، پر شدن زودهنگام چاه، گرفتگی مسیر، کاهش جذب از جمله مشکلاتی است که اغلب به دلیل طراحی غیراصولی چاه اتفاق می افتد. در این  مطلب بررسی می کنیم که چطور طراحی غیراستاندارد چاه فاضلاب هزینه های نگهداری ساختمان را افزایش می دهد و یک چاه استاندارد چه ویژگی هایی دارد.

منظور از طراحی اصولی چاه فاضلاب چیست؟

عملکرد چاه  های فاضلاب تا حد زیادی به نحوه طراحی و اجرای آن بستگی دارد. ظرفیت چاه اگر براساس تعداد واحدهای ساختمان، تعداد ساکنین، نوع کاربری و حجم تقریبی فاضلاب تولید شده محاسبه شود، احتمال پر شدن زودهنگام آن کمتر می شود. علاوه براین، باید جنس خاک، شرایط زمین، موقعیت پی ساختمان، مسیر لوله های فاضلاب در آینده همگی برای انتخاب محل حفر چاه در نظر گرفته شوند. به عبارت دیگر، طراحی اصولی چاه فاضلاب فقط به تعیین قطر و عمق آن محدود نمی شود و باید شرایط ساختمان و زمین همگی از قبل بررسی شوند.

اشتباهات طراحی که هزینه نگهداری چاه را بالا می برند

اجرای غیراستاندارد چاه فاضلاب از چند جهت هزینه های نگهداری ساختمان را افزایش می دهد و اصلی ترین آنها عبارتند از:

انتخاب ظرفیت کمتر از نیاز ساختمان

در مرحله طراحی چاه ابتدا باید حجم انباره و ظرفیت آن متناسب با مقدار تقریبی فاضلاب تولید شده محاسبه شود. با در نظر گرفتن تعداد واحدها و ساکنان و نوع کاربری ساختمان می توان مقدار فاضلاب تقریبی در یک بازه زمانی را محاسبه کرد. سپس بر همین اساس ظرفیت چاه تعین می شود. اگر ظرفیت چاه کمتر از مقدار فاضلاب تولید شده باشد، چاه خیلی زود پر می شود.

حفر چاه بدون بررسی جنس خاک

در حفر چاه فاضلاب در تهران و سایر شهرها و مناطق، یکی از نکات مهمی که نباید از آن غافل شد، جنس خاک و میزان نفوذ پذیری آن است. اگر خاک نفوذپذیری کمی دارد، احتمال پر شدن سریع آن وجود دارد. اما خاک با نفوذپذیری بالا، مایعات چاه را به خود جذب می کند و دیرتر پر می شود.

انتخاب محل نامناسب

برای جلوگیری از نشست زمین در آینده، باید چاه از پی ساختمان به اندازه استاندارد فاصله داشته باشد و بیش از اندازه نزدیک هم نباشند. علاوه براین، اگر فاصله بیش از اندازه زیاد در نظر گرفته شود، مسیر لوله کشی طولانی می شود و احتمال گرفتگی آن افزایش پیدا می کند.

عمق نامناسب چاه

عمق چاه براساس جنس و لایه بندی خاک، میزان جذب زمین و حجم فاضلاب ساختمان تعیین شود. حفر بیش از اندازه باعث افزایش هزینه اجرا شده و از نظر ایمنی خطرناک است. از طرف دیگر، کم بودن عمق و ظرفیت چاه نسبت به میزان فاضلاب ورودی، احتمال پر شدن زودهنگام و نیاز به تخلیه در فاصله های کوتاه را افزایش می دهد.

طراحی نامناسب انباره

بخش زیادی از ظرفیت یک چاه به انباره آن ارتباط دارد. اگر انباره کوچک تر از حد استاندارد باشد، چاه سریع پر می شود. اگر این بخش بیش از اندازه بزرگ باشد، پایداری خاک اطراف آن کاهش پیدا می کند و خطر ریزش را افزایش می دهد.

بی توجهی به مسیر ورود فاضلاب

شیب لوله ورودی چاه باید به اندازه ای باشد که فاضلاب با سرعت مناسب حرکت کند و مواد جامد در مسیر باقی نمانند. شیب کم باعث تجمع رسوب و گرفتگی لوله می شود و شیب بیش از حد، آب و مواد جامد را از یکدیگر جدا می کند. نحوه اتصال لوله به چاه و وجود پیچ و خم های غیرضروری در مسیر نیز بر احتمال گرفتگی را افزایش می دهد.

در نظر نگرفتن دسترسی در آینده

دهانه چاه باید در نقطه ای قرار بگیرد که در آینده براحتی بتوان آن را تخلیه کرد. اگر دهانه چاه در نقطه ای قرار بگیرد که بعد روی آن با سرامیک و غیره پوشانده می شود، در زمان تخلیه باید بخشی از زمین تخریب شود که هزینه بر است.

