،دکتر مهرداد شریفی با اشاره به فرارسیدن روز جهانی هاری ۲۸ سپتامبر، مصادف با ششم مهرماه اظهار کرد: شعار امسال روز جهانی هاری در سال ۲۰۲۶ از سوی سازمان جهانی بهداشت «قوی‌تر با همدیگر»(STRONGER TOGETHER) اعلام شده است.

وی افزود: هاری درمان ندارد و به مرگ منجر می‌شود اما اگر فرد گزیده‌شده بلافاصله و در اسرع وقت به مراکز درمان مراقبت پیشگیری از هاری و حیوان‌گزیدگی مراجعه کند، می‌تواند از ابتلا به این بیماری رهایی یابد.

شریفی با اشاره به آمار حیوان‌گزیدگی در خوزستان گفت: بر اساس آمار سال ۱۴۰۴، تعداد موارد حیوان گزیده در حوزه دانشگاه جندی شاپور اهواز ۱۴ هزار و ۹۱۴ مورد بوده و آمار شش‌ماهه سال ۱۴۰۵ دانشگاه اهواز حدود ۷۷۰۰ مورد است. سال قبل دو مورد مرگ ناشی از هاری در مسجدسلیمان و دزفول داشتیم اما امسال موردی نداشته‌ایم.

وی گفت: هاری یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مشترک بین حیوان و انسان است که در بسیاری از مناطق جهان شایع بوده و در ایران نیز یک اولویت مهم بهداشتی به شمار می‌آید. با توجه به درصد کشندگی بالا(صددرصد)، هاری یک بیماری عفونی حاد و کشنده ویروسی است. بیش از ۸۵ درصد موارد حیوان‌گزیدگی توسط سگ اتفاق می‌افتد که بیشترین موارد به سگ‌های خانگی و سگ گله اختصاص دارد و متاسفانه علت اصلی آن، عدم قلاده‌گذاری است.

رئیس مرکز بهداشت خوزستان همچنین درباره وضعیت حیوان‌گزیدگی در دنیا گفت: سالانه حدود ۳ تا ۶ میلیون مورد گزش انسان توسط پستانداران رخ می‌دهد. سالانه ۵۹ هزار مرگ انسان به علت ابتلا به بیماری هاری در بیش از ۱۵۰ کشور جهان رخ می‌دهد. ۴۰ درصد از افراد گاز گرفته‌شده توسط حیوانات مظنون به هاری، کودکان زیر ۱۵ سال هستند. حدود یک میلیون نفر از گزیده‌شدگان به پزشک مراجعه می‌کنند و حدود یک تا دو درصد نیاز به بستری شدن خواهند داشت. متوسط سالانه هزینه‌های بستری بیمارستانی ۱۰۰ میلیون دلار و متوسط هزینه حیوان‌گزیدگی برای صاحبان حیوانات یک میلیارد دلار برآورد می‌شود.

شریفی درباره راه‌های سرایت بیماری به حیوان و انسان گفت: اصلی‌ترین راه سرایت بیماری، گازگرفتن به وسیله حیوان هار است. البته از طریق کشیده شدن پنجه آغشته به بزاق حاوی ویروس هاری(به‌ویژه در گربه و گربه‌سانان) نیز بیماری منتقل می‌شود.

وی درباره علائم بیماری در حیوان افزود: تمام پستانداران خونگرم اهلی و وحشی به بیماری هاری حساس هستند و در میزبان‌های مختلف موجب گسترش وسیع هاری می‌شوند. دوره نهفتگی در سگ و گربه معمولاً ۲ تا ۳ هفته و گاهی چند ماه است. در خصوص بروز علائم هاری در حیوان باید به این نکته مهم توجه داشت که در برخی موارد، ۳ تا ۱۰ روز قبل از بروز علائم بالینی در سگ و گربه، ویروس موجود در بزاق حیوان می‌تواند بیماری را منتقل کند. به عبارت دیگر اگر بزاق سگ و گربه در زمان گازگرفتن به ویروس هاری آلوده باشد، علائم بالینی حداکثر تا ۱۰ روز بعد در حیوان ظاهر شده و خواهد مرد.

شریفی، درباره علائم بالینی در انسان گفت: مرحله نهفتگی این بیماری به‌طور معمول در انسان ۱۵ روز تا ۳ ماه و به‌طور متوسط ۱ تا ۲ ماه است (۷۵ درصد موارد کمتر از ۳ ماه) اما از چند روز تا بیش از ۳ ماه، حتی تا چند سال هم مشاهده شده است.

وی افزود: علائم اولیه غیراختصاصی هاری شامل تب، لرز، خستگی، سردرد، ضعف و درد عضلانی، بی‌اشتهایی، اشکال در بلع، حالت تهوع و استفراغ، سرگیجه، دردهای شکمی و اسهال، گلودرد، تنگی نفس، سرفه خشک، نگرانی و ترس، تحریک‌پذیری و عصبی بودن هستند.

رئیس مرکز بهداشت خوزستان تصریح کرد: علائم بسیار اختصاصی نیز شامل علائم موضعی در محل گازگرفتن مانند سوزش، گزگز و مورمور (در ۵۰ تا ۸۰ درصد بیماران) است؛ این علائم در مسیر عصب حسی عضو گازگرفته‌شده نیز به علت تکثیر ویروس در ریشه خلفی عصب حسی بروز می‌کند.

شریفی در ادامه گفت: هرگز به سگ یا حیوان در حال نگهداری بچه‌هایش و همچنین هرگز به سگ یا حیوان در حال غذا خوردن نزدیک نشوید. هرگز غذای سگ را از جلو حیوان برندارید از تحریک کردن حیوانات به‌خصوص سگ خودداری کنید. هنگام درگیری سگ و حیوانات به آن‌ها نزدیک نشوید یا مبادرت به جداسازی آن‌ها نکنید. نسبت به واکسیناسیون سگ و حیوانات خانگی حساس بوده و از طریق دامپزشکی اقدام کنید.

وی در ادامه توصیه کرد: از ریختن زباله و پس‌مانده‌های غذایی در اطراف منزل و گذرگاه‌ها و معابر عمومی خودداری کنید. هرگز به چشمان سگ خیره نشوید و از جلوی سگ‌ها ندوید و بدون اجازه و همراهی صاحب‌خانه وارد منزل دارای سگ نشوید. از پرتاب سنگ یا اشیا به طرف سگ و تحریک کردن سگ به دیگران خودداری کنید.