، محمد بطحایی ظهر پنجشنبه در اجلاسیه روز جهانی مسجد و همایش مدیریت محله‌محور در همدان با قدردانی از ابتکار استانداری همدان برای برگزاری این رویداد همزمان با روز جهانی مسجد، اظهار کرد: این روز به یاد آتش‌سوزی مسجدالاقصی در حدود ۵۸ سال پیش نام‌گذاری شده و فرصتی برای نکوداشت جایگاه مسجد در تاریخ اسلام و جوامع اسلامی است.

وی با اشاره به پیشینه کارکردهای اجتماعی مسجد در صدر اسلام افزود: پس از هجرت پیامبر اکرم(ص) و مهاجران به مدینه فضایی در کنار مسجدالنبی برای استقرار اصحاب صفه پیش‌بینی شد و شمار آنها در برخی منابع تاریخی تا ۳۰۰ نفر نیز ذکر شده است.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور بیان کرد: تجربه اصحاب صفه نشان می‌دهد که مسجد از ابتدای شکل‌گیری جامعه اسلامی تنها محلی برای عبادت نبوده و به‌عنوان نهادی اجتماعی و پایگاهی برای ارائه خدمات به مردم نقش‌آفرینی کرده است.

بطحایی ادامه داد: در شهرهای بزرگ اسلامی نیز مسجد در حوزه‌هایی همچون آموزش، بهداشت و درمان، خدمات حمایتی، مقابله با آسیب‌های اجتماعی و رفع مسائل محلات نقش داشته است و فعالیت‌هایی مانند صندوق‌های قرض‌الحسنه نیز در ادامه همین کارکرد اجتماعی شکل گرفت.

وی با بیان اینکه کارکردهای چندگانه مسجد در برهه‌هایی از تاریخ کمرنگ شده است، گفت: در برخی دوره‌ها مسجد از نقش اصلی خود فاصله گرفت و بیشتر به محل عبادت محدود شد و باید برای احیای ظرفیت‌های اجتماعی، فرهنگی و مردمی مساجد تلاش شود.

معاون وزیر کشور با تاکید بر اینکه محله‌محوری به دنبال ایجاد ساختارهای موازی نیست، اظهار کرد: در سال جاری و پس از رایزنی‌های رئیس‌جمهور با استانداران بخشنامه‌ای با امضای وزیر کشور ابلاغ شد که یکی از رویکردهای اصلی آن پرهیز از موازی‌کاری است.

بطحایی افزود: فعالیت نهادهای مردمی، گروه‌های جهادی، هلال‌احمر، پایگاه‌های بسیج و مساجد باید مورد توجه قرار گیرد و تلاش‌های پراکنده موجود با تدابیر مناسب، منسجم و هم‌راستا شود تا اثربخشی بیشتری در محلات داشته باشد.

وی با اشاره به ضرورت تدوین نظام مسائل در هر محله گفت: زمانی که شورای محله، بسیج یا دیگر مجموعه‌های مردمی مسائل و اولویت‌های واقعی یک محله را شناسایی می‌کنند دستگاه‌های اجرایی از جمله شهرداری، فرمانداری، آموزش و پرورش و مراکز بهداشت باید در مسیر رفع آن مسائل همراهی کنند.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور اظهار کرد: فعالان محلی که در ارتباط مستقیم با مردم قرار دارند نیازها و اولویت‌های واقعی محله را بهتر شناسایی می‌کنند و لازم است سازوکار لازم برای پیوند میان تصمیم‌سازی محلی و دستگاه‌های اجرایی فراهم شود.

بطحایی گفت: تحقق این رویکرد به گفت‌وگوهای مستمر، شناسایی موانع در سطح تصمیم‌گیری و اجرا و هم‌راستایی بیشتر دستگاه‌ها با ظرفیت‌های مردمی نیاز دارد.

وی خطاب به فعالان مسجدی نیز افزود: برای بازگشت مسجد به جایگاه مطلوب باید برنامه‌ها به‌گونه‌ای طراحی شود که همه اقشار جامعه، با دیدگاه‌ها و انگیزه‌های مختلف، برای حضور در مسجد و مشارکت در حل مسائل محله احساس رغبت کنند.

بطحایی با تقدیر از فعالیت‌های انجام‌شده برای جذب جوانان به مساجد، بیان کرد: برخی تجربه‌های موفق در مساجد، زمینه حضور بیشتر نسل جوان و افرادی را که پیش‌تر ارتباط کمتری با مسجد داشتند فراهم کرده است.

وی تاکید کرد: باید با شناخت دقیق‌تر جامعه پیرامونی و در چارچوب ارزش‌های دینی فاصله میان مسجد و اقشار مختلف مردم کاهش یابد تا زمینه جذب حداکثری و گسترش مشارکت‌های مردمی در فعالیت‌های مسجدمحور فراهم شود.