، در حالی که هزاران موقوفه در کشور نقش مؤثری در تأمین نیازهای فرهنگی، مذهبی، آموزشی و اجتماعی دارند، بخشی از این موقوفات به دلایل مختلف همچنان بلااستفاده باقی مانده‌اند. این وضعیت، نه تنها موجب هدررفت ظرفیت‌های اقتصادی و خدماتی این املاک شده، بلکه در مواردی باعث ایجاد معارضه و اختلاف میان ذی‌نفعان نیز شده است. 

وقف به عنوان یکی از سنت‌های دیرینه اسلامی، نقشی کلیدی در تقویت همبستگی اجتماعی، گسترش عدالت و ارتقای خدمات عمومی در جامعه ایفا می‌کند. این سنت حسنه، علاوه بر جنبه معنوی، آثار ملموسی در حوزه‌های مختلف از جمله آموزش، بهداشت، مسکن، حمایت از اقشار نیازمند و حتی توسعه فرهنگی و علمی داشته است.

در طول تاریخ، بسیاری از مراکز درمانی، علمی و مذهبی کشور با تکیه بر موقوفات بنیان‌گذاری شده‌اند. یکی از برکات مهم وقف، استمرار خدمات عمومی بدون نیاز به وابستگی به بودجه‌های دولتی است؛ به طوری که موقوفات می‌توانند به عنوان منابع پایدار مالی، در شرایط بحرانی نیز نقش مؤثری در رفع نیازهای جامعه ایفا کنند.

با بهره‌برداری صحیح از موقوفات و احیای موقوفات بلااستفاده، می‌توان ظرفیت‌های قابل توجهی برای رشد اقتصادی، توانمندسازی اقشار محروم و ارتقاء زیرساخت‌های فرهنگی و آموزشی فراهم کرد.

حجت‌الاسلام عادل، سخنگوی سازمان اوقاف در خصوص وضعیت  موقوفات بلااستفاده در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری موج ، اظهار داشت:  تمامی موقوفات بلا‌معارض نیستند که به طور کامل در اختیار سازمان اوقاف باشند؛ برخی از این املاک، پیش‌تر حقوقی از جمله سرقفلی در اراضی تجاری یا حق تملک اعیان در املاک مسکونی به اشخاص واگذار شده‌اند. در چنین مواردی، ممکن است اشخاص حقیقی دارای حقوقی در این موقوفات باشند.

وی افزود: گاه اختلافاتی که میان افراد یا حتی وراث کسانی که پیش‌تر مالکیتی داشته‌اند به وجود می‌آید، مانع از بهره‌برداری مناسب از موقوفه می‌شود و در نتیجه این املاک به حال خود رها شده‌اند. در چنین شرایطی، سازمان اوقاف می‌تواند نقش تسهیل‌گر ایفا کند تا با حل اختلافات موجود، زمینه بهره‌برداری مجدد از این موقوفات فراهم شود.

سخنگوی سازمان اوقاف در ادامه تأکید کرد: تنها بخش کوچکی از موقوفات به دلیل نیاز به سرمایه‌گذاری بالا بلااستفاده مانده‌اند، اما در برنامه‌های جدی سازمان اوقاف است که از محل درآمدهای موقوفات، این املاک نیز با انجام سرمایه‌گذاری‌های لازم به مرحله بهره‌وری برسند.