،اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه امروز چهارشنبه ۲۶ فروردین در نشست خبری با اصحاب رسانه گفت: من باید این جلسه را با عرض تسلیت به مناسبت شهادت وزیر محترم اسبق امور خارجه، آقای دکتر کمال خرازی آغاز کنم. ایشان یکی از استوانه‌های دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، فردی میهن‌دوست، دیپلماتی بسیار ورزیده و شاخص، و انسانی فرهیخته بودند. شهادت ایشان را به خانواده محترمشان، به جامعه دیپلماتیک ایران، به همه دیپلمات‌ها و به تمام کسانی که دغدغه صلح و امنیت بین‌المللی دارند، تسلیت عرض می‌کنم.

وی ادامه داد: شهادت ایشان نشانه‌ای دیگر از غرض‌ورزی رژیم صهیونیستی و آمریکا نسبت به صلح، دیپلماسی و منطق است. اینکه در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، در بیش از نزدیک به ۴۰ روز گذشته، تعداد زیادی از فرماندهان عالی کشور (علاوه بر رهبر شهیدمان) و همچنین تعداد زیادی از مردمان ایران، اعم از زن، کودک، پیر و جوان به شهادت رسیده‌اند، برای ما گواه این است که دشمن آمریکایی و رژیم صهیونیستی با تک‌تک ایرانیان سر دشمنی دارند.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که معاون رئیس‌جمهور آمریکا و شخص رئیس‌جمهور آمریکا اتهامات بی‌اساسی را علیه ایران مطرح و به این موضوع اشاره می‌کنند که اگر ایران به دنبال سلاح هسته‌ای نباشد، از شکوفایی اقتصادی بی‌سابقه ای برخوردار خواهد شد. موضع وزارت خارجه در این خصوص چیست؟ گفت: در مورد سلاح هسته‌ای من واقعاً نمی‌دانم با چه بیانی و با چه زبانی باید موضع ایران را اعلام کنم. اینکه مقامات آمریکایی اصرار دارند وانمود کنند که از مواضع ایران آگاه نیستند، خود نشانه‌ای از سوءنیت است.

وی ادامه داد: موضع ایران در رابطه با سلاح هسته‌ای روشن است؛ نه اینکه از کسی ترسی داشته باشیم بلکه این از اصول ماست. هم آموزه‌های دینی ما این را به ما تکلیف می‌کند و هم بخشی از دکترین دفاعی ایران است. ایران هیچگاه برنامه هسته‌ای جز برای مقاصد صلح‌آمیز نداشته است. تکرار این گزارش که اگر ایران سراغ تسلیحات هسته‌ای نرود چه خواهد شد، صرفاً نشان دهنده سردرگمی مقام‌های آمریکایی و عدم جدیت آن‌هاست و نشانگر این است که در دامی افتادند که رژیم صهیونیستی به مدت ۴۰ سال است برای آمریکا و برای افکار عمومی پهن کرده است، ترساندن جامعه جهانی از چیز موهوم و ناموجودی تحت عنوان سلاح هسته‌ای ایران. در چنین شرایطی حتماً از ما انتظار دارد که عدم آن را اثبات کنیم؛ چیزی که وجود ندارد را شما نمی‌توانید نبودش را اثبات کنید.

