، در روزهای اخیر شاهد دو رفتار قابل‌تامل و معنادار دولت چین در قبال ایران بوده‌ایم. در این راستا، در وهله نخست، پکن در واکنش به تحریم های دولت آمریکا علیه ایران و تهدیدات اسکات بسنت وزیر خزانه داری این کشور مبنی بر مجازات آن دسته از کشورهایی که با ایران مراودات تجاری دارند اعلام کرده که تحریم های کاخ سفید علیه ایران برای چین معتبر نیست و سازوکارهای اقتصادی داخلی چین نباید این تحریم و فشارها را به رسمیت بشناسند. البته که پیش از این نیز پکن بارها و بارها اعلام کرده که تحریم های آمریکا علیه ایران را معتبر نمی‌داند و از آن ها تبعیت نخواهد کرد.

در تحولی دیگر، چینی ها در جریان نشست اخیر گروه ۲۰ در آمریکا، حجم سنگینی از تلاش های کاخ سفید برای اجماع‌سازی علیه ایران را خنثی کرده و مانع از شکل‌گیری گزاره مذکور شدند. موضوعی که با بازتاب های گسترده ای همراه شده است. البته که آمریکایی‌ها در جریان نشست گروه ۲۰ نیز انواع و اقسام تهدیدات را علیه ایران و شرکای تجاری و سیاسی کشورمان مطرح کردند و از این رهگذر سعی در پیشبرد دستورکارهای مطلوب خود علیه ایران داشتند.

در این رابطه، به نظر می رسد چین حداقل تحت تاثیر دو انگیزه و محرک مهم و راهبردی در حفظ و تقویت پیوندها و مناسبات اقتصادی و سیاسی خود با ایران است.

اول اینکه موقعیت جغرافیایی ایران از اهمیت بسیار زیادی برای چینی‌ها برخوردار است. ایران یک دژ مستحکم در غرب آسیا است که مقاومت آن در برابر زیاده‌خواهی‌های غربی ها، حامل دستاوردهای مثبتی برای چین نیز است. حال هرگونه تضعیف موقعیت کشورمان در این منطقه، تهدیدات جدی را متوجه چین نیز خواهد کرد زیرا آمریکا و ناتو از هیچ تلاشی برای نفوذ به حوزه پیرامونی چین دریغ نخواهند کرد. از این رو، چین تقویت روابط با ایران را کاملا در راستای منافع راهبردی خود ارزیابی می کند.

نکته دوم اینکه چین سرمایه گذاری زیادی جهت توسعه نفوذ خود در غرب آسیا به طرق گوناگون انجام داده است. حال اگر بنا بر تضعیف موقعیت ایران در این منطقه باشد و آمریکا دست برتر را پیدا کند، جدای از اینکه نفوذ چین از بین خواهد رفت، باید اذعان کنیم که چینی ها متحمل ضربات اقتصادی سختی هم خواهند شد. چین همین حالا بیش از ۴۰ درصد از نفت خود را از غرب آسیا وارد می کند. حال اگر تسلط آمریکا و متحدانش بر این منطقه تثبیت شود، این بدان معناست که آمریکا به یک اهرم فشار قوی به ضرر چین دست خواهد یافت. موضوعی که به هیچ عنوان در راستای منافع ملی چین نیست. مجموع این مسائل، ایران را به شریکی برای تمام فصول برای چین تبدیل کرده‌اند.