، کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه، در گفت‌وگو با بخش خبری سیما با اشاره به موضوع تنگه هرمز اظهار کرد: موضوع تنگه هرمز، موضوعی بسیار اساسی و مهم برای جمهوری اسلامی ایران است. سیاست‌های مشخص جمهوری اسلامی ایران در رابطه با تنگه هرمز اعلام شده و در متن ۱۱ تفاهم اسلام‌آباد نیز این سیاست‌ها به خوبی منعکس شده است.

وی افزود: باید به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران احترام گذاشته شود. مفهوم این موضوع آن است که جمهوری اسلامی ایران در آن منطقه حق اعمال حاکمیت دارد.

غریب‌آبادی ادامه داد: نکته دوم این است که مدیریت تنگه هرمز بر عهده کشورهای ساحلی است. این مدیریت و همچنین ترتیبات مدیریت آینده که در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد پیش‌بینی شده، به وضعیت سابق بازنخواهد گشت؛ زیرا اساساً آن شیوه اداره دیگر وجود نخواهد داشت.

وی تصریح کرد: اولویت ما این است که حتماً با کشور ساحلی دیگر درباره این ترتیبات به تفاهم برسیم. حال اگر به هر دلیلی عمان علاقه‌ای به این کار نداشته باشد، جمهوری اسلامی ایران این موضوع را به پیش خواهد برد. البته من این آمادگی را در طرف عمانی مشاهده کردم و امروز نیز وزیر امور خارجه عمان در موضع‌گیری‌های خود به این موضوعات اشاره کرد.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه گفت: عمان نیز معتقد است که به عنوان کشور ساحلی و کشوری که حاکمیت دارد، ترتیبات اداره تنگه هرمز نباید مانند گذشته باشد و همچنین خدماتی که ارائه می‌شود، باید در ازای آن هزینه دریافت شود. درباره این موضوع گفت‌وگو کردیم و اشتراک نظر داریم.

وی افزود: تصمیم گرفتیم کمیته‌های فنی بین دو کشور تشکیل شود و کارشناسان دو طرف از هفت تا هشت روز آینده گفت‌وگوهای تخصصی خود را آغاز کنند تا هم درباره این ترتیبات تصمیم‌گیری شود و هم درباره مسیرهای عبور و مرور مذاکرات فنی انجام گیرد.

غریب‌آبادی با اشاره به قدمت مسیرهای کنونی عبور و مرور در تنگه هرمز اظهار کرد: همان‌طور که مطلع هستید، مسیرهای عبور در تنگه هرمز که میان ایران و عمان درباره آن تفاهم شده و نزد سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز ثبت شده، مربوط به حدود شش دهه قبل، یعنی سال ۱۹۶۸ و بسیار پیش از پیروزی انقلاب اسلامی است.

وی تأکید کرد: امروز این مسیرها باید حتماً تغییر کند و دلایل خود را نیز اعلام کرده‌ایم. تصمیم گرفتیم درباره تغییر مسیرها نیز از روزهای آینده در چارچوب همان کمیته‌های تخصصی، گفت‌وگوهای کارشناسی و فنی را آغاز کنیم.

در ادامه وی با اشاره به رویکرد مسئولانه جمهوری اسلامی ایران در تأمین مسیرهای امن تردد و همچنین اظهارات برخی کشورهای اروپایی از جمله فرانسه درباره مین‌روبی، نظر معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه را جویا شد.

غریب‌آبادی در پاسخ گفت: سؤال خوبی است. همان‌طور که توضیح می‌دادم، در تفاهم اسلام‌آباد، بند پنجم صرفاً به عهده جمهوری اسلامی ایران قرار داده شده است. در مذاکرات مربوط به این یادداشت تفاهم، چه از طریق میانجیگران و چه در گفت‌وگوهای غیرمستقیم با آمریکا، آمریکایی‌ها اصرار داشتند که آنها نیز جزئی از این فرایند باشند، اما ما مخالفت کردیم. به همین دلیل، در بند پنجم یادداشت تفاهم، مسئولیت مین‌زدایی صرفاً بر عهده جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است.

وی افزود: امروز این موضوع را نیز به صورت شفاف اعلام کردم. امروز رئیس‌جمهور فرانسه نیز موضعی در این خصوص اتخاذ کرد و ما مجدداً موضع خود را شفاف اعلام کردیم که به هیچ کشوری اجازه نخواهیم داد در فرایند مین‌زدایی دخالت کند؛ نه فرانسه و نه هیچ کشور دیگری.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه ادامه داد: حتی در این مرحله انتقالی و موقت، به دوستان عمانی نیز گفتم که اگر قصد دارند در سمت خود نیز عملیات مین‌زدایی انجام دهند، به ما اطلاع دهند تا جمهوری اسلامی ایران در این زمینه به آنها کمک کند؛ زیرا مسئولیت این موضوع بر عهده جمهوری اسلامی ایران است.

وی تصریح کرد: همچنین درباره مسیرهای موازی نیز با مقامات عمانی گفت‌وگو کردیم. در این مرحله انتقالی و موقت، بر اساس بند پنجم یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، مسیرهای عبور و مرور را جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌کند و ما هیچ مسیر دیگری را نمی‌توانیم بپذیریم.

غریب‌آبادی خاطرنشان کرد: تعهد ما فراهم کردن شرایط عبور ایمن است. به همین دلیل، اگر شناورها از مسیرهای دیگری عبور کنند، هم با آن مخالفت خواهیم کرد و هم تلاش خواهیم کرد از آن جلوگیری کنیم. اگر نیز برای شناورها اتفاقی رخ دهد، مسئولیت آن بر عهده خود آنها خواهد بود. بنابراین در این شرایط انتقالی و موقت، با ایجاد مسیرهای موازی مخالف هستیم.

وی با اشاره به نتایج مذاکرات با طرف عمانی گفت: گفت‌وگوها حول این موضوعات انجام شد و من رویکرد بسیار خوب و مناسبی را در میان دوستان عمانی مشاهده کردم. ما گفت‌وگوهای خود را ادامه خواهیم داد و این اصول را نیز به صورت کاملاً شفاف برای سایر کشورها، به ویژه آمریکا، تبیین کرده‌ایم.

غریب‌آبادی در پایان تأکید کرد: مطلع هستیم که آنها طی چند روز گذشته این پیام را دریافت کرده‌اند که اگر بخواهند به دنبال ایجاد مسیرهای موازی باشند یا مفاد بند پنجم یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را نقض کنند، جمهوری اسلامی ایران از ابزارهای مختلف خود استفاده خواهد کرد.