، سیدرضا صالحی‌امیری عصر امروز شنبه ۱۱ مهرماه ۱۴۰۵ در آیین گرامیداشت روز جهانی گردشگری و هفته تهران که در کوشک باغ هنر منطقه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد برگزار شد، با اشاره به تحولات فناوری و ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در بازطراحی صنعت گردشگری، اظهار کرد: امروز بسیار درباره هوشمندسازی و دیجیتال‌سازی و نقش هوش مصنوعی در بازطراحی گردشگری سخن گفته می‌شود، اما نباید دچار این خطای تحلیلی شویم که هوش مصنوعی را جایگزین انسان، فرهنگ و تمدن بدانیم.

او افزود: فرهنگ و تمدن ما با هوش مصنوعی تعریف نمی‌شود، هوش مصنوعی ابزاری برای معرفی فرهنگ و تمدن است، نه جایگزین آن. نباید از دریچه هوش مصنوعی به میراث‌فرهنگی و گردشگری نگاه کنیم، بلکه باید از دریچه انسان به این حوزه بنگریم.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با بیان اینکه انگیزه اصلی گردشگر، مواجهه واقعی با فرهنگ و تمدن مقصد است، تصریح کرد: گردشگری که به ایران می‌آید، می‌خواهد با مردم، هنر، شعر، تمدن، موزه‌ها، معماری و فضاهای شهری ما آشنا شود. وقتی گردشگر وارد مسجد جامع اصفهان می‌شود، با لایه‌های متعدد تمدنی و معماری مواجه است، در این بنا، قرن‌ها تاریخ و تحول معماری در برابر چشم او قرار دارد و این تجربه را نمی‌توان با هوش‌مصنوعی جایگزین کرد.

صالحی‌امیری ادامه داد: گردشگر وقتی به شیراز و یزد می‌رود، می‌خواهد بافت تاریخی را از نزدیک لمس کند و وقتی به شمال ایران سفر می‌کند، می‌خواهد طبیعت، فرهنگ و زیست‌بوم این منطقه را تجربه کند. بنابراین، فناوری باید در خدمت تعمیق این تجربه و روایتگری قرار گیرد، نه اینکه خود به مقصد گردشگری تبدیل شود.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در ادامه با تاکید بر ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی تهران گفت: تهران در ذهن بسیاری از ما به‌عنوان کلان‌شهری با سابقه‌ای کوتاه شناخته می‌شود، در حالی که یافته‌های باستان‌شناختی، تصویری کاملا متفاوت از پیشینه این جغرافیا ارائه می‌کند.

او با اشاره به کاوش‌های انجام‌شده در بخش‌هایی از تهران افزود: در کاوش‌های مولوی، شواهدی از سکونت و پیشینه چند هزار ساله به دست آمده و در قیطریه نیز آثاری با قدمت چند هزار ساله شناسایی شده است. بنابراین ریشه‌های تاریخی این جغرافیا به دوره‌های بسیار پیش‌تر بازمی‌گردد.

صالحی‌امیری با بیان اینکه تهران باید در پیوند با ری و لایه‌های تاریخی پیرامون آن مورد مطالعه قرار گیرد، اظهار کرد: تهران را نمی‌توان فقط با ساختمان‌ها، برج‌های بلند و ویژگی‌های یک کلان‌شهر مدرن تعریف کرد. اگر تهران را به‌عنوان یک قطب تمدنی باور کنیم، آن‌گاه حضور گردشگر در این شهر معنا و هویت تازه‌ای پیدا خواهد کرد.

او با اشاره به ظرفیت‌های متنوع تاریخی و فرهنگی تهران گفت: از عودلاجان و سنگلج تا بناها و موزه‌های تاریخی، از قیطریه تا ری و دیگر پهنه‌های تاریخی، لایه‌های متعدد تمدنی در این جغرافیا وجود دارد. این تمدن در لایه‌های زمین تهران جاری است، اما تجمع جمعیتی و توسعه شهری موجب شده بخش مهمی از این ظرفیت‌ها مورد غفلت قرار گیرد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خاطرنشان کرد: تهران ظرفیت‌هایی دارد که می‌تواند گردشگر را برای روزها در خود نگه دارد. در زیر این شهر و در لایه‌های تاریخی آن، روایت‌های فراوانی نهفته است و نیازمند کاوش، پژوهش، معرفی و روایتگری بیشتری هستیم.

