،به تازگی شاهد یک رویداد قابل تامل در منطقه غرب آسیا بوده ایم. ماجرا از این قرار است که عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، در شهر مکه یک پیمان دفاعی مشترک را امضا کرده اند که بر پایه یکی از بندهای مهم آن، حمله به هرکدام از کشورهای عضو به معنای حمله به بقیه نیز خواهد بود و آن ها موظف به مداخله هستند. تنها اندکی پس از امضای این پیمان دفاعی که به توافق مکه مشهور شده، شاهد طرح دیدگاه های مختلف در مورد آن بوده و هستیم.

با این همه، در تحلیل این رویداد توجه به ۳ نکته مهم است.

اول اینکه سعودی ها باید از خود بپرسند وقتی انواع و اقسام تضمین های امنیتی آمریکا به آن ها نتوانسته برایشان ایجاد امنیت کند و چه اکنون و چه در ماه های گذشته، در قالب تحولات گوناگون، آماج حملات مختلفی بوده‌اند، چرا تصور می کنند که پیمان دفاعی با ترکیه و پاکستان برای آن ها ایجاد امنیت خواهد کرد؟ در واقع، به نظر می‌رسد دکترین امنیتی عربستان سعودی باز هم دچار خطای راهبردی تازه ای شده است که این مساله می تواند سلسله ای از دیگر مشکلات و چالش ها را برای آن نوید دهد.

مساله دوم اینکه رژیم سعودی از رهگذر امضای پیمان دفاعی مشترک با پاکستان و ترکیه، به دنبال ایحاد مصونیت برای خود در مواجهه با حمله خونخواهانه مقاومت اسلامی عراق نیز است. چندین پیش، جنگنده های سعودی اقدام به هدف قرار دادن چند پایگاه حشدالشعبی در خاک عراق کردند که منجر به شهادت ۲۰ تن شد. مقاومت اسلامی عراق نیز وعده داد که انتقام خون این شهدا را از رژیم سعودی خواهد گرفت. در این چهارچوب، ریاض سعی داشته از رهگذر امضای پیمان دفاعی با ترکیه و پاکستان، شرایطی را فراهم کند تا شاید مانع از حملات انتقام جویانه مقاومت اسلامی عراق شود.

و مساله سوم اینکه حرکت ریاض به سمت پیمان دفاعی مشترک با ترکیه و پاکستان آن هم با حالت سراسیمگی، یک مرتبه دیگر نشان از آن دارد که عربستان دست جبهه مقاومت در قالب معادلات منطقه ای را بالا می بیند و سعی دارد با واقعیت های تلخی که با آن ها رو به رو است، مقابله کند. در عین حال، سعودی ها اکنون باید از خود بپرسند که چرا بودجه سالانه ۷۵ میلیارد دلاری آن ها نمی تواند برایشان ایجاد امنیت کند؟ موضوعی که آن نیز یک بار دیگر شکست دکترین های امنیتی سعودی ها در قالب معادلات منطقه ای را برجسته‌سازی می کند.