سیدرضا حسینی، رئیس سازمان دانش‌پژوهان جوان، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری موج، درباره وضعیت زیست‌بوم علم و فناوری و حمایت از نخبگان اظهار کرد: فضای علم و فناوری کشور، به‌ویژه در حوزه نخبگان، تحت مدیریت یک سازمان واحد قرار ندارد و می‌توان این زیست‌بوم را در سه لایه دانش‌آموزی، دانشجویی و پسادانشجویی بررسی کرد.

وی افزود: در دوره دانش‌آموزی، باشگاه دانش‌پژوهان جوان، متولی المپیادها و تیم‌های ملی علمی کشور و سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان از مجموعه‌های اصلی این حوزه هستند. در دوره دانشجویی نیز وزارت علوم و وزارت بهداشت مسئولیت مستقیم دانشجویان نخبه را بر عهده دارند و در دوره پسادانشجویی، وزارت صمت، معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و بنیاد ملی نخبگان نقش مهمی ایفا می‌کنند.

حسینی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان این دستگاه‌ها گفت: بنیاد ملی نخبگان به‌عنوان مجموعه‌ای سیاستگذار و تنظیم‌گر، تلاش می‌کند این بخش‌ها را در کنار یکدیگر قرار دهد تا مانند چرخ‌دنده‌های یک سیستم واحد، با سرعت متناسب و در تعامل با یکدیگر حرکت کنند؛ چراکه اگر یکی از این چرخ‌دنده‌ها دچار مشکل شود، آثار آن در کل زیست‌بوم نخبگانی کشور قابل مشاهده خواهد بود.

وی ادامه داد: بنیاد ملی نخبگان نیز در چارچوب مأموریت‌ها و امکانات خود تلاش کرده است نخبگان را در فرآیندهای مختلف مشارکت دهد. در حال حاضر حدود ۴۵۰ نفر از نخبگان در قالب مدرس نسل‌های بعدی، طراح سؤال، اعضای کمیته‌های علمی و سرپرستان تیم‌های ملی با این مجموعه همکاری می‌کنند و تلاش ما این است که این ظرفیت را بیش از پیش گسترش دهیم.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان با اشاره به نتایج تیم‌های ملی المپیادهای علمی کشور اظهار کرد: بخشی از نتایج درخشان المپیادهای جهانی حاصل همین حمایت‌ها و مشارکت نخبگان است. حتی در شرایط جنگی اخیر، اعزام تیم‌های ملی با چالش‌هایی مواجه بود که با پیگیری وزیر آموزش و پرورش، امکان اعزام تیم‌ها فراهم شد و در نهایت شاهد کسب نتایج قابل توجهی بودیم.

تلاش برای ماندگاری نخبگان در کشور

حسینی درباره پیشنهادهای خارجی به دانشجویان و نخبگان ایرانی نیز گفت: اینکه دانشجویان، دانش‌آموزان و نخبگان کشور علاقه‌مند به ماندن و فعالیت در ایران هستند، اتفاق بسیار خوبی است و نشان‌دهنده تعلق آنان به کشور است. مسئولان نیز تلاش می‌کنند شرایطی فراهم شود که این افراد بتوانند آینده علمی و حرفه‌ای خود را در داخل کشور دنبال کنند.

وی افزود: در این زمینه، معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، بنیاد ملی نخبگان و وزارتخانه‌های علوم و بهداشت، هر کدام در حوزه مأموریتی خود در تلاش هستند چالش‌های موجود را کاهش دهند؛ با این حال باید توجه داشت که کشور در شرایط خاصی قرار دارد و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، دسترسی به بخشی از امکانات و فناوری‌های روز دنیا را دشوار کرده است.

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان ادامه داد: بسیاری از ابزارها و فناوری‌های روز دنیا همچنان تحت تحریم قرار دارند و مجموعه‌های علمی کشور تلاش می‌کنند با وجود این محدودیت‌ها، سرعت پیشرفت علمی را حفظ کنند.

حسینی با اشاره به پیشرفت‌های کشور در حوزه هوش مصنوعی گفت: حتی در حوزه هوش مصنوعی نیز تلاش‌های قابل توجهی در کشور شکل گرفته است و زیرساخت‌های این حوزه مورد توجه قرار گرفته‌اند. در جریان درگیری‌های اخیر نیز زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی کشور هدف حمله قرار گرفت که به اعتقاد ما نشان می‌دهد تقابل موجود تنها به حوزه نظامی محدود نیست و پیشرفت علمی و فناورانه کشور نیز با فشار و تهدید مواجه است.

وی افزود: در این شرایط، طبیعی است که برخی دانشجویان با پیشنهادهای جدی و وسوسه‌کننده از سوی کشورهای دیگر مواجه شوند؛ پیشنهادهایی که ممکن است شامل دسترسی به آزمایشگاه‌های مجهز و همکاری با استادان برجسته باشد. البته کشور ما نیز از استادان و ظرفیت‌های علمی ارزشمندی برخوردار است و باید برای تقویت این ظرفیت‌ها تلاش بیشتری صورت گیرد.

 نخبگان باید در ساخت آینده کشور نقش‌آفرینی کنند

رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان تأکید کرد: مسئله اصلی این است که باید شرایطی ایجاد کنیم تا نخبگان بتوانند آینده کشور را بسازند، این مسیر ممکن است با سختی‌هایی همراه باشد، اما کشور در دهه ۶۰ نیز در شرایط دشوار جنگی قرار داشت و بسیاری از همین دانشجویان و جوانان با حضور و تلاش خود به حفظ کشور کمک کردند.

وی خاطرنشان کرد: امروز نیز امیدواریم با کمک خداوند و با تلاش بیشتر بتوانیم مسیر پیشرفت علمی کشور را ادامه دهیم و اگر لازم باشد، سختی‌های این مسیر را برای آینده ایران عزیز تحمل کنیم.