، رضا مبصری، دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره‌ای گوشت مرغ در نشست تخصصی تأمین مالی بانک کشاورزی اظهار کرد: راه‌اندازی ابزارهای جدید در مقطعی انجام شد که صنعت دام و طیور به کمک فوری نیاز داشت و این اقدام از نظر زمان‌بندی، اقدامی به‌موقع و متناسب با شرایط پیش روی صنعت بود.

وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده در نشست‌های مشابه در سال گذشته افزود: در آن مقطع، شاید موضوع تأمین مالی زنجیره‌ای یا SCF برای بسیاری از فعالان صنعت چندان مورد توجه نبود، مگر افرادی که با در نظر گرفتن احتمال حذف ارز ترجیحی، تحولات آینده کسب‌وکار در صنعت دام و طیور را پیش‌بینی می‌کردند و می‌دانستند شبکه بانکی و مالی کشور در صورت تداوم روش‌های سنتی تأمین مالی، با محدودیت‌های جدی مواجه خواهد شد.

دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره‌ای گوشت مرغ ادامه داد: در همان زمان نیز با مسئولان مرتبط درباره ضرورت طراحی ابزارهای جدید تأمین مالی گفت‌وگوهایی انجام شد و امروز شاهد عملیاتی شدن بخشی از همان ایده‌ها هستیم. از این رو، باید از بانک کشاورزی به دلیل درک صحیح شرایط آینده و ورود به‌موقع به حوزه تأمین مالی زنجیره‌ای قدردانی کرد.

مبصری با بیان اینکه راه‌اندازی ابزارهای جدید به‌تنهایی برای رفع تمام مشکلات تأمین مالی صنعت کافی نیست، تصریح کرد: یک ابزار مالی کارآمد نمی‌تواند کاملاً ایستا باشد و باید بتواند متناسب با تغییر نیازهای فعالان اقتصادی، مسائل مربوط به نقدینگی و تأمین مالی را پوشش دهد.

وی با اشاره به ضرورت حرکت از رویکردهای سنتی پژوهش و توسعه به سمت نوآوری در نظام بانکی و صنعتی گفت: امروز بانک‌ها و صنایع به ابزارهایی نیاز دارند که بتوانند مسائل را به‌صورت جامع حل کنند. هدف باید طراحی راهکارهایی باشد که به‌جای رفع بخشی از مشکلات، مجموعه نیازهای تأمین مالی فعالان زنجیره تولید را پوشش دهند.

دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره‌ای گوشت مرغ افزود: یکی از نگرانی‌های موجود این است که ابزارهای جدید تأمین مالی، به‌جای توسعه قابلیت‌های خود و تبدیل شدن به ابزارهایی انعطاف‌پذیرتر، به سمت ابزارهای محدودتر و ایستاتر، مانند ضمانت‌نامه، حرکت کنند؛ در حالی که صنعت دام و طیور با مشکلات متعددی از جمله تأمین منابع لازم برای پرداخت‌های پیش‌پرداخت مواجه است.

وی تأکید کرد: انتظار فعالان صنعت این است که ابزارهای فعلی به سمت تکمیل قابلیت‌های برات الکترونیکی حرکت کنند و امکان استفاده گسترده‌تر از این ابزار در حلقه‌های مختلف زنجیره تأمین فراهم شود.

مبصری در تشریح انتظارات تولیدکنندگان از ابزارهای نوین تأمین مالی اظهار کرد: نخستین ویژگی ضروری، قابلیت انتقال ابزار در طول زنجیره تأمین است؛ به این معنا که هر فعال اقتصادی بتواند اعتبار دریافت‌شده را برای پرداخت مطالبات خود به حلقه بعدی زنجیره منتقل کند.

وی توضیح داد: برای مثال، مرغدار باید بتواند ابزار تأمین مالی خود را به کارخانه خوراک دام و طیور، فروشنده واکسن یا تأمین‌کننده جوجه یک‌روزه منتقل کند و این امکان در ادامه زنجیره نیز وجود داشته باشد تا اعتبار در نهایت به حلقه‌های بالادستی، از جمله واردکنندگان نهاده‌های دامی، برسد.

دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره‌ای گوشت مرغ، دومین ویژگی مورد نیاز را نقدشوندگی ابزارهای تأمین مالی دانست و گفت: تولیدکننده صرفاً برای خرید نهاده‌های مورد نیاز خود هزینه نمی‌کند، بلکه باید مخارج دیگری مانند کرایه حمل‌ونقل، دستمزد نیروی انسانی و سایر هزینه‌های جاری را نیز بپردازد. بنابراین، ابزار تأمین مالی باید این امکان را فراهم کند که بخشی از اعتبار در صورت نیاز به وجه نقد تبدیل شود و تولیدکننده بتواند تعهدات نقدی خود را انجام دهد.

