به گزارش خبرگزاری موج، منابع آب زیرزمینی پس از یخچال‌ها، دومین منبع آب شیرین موجود در جهان هستند و در نقاطی که آب‌های سطحی از جمله دریاچه‌ها و رودخانه‌ها وجود نداشته و یا غیرقابل استفاده هستند، نیازهای آبی توسط این منابع برطرف می‌شود.

یکی از عوامل ایجاد سرطان، وجود آلاینده‌های طبیعی مانند عناصر فلزی در همین منابع آب زیرزمینی است. بنابراین ضروری است تا آب‌های حاصل از این منابع قبل از مصرف به روش‌های مختلف تصفیه شود تا بتوان درصد احتمال ابتلا به سرطان و هزینه‌های ناشی از آن را بر اقتصاد خانواده و دولت تا حد ممکن کاهش داد. در این راستا محققان مرکز تحقیقات بهداشت دانشگاه علوم پزشکی کردستان نانوجاذب‌هایی را برای جداسازی آلودگی‌های سمی و سرطان‌زا از منابع آب زیر زمینی عرضه کردند.

دکتر مهدی صفری، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان و از محققان این طرح با بیان اینکه در این پژوهش با به‌کارگیری نانوذرات مغناطیسی اکسیدآهن و خاکستر استخوان، جاذب‌هایی نانوساختار تهیه شد، گفت: این نانوجاذب‌ها می‌توانند در سیستم‌ها و دستگاه‌های تصفیه‌ آب جهت تصفیه‌ آب‌های آلوده به آرسنیک مورد استفاده قرار گیرند. آرسنیک یکی از آلاینده‌های طبیعی مهم در منابع آب به‌خصوص منابع زیرزمینی به شمار می‌رود.

صفری به اهمیت حذف آرسنیک از آب اشاره کرد و ادامه داد: براساس تقسیم‌بندی سازمان بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC)، آرسنیک به عنوان یک ماده‌ سرطان‌زا شناخته شده که قادر به ایجاد سرطان‌هایی نظیر سرطان پوست و خون است و در سراسر دنیا مناطقی از کشورهای بنگلادش، هند، چین و ایران دارای آلودگی طبیعی به آرسنیک هستند.

به گفته وی در کشور ما استان کردستان از جمله مناطق دارای آلودگی طبیعی به آرسنیک است، به همین دلیل در این پژوهش ساخت یک نانوجاذب ترکیبی و بررسی کارایی آن در حذف آرسنیک از آب‌های زیرزمینی در منطقه‌ کردستان مدنظر قرار گرفت.

صفری با اشاره به مهم‌ترین ویژگی‌های نانوجاذب ساخته شده، اظهار کرد: از جمله ویژگی‌های این نانوجاذب می‌توان به طبیعی بودن آن (دوستدار محیط زیست) به دلیل استفاده از ماده‌ طبیعی و بازیافتی خاکستر استخوان اشاره کرد. به علاوه، به دلیل کاربرد نانوذرات مغناطیسی در ساخت آن این جاذب نانوساختار می‌تواند بعد از استفاده به آسانی توسط یک میدان مغناطیسی خارجی از محیط خارج شده و بازیافت شود که منجر به کاهش هزینه‌ تصفیه می‌شود.

این عضو هیات علمی دانشگاه کردستان راندمان حذف بالای ۹۰ درصد برای محدوده غلظت‌های موجود در آب‌های زیرزمینی منطقه کردستان و بهترین کارایی در pH طبیعی آب (۷ تا ۸) را از دیگر مزیت‌های این نانوجاذب نام برد و یادآور شد: جاذب‌های نانوکامپوزیتی استخوان/نانوذرات، درون پلیمر کیتوزان انکپسوله شدند. کیتوزان یک پلیمر طبیعی است که قادر به جذب آلاینده‌های مختلف از جمله آلاینده‌های فلزی از آب است.

وی اضافه کرد: در این تحقیق کیتوزان علاوه بر خاصیت جذب موجب کنارهم قرار گرفتن نانوذرات اکسید آهن و خاکستر استخوان (تشکیل نانوکامپوزیت) می‌شود که این امر باعث عدم پراکندگی نانوجاذب‌ها در آب و جداسازی آسان آنها توسط میدان مغناطیسی خارجی می‌شود.

نتایج این تحقیقات که حاصل همکاری دکتر مهدی صفری عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دکتر رضا درویشی چشمه سلطانی عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک، دکتر افشین ملکی عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان و دیگر همکارانشان از دانشگاه علوم پزشکی کردستان است، در مجله‌ Environmental Science and Pollution Research با ضریب تأثیر ۲.۷۴ منتشر شده است.