بقائی افزود: در پاسخ به سخنان اخیر معاون رئیس جمهور امریکا که درباره شکوفایی اقتصاد ایران صحبت کرده باید بگویم که اقتصاد ایران شکوفا خواهد شد، ما می‌دانیم خودمان چطور اقتصادمان را شکوفا کنیم. کسانی که تا چند روز پیش مدعی برگرداندن ایران به عصر حجر بودند و زیرساخت‌های ما را تهدید می‌کردند، در همین ۴۰ روز آسیب‌های فراوانی به بنیان‌های علم، دانش و صنعت ایران وارد کردند، به هیچ عنوان در جایگاهی نیستند که چنین ادعایی را از آن‌ها بپذیریم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسشی که «در یک ساعت اخیر، اخباری منتشر شده درباره اینکه تلاش های اسلام آباد برای شکل دادن به دور دیگری از رایزنی میان ایران و امریکا ادامه دارد. گفته شده که احتمالا هیاتی عالی رتبه از پاکستان ظرف امروز و فردا به تهران سفر خواهد کرد. آیا منتظر هیاتی از پاکستان هستیم و می توانید بگوئید میزبان کدام مقام پاکستانی خواهیم بود؟ سوال مرتبط دیگرم این است که درباره جزئیات مذاکرات در اسلام آباد گمانه زنی های رسانه ای زیادی مطرح شده از جمله اینکه در پایان این مذاکرات، هیات آمریکایی به حالت قهر جلسه را ترک کرده است. ایا این را تایید می کنید؟ دلیل این برخورد چه بوده است» گفت: در مورد گفت‌وگوها و مذاکرات، تبادل پیام‌ها ادامه دارد. از همان روز یکشنبه که هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران به تهران بازگشت تا امروز، پیام‌های متعددی از طریق واسطه پاکستانی تبادل شده است. مواضع ما بسیار روشن است؛ هم در آنجا بیان شد و هم در جریان این تبادلات.

وی افزود: امروز، بله، همان‌طور که اشاره کردید، به احتمال زیاد ما میزبان هیئتی از پاکستان هستیم. در ادامه گفت‌وگوهایی که در اسلام‌آباد صورت گرفت و نیز بحث‌هایی که طرف پاکستانی با آمریکا داشته، حرف‌های ما منتقل شده و شنیده شده است. قاعدتاً در جریان این سفر، احتمالاً به‌صورت تفصیلی قرار است درباره دیدگاه‌های دو طرف بحث شود.

بقائی در پاسخ به شایعات درباره رفتار هیات آمریکایی هم گفت کسی که منطق داشته باشد، قطعاً قهر نمی‌کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ما در این دوره از مذاکرات، ترکیب متفاوت و بسیار کاملی را نسبت به ادوار مختلف مذاکرات شاهد بودیم. یکی از روسای قوای کشور در آن حضور داشت، رئیس دستگاه دیپلماسی و در واقع تیم کاملی از کارشناسان نیز حضور داشتند. بفرمایید این حضور و این ترکیب کامل چه پیامی داشت و چه تأثیری داشت و، در مقابلِ عدم جدیت آمریکایی‌ها، این حضور جمهوری اسلامی چه پیامی را در سطح بین‌المللی مخابره کرد؟» گفت: پیام آن را همه دریافت کردند. قرار نیست که من درباره پیامی که یک اقدام دارد، بخواهم نظری بدهم؛ این مسئله بسیار روشن است. نوع مذاکراتی که این بار انجام شد، مذاکره برای توقف کامل جنگ و احقاق حقوق ایران بود؛ از جمله، علاوه بر رفع تحریم‌ها، شامل جبران خسارات وارده به ایران در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه سطح هیئت ارتقا پیدا کرد، طرف مقابل در سطح معاون رئیس‌جمهور شرکت کرد. متقابلاً از طرف جمهوری اسلامی ایران نیز آقای دکتر قالیباف، که هم ریاست مجلس را بر عهده دارند و هم یکی از بخش‌های بسیار مهم کشور را نمایندگی می‌کنند، عهده‌دار این مسئولیت بودند. ترکیب هیئت نیز به همان تناسب تنظیم شده بود؛ هم از شورای عالی امنیت ملی حضور داشتند و هم از وزارت امور خارجه و از سایر بخش‌هایی که به نوعی در هر یک از مؤلفه‌های مرتبط با مذاکرات می‌توانستند نقش ایفا کنند؛ فرض بفرمایید از بانک مرکزی.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی کشورها و بعضی کانال‌های خبری این روایت را ترویج می دهند که جمهوری اسلامی ایران از حمایت از دوستانش و همپیمانانش، به ویژه در لبنان، دست کشیده است. پاسخ شما چیست؟ گفت: ما همواره مقاومت مشروع ملت لبنان و سایر اجزای مقاومت را تحسین کردیم و تمجید نمودیم و فراتر از آن، همواره در کنار هم بودیم. در همین تفاهم آتش‌بس شما شاهد بودید که توقف جنگ در لبنان به عنوان یکی از اجزای تشکیل‌دهنده این آتش‌بس مطرح شد و در صحبت‌های میانجی پاکستانی نیز نسبت به آن تصریح شد.

