، عبدالکریم حسین‌زاده، معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم، در نشست خبری ششمین نمایشگاه توانمندی‌های روستایی و عشایری با تشریح برنامه‌های این نمایشگاه اظهار کرد: پس از وقفه‌ای دو تا سه ساله در برگزاری روز روستا و عشایر، امسال این رویداد با هدف معرفی ظرفیت‌های تولیدی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی روستاها و مناطق عشایری برگزار می‌شود.

وی با اشاره به همکاری دستگاه‌های مختلف برای برگزاری این نمایشگاه افزود: با همراهی وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر دستگاه‌های مرتبط، شرایط برگزاری مجدد این رویداد در تقویم نمایشگاه بین‌المللی فراهم شد و تلاش شده است نمایشگاه امسال صرفاً محلی برای عرضه محصولات نباشد، بلکه به بستری برای ارتباط میان جامعه روستایی و عشایری با بازار، سرمایه، فناوری و سیاست‌گذاران تبدیل شود.

معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم با بیان اینکه تاکنون ۳۰ استان برای حضور در نمایشگاه ثبت‌نام کرده‌اند، گفت: در بخش فضای باز روستایی و عشایری که امکان عرضه محصولات و توانمندی‌های محلی وجود دارد، تاکنون حدود ۱۵۰ غرفه ثبت‌نام کرده‌اند.

حسین‌زاده ادامه داد: در بخش غرفه‌های حکمرانی نیز دستگاه‌های اجرایی حضور خواهند داشت تا عملکرد و اقدامات خود را در حوزه توسعه روستایی و عشایری تشریح کنند. همچنین ۳۰ چادر عشایری از مناطق مختلف جغرافیایی کشور در نمایشگاه برپا خواهد شد.

وی از حضور پررنگ شرکت‌های دانش‌بنیان در این دوره از نمایشگاه خبر داد و گفت: حدود ۵۰ غرفه به شرکت‌ها و مجموعه‌های دانش‌بنیانی اختصاص یافته که اختراعات، تولیدات و فناوری‌های آنها ارتباط مستقیم با نیازهای جامعه روستایی و عشایری دارد.

ایجاد ۱۰ مرکز فناوری روستایی در پارک‌های علم و فناوری

معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم با اشاره به همکاری با وزارت علوم اظهار کرد: یکی از اقدامات جدید، ایجاد مراکز فناوری روستایی در پارک‌های علم و فناوری استان‌ها بوده است که ابتدا هفت مرکز برای آن پیش‌بینی شد و در ادامه به ۱۰ مرکز افزایش یافت.

وی افزود: نمایندگان این ۱۰ پارک علم و فناوری که دارای مراکز فناوری روستایی و عشایری هستند، در نمایشگاه حضور خواهند داشت تا ظرفیت‌های فناوری و نوآوری را به جامعه هدف متصل کنند.

 تسهیلات ۱۳۰ همتی و حرکت به سمت زنجیره‌های ارزش

حسین‌زاده با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در پرداخت تسهیلات به مناطق روستایی و محروم گفت: یکی از اهداف اصلی ما این است که تسهیلات از حالت پرداخت پراکنده به افراد خارج شود و در قالب زنجیره‌های ارزش واقعی در استان‌ها به کار گرفته شود.

وی افزود: امسال حدود ۱۳۰ همت تسهیلات از محل حساب پیشرفت و عدالت پیش‌بینی شده است؛ این رقم در سال گذشته حدود ۱۰۰ همت و سال قبل از آن حدود ۷۰ همت بود.

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: صرف پرداخت تسهیلات به افراد به معنای ایجاد توسعه پایدار نیست و در سال‌های گذشته کمتر به این موضوع توجه شده که در هر استان چه ظرفیت واقعی برای ایجاد یک زنجیره اقتصادی وجود دارد.

حسین‌زاده گفت: در همین راستا ۱۲ زنجیره ارزش تعریف و امسال اجرای پنج زنجیره بنیادین در استان‌ها آغاز شده است. غرفه‌هایی نیز برای معرفی این زنجیره‌ها و نمایش اقدامات انجام‌شده در نظر گرفته شده است.

وی با بیان اینکه پرداخت تسهیلات این زنجیره‌ها از روز گذشته آغاز شده است، افزود: بانک‌ها ابلاغ‌های لازم را دریافت کرده‌اند و افراد و مجموعه‌های مربوط نیز معرفی شده‌اند تا منابع در چارچوب این زنجیره‌ها به فعالیت‌های اقتصادی اختصاص یابد.