او ادامه داد: از تشکل‌ها و فعالان حوزه گردشگری در سراسر کشور می‌خواهم تصویر جدیدی از تهران را به گردشگران معرفی کنند. مشاهیر، تاریخ، فرهنگ و میراث تهران ظرفیت‌هایی هستند که باید بیشتر دیده و روایت شوند. از رسانه ملی نیز انتظار داریم در معرفی این ظرفیت‌ها نقش مؤثرتری ایفا کند.

ایران نیازمند روایتگری جدید از ظرفیت تمدنی خود است

صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت بازتعریف روایت ایران در عرصه گردشگری گفت: ما نیازمند روایتگری جدیدی از ایران هستیم، زیرا با حجم عظیمی از ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی مواجهیم. بیش از یک میلیون اثر تاریخی در این سرزمین وجود دارد و ایران از بزرگ‌ترین کانون‌های تمدنی جهان است، اما نتوانسته‌ایم این ارزش والا را آن‌گونه که باید به نسل‌های جدید منتقل کنیم و این، یکی از ضعف‌های ماست.

او افزود: امروز در میان جوانان علاقه و گرایش تازه‌ای نسبت به فرهنگ و تمدن شکل گرفته است و باید این ذائقه فرهنگی را تقویت کنیم. مردم‌شناسی، ایران‌شناسی و تمدن‌شناسی باید به بخش مهمی از رویکرد جدید ما در حوزه میراث‌فرهنگی و گردشگری تبدیل شود.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با بیان اینکه گردشگر فقط برای مشاهده یک بنا به ایران سفر نمی‌کند، تصریح کرد: گردشگر به ایران می‌آید تا خاطره بسازد و روایتگر ایران، مردم ایران، معماری، فرهنگ و هنر این سرزمین باشد. بنابراین باید تجربه‌ای واقعی، عمیق و انسانی از ایران برای او خلق کنیم.

او گفت: ما وارث یک ظرفیت بزرگ تمدنی، فرهنگی و تاریخی هستیم و اگر کشور دیگری از چنین ظرفیت گسترده‌ای برخوردار بود، می‌توانست بخش مهمی از نظام اقتصادی و گردشگری خود را بر پایه آن سامان دهد. اگر بتوانیم این ظرفیت را به‌درستی به جهان معرفی کنیم، قطعا امکان بهره‌گیری بسیار گسترده‌تر از ظرفیت‌های ایران فراهم خواهد شد.

دو هزار صفحه برنامه تحول برای میراث‌فرهنگی و گردشگری تدوین شده است

صالحی‌امیری با اشاره به برنامه‌های تحولی وزارت میراث‌فرهنگی اظهار کرد: برای ایجاد تحول در این حوزه، به برنامه‌ریزی جامع نیاز داریم. در همین راستا، حدود دو هزار صفحه برنامه تحول در سطوح ملی، استانی و شهرستانی تدوین شده و در آن مشخص کرده‌ایم که در هر منطقه چه پروژه‌هایی باید مورد توجه قرار گیرد و چه اقداماتی در حوزه مرمت، حفاظت، معرفی و توسعه باید انجام شود.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تاکید کرد: ما از این پیچ سخت عبور خواهیم کرد و مسیر توسعه را با سرعت ادامه خواهیم داد. اراده ما و مردم ایران این است که مسیر سازندگی متوقف نشود.

بیش از ۵۰۰ زیرساخت گردشگری در شرایط جنگی در یک سال به بهره‌برداری می‌رسد

صالحی‌امیری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به روند توسعه زیرساخت‌های گردشگری گفت: در یک سال و در شرایط جنگی، بیش از 500 زیرساخت گردشگری در کشور به بهره‌برداری می‌رسد و این نشان‌دهنده تداوم سازندگی در ایران است.

او ادامه داد: این اتفاق نشان می‌دهد سرمایه‌گذار ایرانی با غیرت و شرافت ایستاده است، نه سرمایه خود را از کشور خارج کرده و نه خود از ایران رفته است. باید قدردان این سرمایه‌گذاران باشیم.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزود: امروز موجی از زیرساخت‌های گردشگری در کشور در حال ساخت است و این، نشانه آن است که ریل توسعه و قطار توسعه کشور در این شرایط متوقف نشده است. پشت این حرکت، شرافت ایرانی و دلبستگی و وابستگی مردم به ایران قرار دارد.

