او از ۱۲ مرداد ۱۳۶۸ تا ۱۲ مرداد ۱۳۷۶ به عنوان چهارمین رئیس جمهور ایران پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی به مدت ۸ سال در دولت سازندگی خدمت کرد و پیش از این مسئولیت نیز به عنوان اولین رئیس مجلس شورای اسلامی طی سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۸ خدمت کرد.

در طول جنگ ایران و عراق آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی  به عنوان نماینده رهبری (امام خمینی(ره)) در شورای عالی دفاع عملاً فرماندهی نیروهای مسلح را برعهده داشت.

این مبارز انقلابی از سال ۱۳۶۸ تا زمان مرگ، ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را برعهده داشت و تا زمان حیات در همه ادوار نماینده مردم استان تهران در مجلس خبرگان رهبری بود و از ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰، رئیس این مجلس بود و وی در حوزه علمی هم تلاش بسیار کرد و رئیس هیئت مؤسس و هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی بود.

این شخصیت انقلابی که به عنوان یار دیرین امام و رهبری مشهور بود پس از سال‌ها خدمت در مسیر ولایت و مبارزه با استکبار و طاغوت سرانجام در ۱۹ دی ماه سال ۱۳۹۵ و در سن ۸۲ سالگی در تهران درگذشت و پیکرش در جوار امام راحل(ره) به خاک سپرده شد.

به مناسبت نخستین سالگرد این روحانی نظر جمعی از مسئولان در رابطه با شخصیت وی جویا شدیم که در ادامه می‌خوانید:

آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی، نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی، گفت: آیت‌الله هاشمی رفسنجانی با توجه به تجربه و سابقه‌اش در زمان تاسیس، استقرار و ادامه نظام، اشراف جدی نسبت به مشکلات و آینده کشور داشت. 

وی با اشاره به اینکه این مبارز انقلابی از نظر اجتماعی حرمت و جایگاه خاصی داشت و با هوش سیاسی به مشکلات احتمالی جامعه توجه می‌کرد، بیان کرد: پیدا کردن این جایگاه برای هر شخصی نیاز به مقدمات گسترده‌ای و یکسری خصوصیات شخصی دارد و پیدا کردن جایگزین و بدیل برای آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی مشکل است. 

امام جمعه مشهد اضافه کرد: در زمانی که مشکلات سنگینی می‌کرد و روند سیاسی و مدیریتی کشور دچار مشکل سخت می‌شد آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی از آن جمله شخصیت‌های بود کمکی جدی به رفع و رجوع مسائل می‌کرد.

حجت‌الاسلام سیدابراهیم رئیسی تولیت آستان قدس رضوی، گفت: ما نقش آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی را در سال ۱۳۸۸ به‌خوبی مشاهده کردیم و وی وقتی که قضایا به هم پیچیده شد به جامعه آرامش داد و نشان داد به مشکلاتی که در درون جامعه می‌گذرد آشنایی کامل و حساسیت ویژه دارد و فقدان این یار دیرین امام رهبری در جامعه کاملاً احساس می‌شود.

وی ادامه داد: آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی فراتر از این سلایق حرکت می‌کرد و طوری رفتار کرد که میانجی میان جریان اصولگرا و اصلاح‌طلب باشد.

عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه خاصیت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در این بود که سعی می‌کرد شکاف بین دو جناح را کاهش دهد، اظهار کرد: همیشه این حالت توازن را در این شخصیت مبارز می‌دیدیم و وی سعی می‌کرد این دو جریان را متوازن نگه دارد و به‌خوبی این نقش را ایفا می‌کرد.

علیرضا رشیدیان، استاندار خراسان رضوی، اظهار کرد: آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی استوانه‌ نظام بود  و بیشترین نقش را از ابتدای انقلاب تا بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و در سمت‌های مختلف حکومتی داشت.

وی با بیان اینکه تجربه و قالب اعتدالی یکی از موثرترین رویه‌های آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی بود، افزود: انقلاب اسلامی به شخیصتی مانند این مبارز انقلابی نیاز داشت تا به عنوان وزنه‌ای قوی تعادل را بین جریان‌های مختلف در فضای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور ایجاد کند.

استاندار خراسان رضوی خاطرنشان کرد: آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی وزنه‌ای، مرزالطرفین بود و اصولگرایان و اصلاح‌طلبان منطقی او را تایید می‌کردند و وی شخصیتی محدود نبود.