، پیروز مجتهدزاده، استاد و پژوهشگر جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، روز پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵ درگذشت.

افشین علا با انتشار متنی در صفحه مجازی خود این خبر را اعلام کرد و نوشت: با دریغ بسیار باخبر شدم که روز پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵ خاله‌زاده‌ عزیزم پیروز مجتهدزاده پس از مدت‌ها بیماری و رنج ناشی از تالمات شدید عاطفی، در دیار غربت چشم از جهان فرو بست.

بی‌شک فقدان آن دانشی‌مرد فرزانه‌ که پس از عمری مجاهدت خستگی ناپذیر علمی در راه اعتلای ایران عزیز، خرقه‌ خاکی تهی کرد و در ملکوت اعلی به نیاکان نامدار و پرافتخارش پیوست، ضایعه‌ای تلخ و جبران ناپذیر است.

وی در بخش دیگری از این یادداشت خاطرنشان کرد: او از استادان برجسته‌ علوم سیاسی و روابط بین‌الملل بود که بیش از نیم قرن از عمر پربار خود را در دانشگاه‌ها، محافل و مجامع معتبر بین‌المللی با سلاح قلم و زبان از مرزهای اقتدار ایران عزیز حراست کرد.

پیروز مجتهدزاده با آن‌که از دهه‌ ۵۰ شمسی برای تکمیل تحصیلات عالی و تدریس و تحقیق، به انگلستان مهاجرت کرده و در آنجا به مدارج و مناصب عالی رسیده بود، لحظه‌ای از وطن باستانی خویش ایران و زادگاه محبوبش نور مازندران، دل نبرید و ریشه‌های عمیق پیوندش با جای جای این مرز پرگهر را رها نکرد.

علا افزود: حتی با وجود برخی بی‌مهری‌ها و ناسپاسی‌ها، به عافیت و راحت دیار فرنگ دل نبست و از سفرهای پیاپی به ایران برای تدریس و سخنرانی و دیدار عزیزان دریغ نکرد. حاضر بود از عالی‌ترین کرسی‌های تخصصی تحت اختیارش در مغرب زمین به تهران و سایر شهرها و حتی روستاها سفر کند تا پاسخی به سوالات مشتاقان بدهد و گرهی از امور کشور بگشاید. از دانشگاه تربیت مدرس پایتخت گرفته تا دانشگاه آزاد اسلامی گرمسار، هرجا که جویندگان دانش در انتظارش بودند و متولیان امر اجازه می‌دادند، رنج سفر را بر خود هموار می‌کرد و به تدریس و سخنرانی می‌پرداخت.

وی ادامه داد: حاصل دهه‌ها تلاش و خدمت عاشقانه‌ی او، شاگردانی ممتاز و آثاری ماندگار است که از خود به یادگار نهاد. اما آنچه که در میان تمام مساعی و دغدغه‌هایش بیشتر به آن همت گماشت و در طی آن مسیر خون دل‌ها خورد، اثبات حقانیت ادعا و حفظ اقتدار دیرینه‌ ایرانیان در خلیج نیلگون همیشه فارس به‌ویژه جزایر سه‌گانه‌ ایران بود. دریغا که درست در بحبوحه‌ آتش‌افروزی استکبار جهانی و اذنابش در خلیج فارس و تنگه‌ی پرافتخار هرمز، چشم از جهان فروبست و ما را داغدار خود کرد.

علا در پایان این پیام با تسلیت به بازماندگان تصریح کرد: اکنون آن روح بی‌قرار و جان ناآرام در سایه‌سار احسان و غفران الهی و در جوار پدر و مادر نامدار و نژاده‌اش به آرامش ابدی رسیده است؛ پدری چون زنده‌یاد علی مجتهدزاده که از پیشگامان عمران و آبادی شهرستان نور بود و مادری فرهیخته چون زنده‌یاد نیره‌الملوک ملک‌محمدی نوری. از یکایک اصحاب اندیشه و دانش و فرهنگ، دستگاه‌های اجرایی و نهادهای علمی و فرهنگی کشور و استان مازندران نیز انتظار دارم در بزرگ‌داشت نام، یاد، آثار و خدمات آن بزرگ‌مرد، سنگ تمام بگذارند.

پیروز مجتهدزاده در ۲۰ بهمن ۱۳۲۴ در شهر نور استان مازندران متولد شد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته جغرافیای انسانی و اقتصادی در دانشگاه تهران آغاز کرد و پس از آن برای ادامه تحصیل به بریتانیا رفت. وی در دانشگاه منچستر مدرک کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی گرفت و سپس در دانشگاه‌های آکسفورد و لندن در همین حوزه به تحصیل و پژوهش تکمیلی پرداخت.

بخش عمده فعالیت علمی این استاد برجسته به مطالعه جغرافیای سیاسی ایران، مرزهای بین‌المللی، موقعیت راهبردی تنگه هرمز و مسائل حاکمیتی خلیج فارس اختصاص داشت. او علاوه بر حضور در دانشگاه‌های معتبر بین‌المللی، در مراکز آموزش عالی ایران از جمله دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس نیز به تربیت دانشجویان پرداخت.

از آثار شناخته‌شده این پژوهشگر برجسته می‌توان به کتاب‌های «جغرافیای سیاسی تنگه هرمز»، «جزایر تنب و ابوموسی»، «جغرافیای تاریخی خلیج فارس» و کتاب انگلیسی Small Players of the Great Game اشاره کرد. او در تمام نوشته‌ها و مجامع بین‌المللی با اتکا به اسناد تاریخی و حقوقی، همواره بر حق حاکمیت ملی ایران در خلیج فارس و جزایر سه‌گانه تاکید می‌ورزید.