، آیین افتتاح «پایگاه مخزن دانش بومی» با حضور محمدجواد حق شناس مشاور وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، بهزاد مریدی مدیرکل میراث‌ فرهنگی فارس و جمعی از پژوهشگران در مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدیه برگزار شد. این پایگاه با هدف گردآوری، صیانت و تبدیل میراث سینه به سینه (مکتوم) به آثار ثبت شده (مکتوب) و بهره‌گیری از توان ابر استارت‌آپ‌ها برای جهانی‌سازی ابداعات محلی ایران آغاز به کار کرد. ‌

بهزاد مریدی در این آیین، ایجاد پایگاه مخزن دانش بومی در جوار بزرگان ادب را گامی راهبردی برای صیانت از هویت ملی دانست و اظهار داشت: ایرانیان در طول هزاران سال، دانش عظیمی را در حوزه‌های معماری، آبخیزداری، کشاورزی، طب، تربیت و اخلاق به صورت سینه به سینه منتقل کرده‌اند. این میراث مکتوم، امروز نیاز جدی ما در گذار از عصر سنت به مدرن است و می‌تواند مشرق‌ زمین، خاور دور و حتی غرب را تحت تأثیر خلاقیت‌های خود قرار دهد.‌

مدیرکل میراث‌فرهنگی فارس با ذکر مثال‌هایی از تفاوت دانش بومی و رویکردهای مدرن افزود: در حوزه کشاورزی، پیشینیان ما با حفر قنات‌های بی‌نظیر، آب را در زیر زمین صیانت می‌کردند (مانند آنچه در کرمان و ماهان شاهدیم)، اما امروز بسیاری معتقدند سدسازی‌های مدرن باعث از دست رفتن منابع آبی شده است. ما در معماری سنتی نیز شاهد ابداعاتی همچون دیوارهایی با ارتفاع زیاد هستیم که بدون ذره‌ای لرزش، پایداری خود را حفظ کرده‌اند؛ دانشی که باید به نسل‌های آتی منتقل شود.

وی درباره ساختار عملکردی این پایگاه تشریح کرد: واژه مخزن به معنای یک بانک اطلاعاتی هوشمند است. ما در این پایگاه سه مرحله “گردآوری”، “صیانت” و در نهایت “انتخاب و واسپاری” به نسل آینده را دنبال می‌کنیم. این فرآیند از طریق مستندنگاری نرم‌افزاری، دیجیتال‌کردن و هوشمندسازی داده‌هایی که توسط محققان، مولفان، مردم‌شناسان و مراکز اسناد جمع‌آوری شده، انجام می‌گیرد تا هویت تمدنی ما در چرخه داده‌های جهانی از بین نرود.

مریدی از برنامه‌ریزی برای یک جهش بین‌المللی خبر داد و گفت: تا ۶ ماه یا یک سال آینده، رویداد علمی - فرهنگی “ابداعات محلی و تاثیرات جهانی” را برگزار خواهیم کرد. تلاش می‌کنیم از طریق ابر استارت‌آپ‌ها، ابداعات زیبای موجود در ایران بزرگ، از جزایر خلیج‌فارس تا کشورهای همجوار را به مخزن دانش بومی گسیل کرده و جایگاه ویژه تمدنی خود را به رخ جهانیان بکشیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد که این پایگاه رسالت دارد تا میراثی را که تاکنون مخفی و سینه به سینه مانده، مکتوب و صیانت کند: ما مکلفیم در وزارت میراث‌فرهنگی با همکاری تمامی دستگاه‌ها، این دانش بشری را که از اعصار و قرون گذشته به ما رسیده، به درستی جمع‌آوری کرده و اجازه ندهیم بخشی از هویت جامعه ما در گذر زمان از دست برود.

صیانت از میراثی که فرصت سند شدن نداشتند

مشاور وزیر میراث فرهنگی استان فارس نیز در این مراسم با تبریک این ایده نوآورانه اظهار داشت: امروز این توفیق را پیدا کردیم که در این مکان ارزشمند، شاهد آغاز فعالیت مجموعه‌ای باشیم که می‌خواهد برای حفظ، صیانت و ماندگاری میراث ناملموس یا میراثی که در حوزه دانش و در بخش‌های مختلف نزد پیشینیان ما بوده و منتقل شده، اما فرصت سند شدن و مکتوب شدن را نداشته است، فضا را فراهم بکند.

محمدجواد حق‌شناس افزود: این ایده، انگیزه‌ای بسیار ارزشمند و والاست و من بابت اینکه این تلاش‌ها به نتیجه و اهدافش برسد، تبریک و شادباش می‌گویم.