صالحی‌امیری با اشاره به آمار سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری اظهار کرد: در دو سال گذشته 5326 موافقت اصولی و 736 مجوز ایجاد برای انواع تاسیسات و مصادیق گردشگری در سطح کشور صادر شده است. همچنین در سواحل شمالی و جنوبی کشور، در استان‌های بوشهر، خوزستان، گلستان، سیستان و بلوچستان، گیلان، مازندران و هرمزگان، 816 موافقت اصولی و 80 مجوز ایجاد صادر شده است.

او افزود: در راستای توسعه فضاهای اقامتی و رفاهی با مشارکت بخش‌خصوصی، بیش از 3017 پروژه از انواع مصادیق گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بیش از 1300 همت و فرصت اشتغال بیش از 100 هزار نفر در سراسر کشور در دست احداث است.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ادامه داد: در هفته گردشگری نیز 246 پروژه گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بیش از 34 همت و اشتغال‌زایی مستقیم برای 3241 نفر تکمیل و با حضور رئیس‌جمهوری افتتاح و بهره‌برداری شد.

او گفت: با احتساب این پروژه‌ها، از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون در مجموع 1471 پروژه از انواع تاسیسات گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بیش از 132 همت و اشتغال‌زایی مستقیم برای حدود 19 هزار نفر تکمیل و آماده بهره‌برداری شده و حدود سه میلیون مترمربع به سرانه گردشگری کشور افزوده شده است.

مصرف فرهنگی، پیش‌شرط توسعه پایدار است

صالحی‌امیری در ادامه با اشاره به پیوند میان فرهنگ، گردشگری و توسعه انسانی گفت: هر انسان دو نیاز اساسی دارد، یکی نیاز مادی و دیگری نیاز معنوی و معرفتی. مصرف فرهنگی یکی از مهم‌ترین نیازهای جامعه است و جامعه‌ای که از مصرف فرهنگی محروم شود، نمی‌تواند مسیر توسعه را به‌درستی طی کند.

او افزود: نقطه آغاز توسعه، انسان توسعه‌یافته است. اگر انسان توسعه یابد، سایر اجزای توسعه نیز امکان رشد پیدا می‌کنند. از این منظر، گردشگری و میراث‌فرهنگی با هویت، آگاهی، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی مردم ارتباط مستقیم دارند.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی همچنین با اشاره به تجربه همدلی و مسئولیت جمعی مردم ایران گفت: ایرانیان در مقاطع مختلف مسئولیت جمعی خود را نشان داده‌اند و امروز نیز نیازمند صدای واحد هستیم. تفرقه، عامل آسیب به ملت ایران است.

او با قدردانی از برگزارکنندگان بیش از یک‌هزار و 100 رویداد در هفته گردشگری اظهار کرد: از همه کسانی که برای برگزاری این رویدادها تلاش کردند، قدردانی می‌کنم. در بوشهر نیز جشن زیبایی از اقوام، زبان‌ها، گویش‌ها و زیست‌های متفاوت برگزار شد و این اتفاق می‌تواند نقطه آغازی برای تقویت سرمایه اجتماعی و فرهنگی کشور باشد.

صالحی‌امیری تاکید کرد: فراموش نکنیم که اگر امروز در کنار یکدیگر احساس امنیت می‌کنیم، به دلیل داشتن سرنوشت مشترک است. ملت ایران یک سرنوشت مشترک دارد و هر اقدامی که به‌صورت آگاهانه یا ناآگاهانه در جهت تفکیک و تجزیه این ملت صورت گیرد، به منافع ملی آسیب می‌زند.

او در پایان گفت: امروز باید با اتکا به ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و تمدنی ایران، روایت تازه‌ای از کشور ارائه کنیم، روایتی که در آن انسان، فرهنگ و تمدن در مرکز قرار دارد و فناوری، سرمایه و ابزار تقویت این روایت است. مسیر توسعه کشور با وجود همه دشواری‌ها ادامه دارد و اراده ملت ایران بر عبور از این پیچ سخت و ادامه مسیر سازندگی کشور است.