معاون رئیس‌جمهور همچنین از اختصاص بخشی از نمایشگاه به واحدهای تولیدی احیاشده خبر داد و گفت: در بخش «احیای واحدهای راکد» پنج واحد برتر که مجدداً فعال شده و اشتغال ایجاد کرده‌اند، حضور خواهند داشت و تجربیات خود را به نمایندگی از واحدهای احیاشده کشور عرضه می‌کنند.

ساخت ۱۸ الگوی مسکن روستایی

حسین‌زاده با اشاره به اهمیت توجه به معماری بومی در ساخت مسکن روستایی اظهار کرد: در کشور مسکن ساخته می‌شود، اما اگر ساخت‌وساز با معماری، بافت، اقلیم و تنوع سرزمینی هماهنگ نباشد، ممکن است نتیجه آن سکونت‌پذیری مناسب را نداشته باشد.

وی افزود: در ششمین نمایشگاه توانمندی‌های روستایی و عشایری، ۱۸ نوع خانه روستایی در حال ساخت است و استان‌های مختلف، الگوهای مسکن متناسب با اقلیم و معماری منطقه خود را با طراحی مناسب به نمایش می‌گذارند.

معاون رئیس‌جمهور در ادامه با اشاره به شرایط اجتماعی کشور گفت: با توجه به دو جنگی که کشور پشت سر گذاشته است، جامعه ایران به فضای بانشاط اجتماعی نیاز دارد و به همین دلیل تلاش شده ظرفیت‌های فرهنگی و آیینی مناطق مختلف نیز در نمایشگاه حضور داشته باشند.

وی افزود: تاکنون برنامه حضور ۴۵ گروه آیینی با حدود ۴۵۰ نفر از استان‌های مختلف کشور نهایی شده است و این گروه‌ها برنامه‌هایی از آواها، رسوم و آیین‌های متنوع مناطق ایران را اجرا خواهند کرد.

حسین‌زاده با اشاره به دعوت از نمایندگان کشورهای خارجی اظهار کرد: با توجه به شرایط سیاسی کشور، بر حضور سفرا و نمایندگان کشورهای مختلف در این نمایشگاه تأکید شد و تاکنون حدود ۴۰ سفارتخانه و سفیر برای حضور اعلام آمادگی کرده‌اند.

وی ادامه داد: با همکاری وزارت امور خارجه، گروهی تحت عنوان «سفیران صلح» تشکیل شده است و تعدادی از جوانان وزارت امور خارجه که به زبان‌های مختلف مسلط هستند، برای آشنایی سفرا با ظرفیت‌های روستایی، عشایری و اقتصادی ایران در نمایشگاه حضور خواهند داشت.

معاون رئیس‌جمهور همچنین از حضور ۲۰ مهمان ویژه از استان هرمزگان خبر داد و گفت: این مهمانان ظرفیت‌ها و دستاوردهای این استان را در غرفه ویژه‌ای معرفی خواهند کرد.

حسین‌زاده از طراحی مجموعه‌ای از نشان‌ها و جوایز ملی در ششمین نمایشگاه توانمندی‌های روستایی و عشایری خبر داد و گفت: یکی از این موارد، «نشان ملی روستای تاب‌آور» است که به روستایی با بالاترین سطح تاب‌آوری اعطا خواهد شد.

وی افزود: همچنین از کارآفرین یا سرمایه‌گذار برتر روستایی و عشایری، مسئولیت اجتماعی برتر، ایده برتر مشارکت اجتماعی و مردمی، دهیار برتر و زن برتر روستایی و عشایری در حوزه کارآفرینی و اشتغال تقدیر خواهد شد.

معاون رئیس‌جمهور تأکید کرد: دهیار برتر صرفاً کسی نیست که بیشترین میزان آسفالت یا جدول‌گذاری را انجام داده باشد، بلکه باید فردی باشد که در کنار توسعه زیرساخت‌ها، به اقتصاد روستا، مشارکت مدنی و حضور مردم در تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی توجه کرده باشد.

حسین‌زاده با اشاره به موضوع مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و بنگاه‌ها اظهار کرد: مسئولیت اجتماعی در کشور در حال انجام است، اما باید این موضوع ضابطه‌مند شود تا تخصیص منابع بر اساس روابط سیاسی یا شخصی نباشد.

وی افزود: یکی از نشان‌های نمایشگاه امسال به مسئولیت اجتماعی برتر اختصاص دارد و تلاش می‌شود الگوهایی معرفی شوند که منابع مسئولیت اجتماعی را به شکل مؤثر و هدفمند در مناطق روستایی، عشایری و کم‌برخوردار به کار گرفته‌اند.

معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در اجرای طرح‌های محرومیت‌زدایی گفت: هدف از مداخله دولت و دستگاه‌های حمایتی نباید ایجاد وابستگی دائمی در جامعه باشد، بلکه باید توانمندسازی مردم و خروج تدریجی دستگاه‌های مداخله‌گر از منطقه دنبال شود.

