، سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، در نشست تخصصی «شنیدن روایت‌های جامعه؛ گامی برای عبور از بحران» با تأکید بر ضرورت تقویت سلامت روانی و اجتماعی، اظهارداشت: سلامت باید در ابعاد زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی مورد توجه قرار گیرد و سیاست‌گذاری در این حوزه نیز باید با رویکردی یکپارچه، از پیشگیری تا درمان و توان‌بخشی را پوشش دهد.

وی با اشاره به چهار چالش اصلی حوزه سلامت روانی و اجتماعی بیان کرد: نخستین چالش، عقب‌ماندگی ساختارهای اداری، اعتبارات و امکانات این حوزه در مقایسه با سلامت جسمی است. به گفته وی، با وجود نقش مهم عوامل روانی و اجتماعی در سلامت افراد، منابع انسانی، تجهیزات، اختیارات و ساختارهای متناسب با این حوزه فراهم نشده است.

حسینی، نبود مدیریت یکپارچه را دومین چالش دانست و افزود: مسئولیت‌های مرتبط با سلامت روانی و اجتماعی میان دستگاه‌ها و نهادهای مختلف توزیع شده است و هماهنگی و یکپارچگی بیشتری برای پیشبرد برنامه‌ها ضرورت دارد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور، سومین چالش را ضعف پذیرش اجتماعی خدمات روان‌شناختی و مشاوره‌ای عنوان کرد و گفت: مراجعه برای درمان مشکلات جسمی در جامعه پذیرفته شده، اما در حوزه سلامت روان و به‌ویژه سلامت اجتماعی، همچنان موانعی وجود دارد. بخشی از جامعه از مشکلات خود آگاهی کافی ندارد یا نمی‌داند برای دریافت خدمات تخصصی باید به کجا مراجعه کند.

وی کمبود تخصص‌های علمی و حرفه‌ای را چهارمین چالش این حوزه برشمرد و با اشاره به نیازهای مرتبط با سالمندی، اوتیسم، مداخله در بحران‌های روانی، اعتیاد اینترنتی کودکان و نوجوانان و ارائه خدمات به افراد دارای معلولیت، بر ضرورت تربیت نیروهای متخصص و توسعه دسترسی به خدمات مشاوره‌ای تأکید کرد.

حسینی همچنین با توصیف شرایط امروز جامعه به‌عنوان «جامعه طوفانی» گفت: سرعت بالای تحولات، گستردگی و عمق تغییرات و غیرقابل پیش‌بینی بودن آنها می‌تواند زمینه‌ساز اضطراب، تعارض و مشکلات روانی و اجتماعی شود؛ ازاین‌رو، توسعه مداخلات تخصصی و دسترس‌پذیر در این حوزه اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

وی تخصصی‌سازی خدمات مشاوره را یکی از راهبردهای سازمان بهزیستی دانست و افزود: مراکز مشاوره باید متناسب با نیازهای مختلف جامعه، به سمت ارائه خدمات تخصصی حرکت کنند. در همین راستا، مراکز مشاوره در ۱۰ گروه تخصصی دسته‌بندی شده‌اند و رتبه‌بندی و ساماندهی این مراکز نیز در دستور کار قرار گرفته است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به فعالیت حدود سه هزار مرکز مشاوره و حضور ۱۵ هزار مشاور در این مجموعه‌ها، بر ضرورت توسعه آموزش‌های تخصصی و تربیت نیروهای موردنیاز تأکید کرد و گفت: ایجاد رشته‌ها و ظرفیت‌های دانشگاهی متناسب با نیازهای جدید جامعه، از جمله در حوزه سالمندی و سایر زمینه‌های تخصصی سلامت روان، باید مورد توجه قرار گیرد.

حسینی، فراگیرسازی خدمات مشاوره را دومین راهبرد سازمان عنوان کرد و گفت: در سال گذشته، آموزش‌های مرتبط با والدگری، خانواده، نوجوانی و مهارت‌های زندگی ارائه شد و ۵۰۰ هزار نفر از این آموزش‌ها بهره‌مند شدند. برنامه امسال نیز بر تدوین بسته‌های آموزشی منسجم و گسترش ارائه این خدمات متمرکز است.

وی همچنین بر ضرورت عبور از رویکرد صرفاً مرکز‌محور و حرکت به سمت خدمات اجتماع‌محور تأکید کرد و گفت: خدمات مشاوره نباید تنها به افرادی محدود بماند که شخصاً به مراکز مراجعه می‌کنند، بلکه باید با رویکردی فعال، نیازهای روانی و اجتماعی مردم در محله‌ها و مناطق مختلف شناسایی شود.

رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه، به فعالیت ۲ هزار و ۷۵۰ مرکز «سلام محله» در کشور اشاره کرد و این ظرفیت را بستری برای گسترش خدمات اجتماعی و نزدیک‌تر کردن خدمات حمایتی و مشاوره‌ای به مردم دانست.

 ۱۱۳ شهرستان کشور فاقد مرکز مشاوره هستند؛ تا پایان سال برای رفع این کمبود اقدام می‌کنیم

رئیس سازمان بهزیستی کشور، با تأکید بر ضرورت گسترش دسترسی مردم به خدمات مشاوره، از تدوین شیوه‌نامه ساماندهی خدمات مشاوره اینترنتی و آنلاین خبر داد و گفت: این شیوه‌نامه به‌زودی در درگاه وزارت اقتصاد بارگذاری می‌شود تا ارائه خدمات مشاوره آنلاین ساماندهی شود.

وی با اشاره به نقش مشاوره‌های اینترنتی در فراگیرسازی خدمات روان‌شناختی افزود: در حوزه مشاوره آنلاین با بی‌نظمی‌هایی مواجه بودیم؛ از یک‌سو برخی افراد امکان ارائه این خدمات را نداشتند و از سوی دیگر، خدماتی ارائه می‌شد که نیازمند ساماندهی و نظارت بود. تدوین این شیوه‌نامه می‌تواند به نظم‌بخشی و گسترش دسترسی مردم به خدمات مشاوره کمک کند.

حسینی با بیان اینکه فقر روان‌شناختی نیز مانند فقر آموزشی، از محدودیت دسترسی به خدمات ناشی می‌شود، اظهار کرد: عدالت در حوزه مشاوره تنها به معنای فراهم‌کردن امکان دسترسی نیست، بلکه کیفیت خدمات نیز اهمیت دارد؛ بنابراین باید هم دسترسی مردم به مشاوران افزایش یابد و هم کیفیت خدمات ارائه‌شده ارتقا پیدا کند.

رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: در حال حاضر، ۱۱۳ شهرستان کشور فاقد مرکز مشاوره هستند و مقرر شده است با همکاری مسئولان مربوط، برای ایجاد مراکز مشاوره در این شهرستان‌ها تا پایان سال اقدام شود.

وی همچنین بر ضرورت ارتقای کیفیت خدمات مشاوره تأکید کرد و گفت: رتبه‌بندی مشاوران و برگزاری دوره‌های آموزش ضمن خدمت، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود کیفیت خدمات روان‌شناختی منجر شود.

حسینی خاطرنشان کرد: برای کاهش فقر روان‌شناختی باید دو مسیر را هم‌زمان دنبال کنیم؛ نخست، دسترسی مردم به خدمات مشاوره را گسترش دهیم و دوم، کیفیت این خدمات را ارتقا ببخشیم تا امکان بهره‌مندی مؤثرتر شهروندان از خدمات روان‌شناختی فراهم شود.