گیاهان دارویی متنوعی وجود دارد که به اعتقاد بسیاری از پزشکان و کارشناسان علوم گیاهی می توان از آن ها در چرخه درمان استفاده کرد.

به گزارش خبرگزاری موج، داروهای گیاهی هزاران سال است که برای درمان بیماری های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند و فواید سلامت بسیاری ارائه می کنند و همچنین توانایی های بهبودی و ترمیمی انواع مختلف گیاهان دارویی بسیار چشمگیر و شناخته شده هستند.

اگر چه گیاهان به عنوان یک پایه ی دارویی برای همگان شناخته شده اند اما روش های استفاده از آن متفاوت است. این روش ها در یک نکته مشترک اند: بهره گیری بدن ما از مواد دارویی گیاهی. با ما همراه باشید تا در مورد گیاهان دارویی بیشتر آشنا شوید.

محصولات طبیعی گیاهی در سراسر تاریخ بشر برای اهداف مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. در واقع سوابق استفاده از گیاهان دارویی بیش از ۵،۰۰۰ سال است و برای بسیاری از ادوار تاریخی، داروهای گیاهی، تنها داروی مورد استفاده بودند.

از ۲۵۲ دارو در فهرست داروهای مهم سازمان بهداشت جهانی ، ۱۱ درصد به طور انحصاری از گیاهان دارویی تولید می‌ شوند. حدود ۲۰۰ سال پیش اولین ترکیب دارویی، مورفین ، از تریاک استخراج شده از غلاف دانه گل خشخاش تولید شد. از آن به بعد، دانشمندان گیاهان دارویی را مطالعه قرار دادند تا محصولات دارویی را که امروز می شناسیم ایجاد کنند.

گیاهان دارویی گیاهانی هستند که یک یا برخی از اندام‌های آن‌ها حاوی مادهٔ مؤثره است. این ماده که کمتر از ۱٪ وزن خشک گیاه را تشکیل می‌دهد، دارای خواص دارویی مؤثر بر موجودات زنده است.

گیاهان دارویی شامل بسیاری از مواد تشکیل دهنده‌ای هستند که برای درمان بیماری‌ها و از بین بردن علائم آن استفاده می شود. طب گیاهی، از دانه های گیاهی، ریشه ها، برگ ها، پوست یا گل ها برای اهداف دارویی استفاده می کند.

خواص بیولوژیکی این گیاهان دارای اثرات مفید است. عوامل دیگری که روی خواص گیاه تاثیر می گذارد، مانند نوع محیطی که گیاه رشد می‌کند، نحوه برداشت و نحوه فراوری آن می‌باشد به منظور به دست آوردن عصاره ، به روش خیساندن با آب، الکل یا سایر حلال ها به منظور استخراج بعضی از مواد شیمیایی از آن استفاده می شود. محصولات تولیدی شامل ده ها نوع از مواد شیمیایی، از جمله اسیدهای چرب، استروئید، آلکالوئیدها، فلاونوئیدها، گلیکوزید ها، ساپونین ها و… است.

گیاهان دارویی

مزایای طب گیاهی

مقرون به صرفه تر از پزشکی مدرن

علم پزشکی مدرن مطمئناً دارای برچسب قیمت بالا است، و هیچ استثنائی بین داروها نیستند. یکی از دلایلی که اخیراً باعث محبوبیت مصرف داروهای گیاهی شده است، این است که مردم به سادگی نمی‌توانند هزینه‌ های دارو های خود را پرداخت کنند.

یک بررسی منتشر شده در پزشکی جایگزین مبتنی بر شواهد ارزیابی کرده است که آیا محصولات بهداشتی طبیعی یک انتخاب مقرون به صرفه در درمان بیماری می باشد یا خیر. محققان دریافتند که استفاده از محصولات بهداشتی طبیعی، نشان دهنده کاهش هزینه در ارتباط با عوارض پس از عمل جراحی است. تحقیقات بیشتری برای تعیین مقرون به صرفه بودن در سایر زمینه های پزشکی مدرن مورد نیاز است، اما اطلاعات اولیه نشان می دهد که محصولات گیاهی ارزان تر از داروها هستند.

محصولات گیاهی راحت تر به دست می آید

محصولات گیاهی مانند عصاره های گیاهی، روغن های گیاهی و چای های گیاهی در بسیاری از غذاهای بهداشتی و حتی فروشگاه های محصولات گیاهی در دسترس هستند، بنابراین مجبور نیستید که قبل از خرید آنها به دکتر مراجعه کنید. این قطعاً باعث می شود که محصولات گیاهی را راحت به دست آورد و از هزینه های مراقبت های بهداشتی اضافی جلوگیری نمود.