وی افزود: اینکه طرف مقابل از همان ابتدا بخشی از این تفاهم را نادیده گرفت و بدعهدی کرد، به این معنا نیست که جمهوری اسلامی ایران از عهدی که بسته، به هیچ عنوان کوتاه آمده یا کوتاه بیاید. این موضوع هم در اسلام‌آباد با جدیت پیگیری شد و هم همچنان در حال پیگیری است.

بقائی خاطرنشان کرد: طبیعی است که هر تفاهمی دو سو دارد؛ اگر بخشی از تفاهم نقض شود، طرف مقابل هم مجاز است به تناسب نقض تفاهم، تعهدات خود را کاهش دهد. بنابراین، تبلیغاتی که احیاناً صورت می‌گیرد مبنی بر اینکه ایران بی‌توجه بوده به سایر جبهه‌ها، علی‌رغم تعهدی که در تفاهم آتش‌بس صورت گرفت، مطلقاً درست نیست.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اختلاف نظر ایران و طرف مقابل در خصوص مدت توقف غنی‌سازی در رسانه ها مطرح شده است، اصل این مسئله درست است یا خیر، و شما در اظهارات پس از نشست اسلام‌آباد از برخی تفاهمات نیز صحبت کردید؛ اگر ممکن است اشاره بفرمایید که آن موضوعات مورد تفاهم در چه زمینه‌ای بوده است.» گفت:  هر تفاهمی یک کلیت دارد. مادامی که آن کلیت به مرحله توافق نرسیده باشد، نمی‌توان درباره پذیرش یا عدم پذیرش جزئیات آن صحبت کرد؛ چراکه این یک مجموعه به‌هم‌پیوسته است، آن هم در موضوعی به اهمیت جنگ و صلح و با توجه به جایگاه دو طرف درگیر، یعنی جمهوری اسلامی ایران و آمریکا.

وی با اشاره به اینکه گمانه‌زنی‌هایی که توسط رسانه‌های غربی مطرح می‌شود یا به آن دامن زده می‌شود، هیچ‌کدام قابل تأیید نیست، افزود:  اولاً، حقوق مسلم ایران که بر اساس حقوق بین‌الملل به رسمیت شناخته شده، قابل چشم‌پوشی نیست. حق ایران برای بهره‌برداری صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای حقی نیست که کسی آن را به ما اعطا کرده باشد تا بتواند تحت فشار یا در شرایط جنگ آن را سلب کند. این حق بخشی از حقوقی است که ایران به موجب عضویت در معاهده منع اشاعه از آن برخوردار شده و مادامی که عضو این معاهده هستیم، قاعدتاً باید بتوانیم از منافع آن بهره‌مند شویم.

بقائی خاطرنشان کرد: ثانیاً، درباره مباحث مرتبط با سطح و نوع غنی‌سازی نیز باید گفت که این موضوع جدیدی نیست. ما همواره اعلام کرده‌ایم که در خصوص نوع و سطح غنی‌سازی، امکان گفت‌وگو وجود دارد. با این حال، تأکید کرده‌ایم که جمهوری اسلامی ایران باید بر اساس نیازهای خود بتواند غنی‌سازی را ادامه دهد. اگر این دو اصل را در نظر بگیرید، سایر موارد و گمانه‌هایی که مطرح شده، در قیاس با این دو مؤلفه روشن می‌شود و مشخص است که بسیاری از آن‌ها مبنای درستی ندارند.