وی سومین ویژگی ضروری را تقسیم‌پذیری ابزار عنوان کرد و افزود: اگر یک ابزار تأمین مالی به‌صورت یکپارچه و با مبلغ بالا صادر شود، ممکن است تنها برای تسویه یک تعهد بزرگ، مانند پرداخت به واردکننده نهاده‌های دامی، کاربرد داشته باشد؛ اما در عمل، پرداخت‌های زنجیره تولید به مبالغ متفاوت و کوچک‌تری نیاز دارد.

مبصری ادامه داد: ابزارهای تأمین مالی باید مانند برخی اوراق و ابزارهای بانکی، قابلیت تقسیم به اجزای کوچک‌تر را داشته باشند تا بتوان از آنها برای تسویه مجموعه‌ای از تعهدات در حلقه‌های مختلف زنجیره استفاده کرد.

وی تأکید کرد: قابلیت انتقال، نقدشوندگی و تقسیم‌پذیری سه ویژگی اساسی هستند که باید در طراحی و توسعه ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای مورد توجه قرار گیرند. تحقق این ویژگی‌ها می‌تواند کارایی ابزارهای موجود را افزایش دهد و استفاده از آنها را برای تولیدکنندگان و سایر فعالان صنعت تسهیل کند.

ضرورت پوشش ریسک نوسانات نرخ ارز در تأمین مالی واردات نهاده‌ها

دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره‌ای گوشت مرغ در ادامه به مسئله نوسانات نرخ ارز و تأثیر آن بر هزینه تأمین مالی واردات نهاده‌های دامی اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از مشکلات مهم صنعت، نبود ابزار مناسب برای پوشش ریسک تغییرات نرخ ارز در چارچوب ابزارهای بانکی مورد استفاده است.

وی توضیح داد: زمانی که واردکننده نهاده‌های دامی با نرخ ارز مشخصی اقدام به واردات می‌کند، ممکن است چند ماه بعد و در زمان سررسید ابزار تأمین مالی، نرخ ارز تغییر قابل‌توجهی کرده باشد. در چنین شرایطی، مشخص نیست هزینه جایگزینی ارز در زمان پرداخت چه میزان خواهد بود و همین مسئله ریسک فعالیت واردکنندگان را افزایش می‌دهد.

مبصری با اشاره به تغییرات نرخ ارز در ماه‌های گذشته اظهار کرد: برای نمونه، در مقطعی که در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۴ موضوع حذف ارز ترجیحی مطرح شد، نرخ مورد اشاره حدود ۱۱۲ هزار تومان بود؛ در حالی که به گفته وی، نرخ ارز در ادامه حدود ۷۰ درصد افزایش یافت. این تغییرات نشان می‌دهد که نوسانات ارزی می‌تواند تأثیر مستقیمی بر هزینه واردات نهاده‌ها و تعهدات مالی فعالان این حوزه داشته باشد.

وی افزود: هنگامی که واردکننده با عدم اطمینان درباره نرخ ارز در زمان سررسید مواجه است، طبیعی است که ریسک بیشتری را در محاسبات خود لحاظ کند؛ موضوعی که می‌تواند به افزایش هزینه‌های تأمین مالی برای سایر حلقه‌های زنجیره تولید منجر شود.

دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره‌ای گوشت مرغ خاطرنشان کرد: برای رفع این مشکل، باید ابزارهای مناسبی برای پوشش ریسک نوسانات ارزی طراحی شود؛ به‌گونه‌ای که یا نرخ ارز از زمان صدور ابزار تا زمان تسویه تثبیت شود یا سازوکاری برای جبران اختلاف ناشی از تغییرات نرخ ارز در زمان پرداخت در نظر گرفته شود.

وی اضافه کرد: این موضوع به‌ویژه برای واردکنندگان نهاده‌های دامی اهمیت دارد؛ زیرا نوسانات نرخ ارز می‌تواند برنامه‌ریزی مالی آنها را با مشکل مواجه کند و در نهایت هزینه تأمین نهاده برای تولیدکنندگان را افزایش دهد.

مبصری در پایان تأکید کرد: اگر ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای با قابلیت انتقال در طول زنجیره، نقدشوندگی، تقسیم‌پذیری و امکان پوشش ریسک نوسانات نرخ ارز توسعه یابند، می‌توانند پاسخ مناسب‌تری به نیازهای صنعت دام و طیور ارائه دهند.

وی خاطرنشان کرد: انتظار فعالان این صنعت آن است که ابزارهای موجود به‌جای محدود شدن به قالب‌های ایستا، به سمت برات الکترونیکی کامل‌تر و کاربردی‌تر حرکت کنند تا ضمن تسهیل تأمین مالی واردات نهاده‌ها، امکان گردش اعتبار در زنجیره تولید و مدیریت هزینه‌های جاری نیز فراهم شود.