، ماشین زمانی جوش می‌آورد یا آمپر آب آن بالا می‌رود که سیستم خنک کننده نتواند دمای موتور را به درستی کنترل کند. کم بودن آب رادیاتور، خرابی فن، ترموستات، واتر پمپ، وجود هوا در مدار، نشتی سیستم و چند ایراد دیگر از مهم‌ترین دلایل این مشکل هستند.

در این مقاله تمام علت‌های رایج و حتی ایرادهایی که کمتر به آن‌ها اشاره می‌شود، مانند ضعیف بودن اتصال بدنه، گرفتگی اگزوز و علت جوش آوردن خودرو در سربالایی را به زبان ساده همراه با روش عیب‌ یابی و راه حل بررسی می‌کنیم.

علت جوش آوردن ماشین و بالا رفتن آمپر آب چیست؟

موتور خودرو هنگام احتراق بنزین گرمای زیادی تولید می‌کند و این گرما باید توسط سیستم خنک کننده دفع شود. اگر هر بخش از این سیستم نتواند وظیفه خود را به درستی انجام دهد، دمای موتور از حد طبیعی بالاتر می‌رود و آمپر آب افزایش پیدا می‌کند. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، خودرو جوش می‌آورد و ممکن است قطعاتی مانند واشر سرسیلندر، رادیاتور یا حتی خود موتور آسیب ببینند.

در ادامه، مهم‌ترین علت‌های این مشکل و روش تشخیص هر کدام را بررسی می‌کنیم.

کم بودن آب رادیاتور، نشتی مدار و خرابی درب رادیاتور

کم شدن آب رادیاتور یکی از رایج‌ترین دلایل جوش آوردن ماشین است. اگر سطح آب پایین باشد، موتور به خوبی خنک نمی‌شود و آمپر آب به سرعت بالا می‌رود. قبل از اضافه کردن آب، تمام شیلنگ‌ها، رادیاتور، واتر پمپ و درب رادیاتور را از نظر نشتی بررسی کنید. گاهی خرابی واشر درب رادیاتور باعث می‌شود آب به صورت بخار از مدار خارج شود و بدون اینکه نشتی واضحی دیده شود، سطح آب به مرور کاهش پیدا کند.

برای افزایش عمر سیستم خنک کننده، همیشه از ضدیخ استاندارد و آب مقطر استفاده کنید. ضدیخ علاوه بر بالا بردن دمای جوش آب، از ایجاد رسوب و زنگ زدگی داخل مدار جلوگیری می‌کند و استفاده از آب مقطر نیز عمر قطعاتی مانند رادیاتور و واتر پمپ را افزایش می‌دهد.

خرابی فن، ضعف اتصال بدنه و مشکلات برقی

اگر فن خودرو روشن می‌شود اما دور آن پایین است، ممکن است مشکل فقط از خود فن نباشد. خرابی موتور فن، رله یا مقاومت فن می‌تواند باعث کاهش قدرت خنک کنندگی شود. همچنین ضعیف بودن اتصال بدنه در بعضی خودروها باعث افت ولتاژ موتور فن می‌شود و فن با دور کمتری کار می‌کند؛ در نتیجه دمای موتور، به خصوص در ترافیک یا هنگام استفاده از کولر، افزایش پیدا می‌کند.

اگر خودرو فقط در حالت درجا یا ترافیک جوش می‌آورد اما هنگام حرکت دمای آن طبیعی است، قبل از تعویض قطعات، عملکرد فن و اتصالات برقی آن را به دقت بررسی کنید.

خرابی واتر پمپ و چگونه آن را تست کنیم؟

واتر پمپ وظیفه گردش آب در موتور و رادیاتور را بر عهده دارد. اگر پروانه واتر پمپ آسیب دیده (دچار پوسدگی شده) یا روی محور هرز شده باشد، گردش آب به درستی انجام نمی‌شود و موتور داغ می‌کند.