گیاهان دارویی جزء مکمل های غذایی طبقه بندی می شوند، بنابراین آنها می توانند بدون نظارت سازمان غذا و دارو تولید و به فروش برسند. اگر چه این باعث می شود که خرید و استفاده از این محصولات آسان تر شود، اما اطمینان حاصل کنید که قبل از استفاده از مکمل های گیاهی، مواد و برچسب آن را به دقت بخوانید و از یک شرکت معتبر و قابل اعتماد که محصول ۱۰۰ درصد خالص را تایید می کند خرید کنید.

خواص سودمند گیاهان دارویی

گیاهان برای درمان بیماری های مزمن و حاد و بیماری های مختلف، از جمله بیماری های قلبی عروقی، مشکلات پروستات، افسردگی، التهاب و سیستم ایمنی ضعیف استفاده می شوند. گیاهان دارویی در سراسر جهان برای درمان بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرند و مطالعات بسیاری اثربخشی آنها را نشان می دهد. 

امروزه گرایش به استفاده از داروهای گیاهی رواج بیشتری پیدا کرده است. اثرات جانبی داروهای شیمیایی‌، الزامات زیست‌ محیطی و روند تدریجی گرایش به‌ سوی فرآورده‌های طبیعی سبب شده  تا به‌ویژه در دهه‌ی اخیر استفاده از گیاهان دارویی در کشورهای پیشرفته شتابی بیشتر یابد ولی عوارض ناشناخته آن تهدید جدی برای مصرف خودسرانه و بیش از حد مجاز آنها محسوب می شود.

در حال حاضر تصور غلطی که وجود دارد آن است که داروهای با منشاء گیاهی عوارض کمتر داشته و کم خطرند در حالی که این تصور درست نیست و هر دارویی با منشاء گیاهی علاوه بر منافع، عوارضی نیز دارد.

شکل های مصرف گیاهان دارویی

  •  گیاه تازه
  •  گیاه خشک شده یا کنسرو شده
  • بصورت فراوری شده توسط حرارت
  • استحصال مواد موثره در صنعت 

آلوئه ورا

آلوئه ورا

آلوئه ورا خواص بی شماری دارد. تعداد این خواص آنقدر زیاد است که نام گیاه هزار درمان را روی آن گذاشته اند.

خواص دارویی آلوئه ورا

  • تقویت کننده بدن
  • برطرف کننده یبوست و تمیز کننده روده ها
  • درمان آسم 
  • رفع سوء هاضمه
  • درمان صرع 
  • اثر ضد کرم دارد
  • تصفیه کننده خون 
  • برطرف کردن خارش ناشی از گزیدگی حشرات
  • درمان اگزما
  • درمان اسهال خونی
  • رفع ریزش مو
  • درمان گرفتگی کبدی 
  • التیام زخم ها
  • کنترل قند خون

مهم‌ترین کاربرد آلوئه ورا در طب‌ سنتی‌

مهم‌ترین کاربرد گیاه آلوئه ورا از نظر چینی‌ ها درمان هموروئید (بواسیر) و یبوست است و از آن به عنوان ضماد برای استعمال خارجی و داخلی استفاده می‌کنند.

عوارض‌ جانبی‌ آلوئه ورا 

 ژل آلوئه ورا برای استعمال خارجی، ماده بی خطری است، اما در موارد نادری ممکن است سبب واکنش های آلرژیک (حساسیتی) گردد. این گیاه برای زنان حامله خوب نیست زیرا ممکن است باعث سقط جنین شود.

سنبل‌ الطیب  

سنبل‌ الطیب

سنبل الطیب یا علف گربهاز گیاهان دارویی شناخته شده در طب باستان و مدرن است. خواص ریشه این گیاه توسط بقراط، دیوسکوریدس، ابوعلی سینا و سایر حکمای بزرگ به تفصیل بر شمـرده شـده اسـت. 

خواص دارویی سنبل‌ الطیب  

  • بی خوابی
  • استرس و اضطراب
  • درمان بیش فعالی کودکان
  • فشارخون و قلب
  • دیابت و قند خون
  • یائسگی
  • رحم و درمان درد پریود
  •  معده و دستگاه گوارش
  • صرع
  • سردرد و میگرن
  • تقویت حافظه
  • درمان لرزش دست عصبی
  •  آرتروز و سیاتیک

مهمترین کاربرد سنبل‌ الطیب در طب‌ سنتی‌

ضد‌اسپاسم و آرام‌بخش، رفع ناراحتی‌های عصبی‌.

مهمترین کاربرد سنبل‌ الطیب در طب‌ نوین

آرام‌بخش و خواب‌آور، پایین‌آورنده‌ی فشارخون.

عوارض‌ جانبی‌ سنبل‌ الطیب  

چون سنبل‌الطیب برای کلیه مفید و برای کبد مضر است لذا در طب سنتی توصیــه شده‌است‌، با کتیـــرا مصرف ‌شود‌.