یک چاه فاضلاب استاندارد از چه اجزایی تشکیل شده است؟

همان طور که اشاره شد، نحوه طراحی چاه فاضلاب و اجزای آن به شدت بر عملکردش تاثیر می گذارد. در حالت کلی، چاه های جذبی از چند بخش بسیار مهم تشکیل شده اند که عبارتند از:

·         میله چاه یا بخش عمودی که فاضلاب از آن به سمت قسمت انتهایی حرکت می کند.

·         انباره به فضای ایجادشده در انتهای میله گفته می شود که ظرفیت چاه و سطح تماس با خاک را افزایش می دهد.

·         دهانه چاه همان قسمت بالایی میله است که برای دسترسی به داخل چاه در نظر گرفته می شود.

·         طوقه چاه، سازه ای برای مقاوم سازی دهانه و جلوگیری از ریزش خاک اطراف آن است.

·         لوله ورودی که فاضلاب ساختمان را از شبکه لوله کشی به داخل چاه منتقل می کند.

·         لوله هواکش یا ونت برای بیرون کردن گازهای ایجادشده در فاضلاب داخل چاه استفاده می شود.

اجرای اصولی چاه جذبی چگونه انجام می شود؟

اجرای چاه جذبی از کارهای بسیار تخصصی است و رعایت نکردن هر نکته در آن باعث افزایش هزینه های ساختمان و حتی خطرات جانی می شود. به صورت خلاصه و بدون در نظر گرفتن جزئیات، مراحل و نحوه اجرای چاه فاضلاب جذبی به صورت زیر است:

1.      قبل از حفاری باید مشخص شود خاک محل تا چه اندازه قابلیت جذب فاضلاب دارد. اجرای چاه جذبی در خاک های متراکم و کم نفوذ متفاوت است.

2.      محل چاه با توجه به موقعیت پی ساختمان، مسیر لوله فاضلاب، منابع آب، شرایط زمین و امکان دسترسی برای تخلیه و تعمیرات آینده تعیین می شود.

3.      حجم چاه باید متناسب با تعداد واحدها، تعداد ساکنان، میزان تقریبی فاضلاب تولیدشده و قدرت جذب خاک در نظر گرفته شود.

4.      پس از تعیین محل و ابعاد، میله چاه به صورت عمودی اجرا می شود. عمق آن باید بر اساس شرایط لایه های خاک تعیین شود.

5.      در قسمت انتهایی میله، انباره با ابعاد استاندارد ایجاد می شود تا ظرفیت چاه و سطح تماس فاضلاب با خاک افزایش پیدا کند.

6.      بخش بالایی چاه یا دهانه آن باید به شکل مناسب مقاوم سازی شود تا احتمال ریزش خاک اطراف دهانه کاهش پیدا کند و امکان دسترسی ایمن در آینده نیز وجود داشته باشد.

7.      لوله اصلی ساختمان با شیب مناسب به چاه متصل می شود. مسیر لوله باید تا حد امکان کوتاه و بدون پیچ و خم های غیرضروری باشد تا احتمال رسوب و گرفتگی کاهش پیدا کند.

8.      مسیر مناسب برای خروج گازهای فاضلاب باید در نظر گرفته شود تا گاز تخلیه شده و بوی نامطبوع فاضلاب ساختمان کاهش یابد.

9.      در نهایت، مسیر ورود فاضلاب، دهانه، طوقه، اتصالات و وضعیت کلی چاه بررسی می شود.

طراحی یا اجرای اشتباه چاه چه هزینه هایی ایجاد می کند؟

اشتباه در طراحی چاه همیشه بلافاصله مشخص نمی شود و ممکن است بعد از مدتی به شکل افزایش دفعات تخلیه، گرفتگی یا حتی نیاز به حفر چاه جدید خود را نشان دهد. مهم ترین هزینه هایی که در این شرایط به ساختمان اضافه می شوند عبارتند از:

• تخلیه مکرر چاه
• گرفتگی های پی در پی
• کاهش قدرت جذب
• نیاز به اصلاح مسیر فاضلاب
• هزینه احیا یا کف تراشی چاه
• حفر چاه جدید
• تخریب کف یا محوطه برای دسترسی مجدد
• احتمال آسیب به بخش های اطراف ساختمان

جمع بندی؛ هزینه کمتر از مرحله طراحی شروع می شود

انتخاب محل مناسب، محاسبه ظرفیت، طراحی اجزا و اجرای صحیح چاه از همان ابتدا و قبل ار حفر چاه مشخص می کند که این سیستم در آینده چقدر برای ساختمان هزینه بر خواهد بود. تهران سماء یکی از مراکز تخصصی در زمینه حفر چاه فاضلاب در تهران است که از صفر تا صد ارائه این خدمات تمام استانداردها را رعایت می کند. جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید نام تهران سماء را در اینترنت جستجو و یا با شماره 09127762848 تماس بگیرید.