حسین‌زاده افزود: گاهی یک مجموعه وارد منطقه‌ای می‌شود و به جای توانمند کردن جامعه محلی، تعداد خانوارهای تحت پوشش را از ۷۰ خانوار به چند هزار خانوار افزایش می‌دهد؛ در حالی که هدف باید این باشد که جامعه محلی بتواند روی پای خود بایستد و مسیر توسعه را خودش ادامه دهد.

وی گفت: در نمایشگاه امسال از گروه‌هایی که توانسته‌اند جامعه هدف خود را توانمند کنند و پس از ایجاد ظرفیت، زمینه ادامه مسیر توسط خود مردم را فراهم کنند، تقدیر خواهد شد.

حسین‌زاده با اشاره به رویکرد دولت در توسعه مناطق روستایی اظهار کرد: هدف اصلی ما ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های روستایی و عشایری کشور با سیاست‌گذاری، دانش، فناوری، سرمایه و بازار است تا از این طریق تاب‌آوری، انسجام اجتماعی، نوآوری، توسعه پایدار و توسعه متوازن سرزمین تقویت شود.

وی افزود: در گذشته با برخی سیاست‌گذاری‌های توسعه‌گریز مواجه بوده‌ایم؛ سیاست‌هایی که اگرچه با هدف توسعه طراحی شده بودند، اما نتوانستند آن‌گونه که باید به توسعه کشور کمک کنند.

معاون رئیس‌جمهور ادامه داد: یکی از اهداف راهبردی ما بازتعریف جایگاه روستا و جامعه عشایری است؛ چراکه این جوامع علاوه بر نقش اقتصادی، سهم مهمی در امنیت غذایی و زیستی کشور دارند.

حسین‌زاده گفت: اگر در برخی مناطق امکان ایجاد ارزش افزوده و ظرفیت جدید نداریم، حداقل نباید با مداخلات نادرست، تاب‌آوری جوامع روستایی و عشایری را کاهش دهیم؛ بلکه باید سیاست‌ها به گونه‌ای باشد که ظرفیت تاب‌آوری این جوامع افزایش یابد.

وی آموزش و توانمندسازی را یکی از الزامات این مسیر دانست و افزود: توانمندسازی باید با یک دستورالعمل و چارچوب مشترک انجام شود و نباید هر دستگاه یا مجموعه‌ای در هر منطقه، به شکل جداگانه و بدون هماهنگی اقدام کند.

معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم از اجرای برنامه‌های آموزشی جدید خبر داد و گفت: پیش از آغاز نمایشگاه، یک دوره سه‌روزه برای مدیران کل توسعه روستایی استان‌ها برگزار شد و آموزش دهیاران نیز در استان‌هایی مانند مازندران و آذربایجان غربی آغاز شده و به سایر استان‌ها گسترش خواهد یافت.

وی افزود: در این دوره‌ها تاکنون حدود ۱۸۰ نفر در کارگاه‌های آموزشی مرتبط با ظرفیت‌ها و توسعه روستایی و عشایری حضور داشته‌اند.

حسین‌زاده با اشاره به برنامه چهارروزه نمایشگاه اظهار کرد: برای پیوند دادن بازیگران مختلف با جامعه روستایی و عشایری، مجموعه‌ای از پنل‌های تخصصی برگزار خواهد شد.

وی گفت: موضوعاتی مانند روستاهای پیشران، کتابخانه و توسعه عدالت فرهنگی، تاب‌آوری، فناوری و آینده روستاها، نقش زنان و تحقق توسعه محل‌محور از جمله محورهای این نشست‌ها خواهد بود.

معاون رئیس‌جمهور افزود: سال گذشته استقبال از پنل‌های تخصصی، به‌ویژه پنل نوآوری، قابل توجه بود و امسال تلاش شده است این بخش با جدیت بیشتری دنبال شود.

وی افزود: حضور اعضای دولت در این نمایشگاه می‌تواند فرصتی برای ارتباط مستقیم با مردم مناطق مختلف کشور، دریافت مکاتبات، شنیدن مطالبات و بررسی مشکلات آنها باشد.

معاون رئیس‌جمهور تأکید کرد: هدف این است که نمایشگاه صرفاً یک رویداد تشریفاتی نباشد، بلکه بیشترین آورده اقتصادی، اجتماعی و اجرایی را برای جامعه هدف داشته باشد و به محلی برای اتصال ظرفیت‌های روستایی و عشایری کشور به بازار، سرمایه، فناوری، سیاست‌گذاران و دستگاه‌های اجرایی تبدیل شود.