددکاری از جمله اقدامات حمایتی این سازمان است.

وی افزود: در حال حاضر بیش از ۳۵ هزار نفر از این خدمات بهره‌مند هستند که نقش مهمی در کاهش فشار اقتصادی خانواده‌ها دارد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به شرایط بحرانی گفت: افراد دارای اختلال طیف اتیسم در بحران‌هایی مانند جنگ با چالش‌های بیشتری مواجه می‌شوند و به همین دلیل، خدمات تخصصی روانشناختی و حمایتی برای این افراد و خانواده‌هایشان در نظر گرفته شده است.

وی افزود: ارائه خدمات مشاوره‌ای از طریق خطوط ۱۲۳ و ۱۴۸۰ و آموزش خانواده‌ها برای مدیریت شرایط بحرانی از جمله این اقدامات است.

حسینی با اشاره به برنامه‌های اشتغال گفت: در سال ۱۴۰۴ برای نخستین‌بار دو ردیف اعتباری برای ارتقای کارایی و بیمه افراد دارای اتیسم در نظر گرفته شده که شامل ۱۷۶ نفر در حوزه ارتقای کارایی و ۱۰۸ نفر در حوزه بیمه کارفرمایی و خویش‌فرمایی است.

وی در پایان با اشاره به روز جهانی آگاهی از اتیسم گفت: تولید محتوای آموزشی، استفاده از ظرفیت رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی و ترویج شعار «حمایت از افراد دارای اتیسم در زمان بحران، وظیفه همگانی است» در دستور کار قرار دارد.