اسطوخدوس

اسطوخدوس

اسطوخدوس گیاهی بومی شمال آفریقا و مناطق کوهستانی مدیترانه است که از گل و روغن آن جهت تهیه دارو استفاده می شود. این گیاه با خواص درمان بسیاری که دارد از دیرباز مورد استفاده ی مردم کشورهای ایران، هند و چین بوده است. 

خواص دارویی اسطوخدوس

  • درمان آکنه
  • التیام سوختگی
  • درمان عضلات خسته
  • کاهش فشار خون
  • کاهش استرس
  • رفع حالت تهوع
  • درمان یبوست
  • درمان بی خوابی و مشکلات پیش از قاعدگی

مهمترین کاربرد اسطوخدوس در طب‌ سنتی

بهبود و تسکین سردرد.

بوعلی سینا راجع به اسطوخدوس چنین گفتنی است؛ عطر این گیاه خاصیت قوی خواب‌آور داشته‌، مخدر ‌است، حساسیت را کم و درد را تسکین می‌دهد‌، کم‌کننده‌ی غم‌و‌اندوه است.

مهمترین کاربرد اسطوخدوس در طب‌ نوین

مسکن اعصاب و بیماریهای تنفسی 

عوارض‌ جانبی‌ اسطوخدوس

گیاهی است بی‌ضرر و همه می‌توانند از‌آن استفاده‌کنند‌. فقط برای اشخاص صفراوی‌مزاج خوب نیست و باعث آشفتگی می‌شود‌. اینگونه افراد باید آنرا با سکنجبین و کتیرا میل‌ کنند.

از گیاهان دارویی می توان افزون بر اهداف دارویی برای بهبود عطر و طعم غذاهای مختلف نیز استفاده کرد، بدون این که بر کالری های غذا افزوده شود. 

گیاهان دارویی به صورت تازه و هم خشک شده در نقاط مختلف جهان در دسترس هستند. 

شیرین بیان 

شیرین بیان

شیرین بیان را بیشتر به صورت دستی در مزارع گندم برداشت می‌کنند که البته پس از برداشت محصول گندم، کار برداشت شیرین بیان به وسیله تراکتور بهتر صورت می‌گیرد.

قسمت مورد استفاده شیرین بیان، ساقه‌های زیرزمینی و ریشه‌های گیاه است که دارای ترکیبات مختلفی است. مهم‌ترین ماده‌ای که موجب شیرینی شیرین بیان می‌شود، ترکیب موجود در ریشه‌های گیاه به نام اسید گلیسریزیک است که ۵۰ برابر شکر شیرینی دارد. اسید گلیسریزیک با افزایش سن گیاه افزایش می‌یابد.

ترکیبات موجود در ریشه شیرین بیان برای مقابله با پوسیدگی دندان مفید بوده و خاصیت ضد میکروبی دارد، بنابراین می‌توان از شیره این گیاه به عنوان ماده ضدپوسیدگی در محلول‌های شستشوی دهان و نیز خمیر دندان‌ها استفاده کرد.

مهمترین کاربرد شیرین بیان در طب‌ سنتی

درمان ورم و زخم‌معده و اثنی‌عشر، مدر و ملین، ضدویروس زخم و التهاب زونا‌، چشم‌‌، دهان و دستگاه‌تناسلی .

مهمترین کاربرد شیرین بیان در طب‌ نوین

به‌عنوان داروی گیاهی مکمل، علیه عفونت‌ها، رفع سوء‌هاضمه و التهاب‌معده استفاده می‌شود‌.

عوارض‌ جانبی‌ شیرین بیان

توصیه می‌شود در زمان بارداری مصرف نشود. مصرف بی‌رویه‌ی شیرین‌بیان و یا سایر فرآورده‌های آن به سبب تحریک غدد فوق‌کلیوی و ترشح بیش‌از‌ اندازه‌ی هورمون آلدسترون مضر است‌.

شوید

شوید

گیاه دارویی شوید استفاده زیادی بین مردم ایران دارد. شوید را می توان در سبد غذایی سبزیجات خانوار به وفور مشاهده نمود.

شوید گیاهی است یکساله یا دوساله که گاهی ارتفاع آن به یک متر نیز می رسد. ریشه آن راست و مخروطی شکل و سفید است . این گیاه در اکثر نقاط دنا منجمله قسمتهای جنوب اروپا ،‌مصر ،‌آمریکا و چین پرورش داده می شود .

کاربرد شوید در طب‌ سنتی‌

میوه‌ی شوید تسکین‌دهنده‌ی درد‌معده، رفع‌استفراغ، آرام‌کننده، ضد‌تشنج، زیاد‌کننده‌ی شیر، سکسکه، مدر، تسکین‌دهنده‌ی دردهای‌قاعدگی است‌.

مهمترین کاربرد شوید در طب‌ نوین

برگ و ساقه‌های شوید در پایین‌آوردن چربی‌خون مفید‌است.

عوارض‌جانبی‌ شوید

مصرف تخم‌شوید برای زنان باردار ممنوع می‌باشد.