در فرهنگ ایرانیان سرشار از جشن‌ها و مناسبت‌های مختلف ازجمله نوروز، سپندارمذگان و ... بوده است که به سبب این جشن‌ها ایرانیان جزو شادترین مردم دنیا شناخته می‌شدند.

اما متاسفانه امروز به بهانه‌های مختلف این جشن‌های اصیل به فراموشی سپرده شده و جای خود را به جشن‌های غربی داده است.

سپندارمذگان چیست؟

جشن سپندارمذگان یا جشن اسپندگان روز گرامیداشت زن، زمین و دلدادگان است، یکی از جشن‌های ایران باستان است که در روز ۵ اسفند برگزار می‌شد.

قدمت و ریشه این جشن به زمان شاهنشاهی هخامنشیان بازمی‌گردد؛ ابوریحان بیرونی در آثار الباقیه آورده ‌است که ایرانیان باستان، روز پنجم اسفندماه را روز بزرگداشت زن، زمین و دلدادگان، می‌دانستند.

اگرچه منابع کهن از جمله ابوریحان این جشن را در ۵ اسفند یاد کرده‌اند، اما با توجه به تغییر ساختار گاهشمار ایرانی و ۳۱ روزه شدن، نیمه نخست سال در گاهشماری خورشیدی، برخی این جشن را در ۲۹ بهمن برگزار می‌کنند.

ولنتاین، جشنی برای مسیحی‌سازی

روز ولنتاین، که همچنین با نام روز عشق و یا روز عشاق نیز شناخته می‌شود، در فرهنگ مسیحی سده‌های میانه و سپس فرهنگ مدرن غربی روز ابراز عشق است که به صورت سالانه در روز ۱۴ فوریه برگزار می‌شود.

سابقهٔ تاریخی روز والنتین به جشنی که به افتخار قدیس والنتین در کلیساهای کاتولیک برگزار می‌شد، بازمی‌گردد. روز والنتین برگرفته از سنن روم باستان و مسیحیت است؛ این ابراز عشق معمولاً با فرستادن کارت والنتین یا خرید هدایایی مانند گل سرخ انجام می‌شود.

طبق روایات «سنت ولنتاین»، کشیش معبدی در نزدیکی رم یا پیری جد کنونی بود که در ۱۴ فوریه سال ۲۶۹ میلادی به دستور امپراتور کلادیوس دوم و به دلیل کمک به زوج‌های جوان مسیحی برای ازدواج، گردن زده شد؛ اما ساکنان رم کشیش ولنتاین را فراموش نکردند و حتی کلیسایی را به یاد او نام گذاری کردند که به تدریج نیز ولنتاین به قدیس حامی عاشقان تبدیل شد.

بیشتر بخوانید:

دیدگاه مراجع در خصوص ولنتاین/ جایز نیست

آداب و رسوم سپندارمذگان یا اسپندگان

سپندارمذگان که رسمی فارغ از تجملات و هدایای گران قیمت است، بیش‌تر به ابراز علاقه و محبت تاکید دارد؛ در این روز رسم بر این است که مردان و پسران کارهایی که بر عهده زنان و دختران است ازجمله ظرف شستن، اتو کشیدن و ... را انجام دهند.

آداب و رسوم ولنتاین

عشاق ولنتاین دوست، در این روز به یاد عاشق قدیمی به یکدیگر گل قرمز، خرس عروسکی، شکلات و ... کادو می‌دهند.

لازم به ذکر است، برگزاری جشن ولنتاین در پنج کشور ایران، مالزی، عربستان سعودی، اندونزی و پاکستان ممنوع است.

سپندارمذگان یا ولنتاین؟

عشق و دوست‌داشتن اصلی‌ترین وجه شباهت میان این دو روز است؛ اما عشق اول را می‌توان با عشق به تاریخ و تمدن ایران آمیخت و در کنار رسیدن به هدف ابراز علاقه به عشق خود؛ که فارغ از هرگونه نیاز به بهانه و روز خاص است؛ به زنده ماندن فرهنگ و رسوم ایران باستان نیز کمک کرد.

اما در طرف مقابل ولنتاینی قرار دارد که در جامعه امروز به جشنی با نماد تجمل‌گرایی و مصرف‌گرایی تبدیل شده است، تا حدی که برخی بیش از آن‌که به ابراز محبت بپردازند به ارزش مادی هدایا توجه دارند.

لاکچری‌پنداری یا غرب‌زدگی؟

اگر بررسی دقیقی بین افرادی که همچنان بدون توجه به ممنوعیت برگزاری جشن ولنتاین در ایران، طرفدار پروپا قرص این جشن هستند به عمل آید، بیش از آن‌که به دنبال ابراز عشق باشند به دنبال چشم و هم‌چشمی هستند، چراکه در جامعه امروز برگزاری ولنتاین با کادوهای گران قیمت تاثیر مستقیم روی میزان لاکچری بودن افراد دارد که البته در این بینش و تفکر، سلبریتی‌ها هم نقش قابل توجهی داشته‌اند.

نکته عجیب و سوال برانگیز این افراد در این است که همین افراد در فضای مجازی سرشار از ابراز محبت به کوروش و هخامنشیان هستند، اما در عمل ولنتاین را به سپندارمذگان که برگرفته از دل هخامنشیان و تمدن ایرانی است ترجیه می‌دهند.