یک روش ساده برای بررسی واتر پمپ این است، گردش آب داخل مخزن یا رادیاتور را بررسی کنید. هنگامی که موتور ماشین سرد است درب رادیاتور را باز کنید اگر در دور آرام گردش آب بسیار کم است یا گردش ندارد، اما با گاز دادن کمی بهتر می‌شود، احتمال خرابی واتر پمپ وجود دارد و باید توسط تعمیرکار بررسی شود. در بسیاری از موارد، این ایراد با صدای غیر عادی یا نشتی از واتر پمپ نیز همراه است.

گرفتگی رادیاتور، کاتالیست و علت جوش آوردن ماشین در سربالایی

گرفتگی رادیاتور یا مسیر اگزوز نیز می‌تواند باعث بالا رفتن آمپر آب شود. رسوبات داخل رادیاتور، ضربه خوردن اگزوز یا گرفتگی کاتالیست، دفع حرارت و خروج دود را مختل می‌کنند و باعث افزایش دمای موتور می‌شوند.

اگر کاتالیزور ماشین پر شده باشد بعد از حرکت خودرو در ترافیک ممکن است مسیر اگزوز (از گلویی اگزوز تا قبل از منبع اگزوز) از حرارت زیاد سرخ شده باشد.

اگر ماشین فقط در سربالایی جوش می‌آورد اما در مسیرهای عادی دمای آن طبیعی است، علاوه بر سیستم خنک کننده باید تنظیم موتور، عملکرد فن و دور فن نیز بررسی شوند. در این شرایط موتور تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرد و هر ایراد کوچک در سیستم خنک کننده یا عملکرد موتور، خودش را نشان می‌دهد و یکی از نشانه های ان بالا رفتن آمپر آب است.

اگر آمپر آب ناگهان بالا رفت یا ماشین جوش آورد چه کار کنیم؟

اگر آمپر آب به سرعت بالا رفت، کولر را خاموش کنید، خودرو را در محل امن متوقف کنید و اجازه دهید موتور خنک شود. تا زمانی که موتور داغ است، به هیچ عنوان درب رادیاتور یا مخزن تحت فشار را باز نکنید، چون آب و بخار داغ با فشار خارج شده و می‌تواند باعث سوختگی شدید شود.

اگر مقداری آب در دسترس دارید فقط کمی از آن را روی رادیاتور بریزید اگر فن ماشین کار نمی کند یا در صورتی که کار میکند ولی دما پایین نمی آید فوری ماشین را خاموش کنید.

اگر پس از خنک شدن موتور متوجه کم بودن آب، نشتی، پارگی شیلنگ یا خرابی فن شدید، از ادامه رانندگی خودداری کنید. ادامه حرکت با موتور داغ ممکن است باعث آسیب‌هایی مانند سوختن واشر سرسیلندر یا تاب برداشتن سطح سرسیلندر شود. در این شرایط، انتقال خودرو با یدک کش به تعمیرگاه، ایمن‌ تر و کم‌ هزینه‌ تر از ادامه رانندگی است.

چگونه از جوش آوردن ماشین جلوگیری کنیم؟

با چند سرویس ساده می‌توان از بسیاری از موارد جوش آوردن خودرو جلوگیری کرد. سطح آب و ضد یخ را به صورت دوره‌ ای بررسی کنید، از آب مقطر و ضدیخ استاندارد استفاده کنید، عملکرد فن و ترموستات را کنترل کنید و در صورت باز شدن مدار، در خودرو هایی که نیاز دارند هواگیری را انجام دهید. همچنین نشتی شیلنگ‌ ها، سلامت درب رادیاتور و تمیز بودن رادیاتور را نادیده نگیرید.

رسیدگی به این موارد هزینه کمی دارد، اما می‌تواند از خرابی‌های پرهزینه‌ای مانند سوختن واشر سرسیلندر، خرابی واتر پمپ یا آسیب دیدن موتور جلوگیری کند. این چند دقیقه بازدید دوره‌ ای، بسیار کم‌ هزینه‌ تر از تعمیر اساسی موتور خواهد بود.