، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در نشست خبری هفته محیط زیست با اشاره به خسارات ناشی از دو جنگ تحمیلی اخیر علیه کشور، اظهار داشت: جنگ ۱۲ روزه خردادماه و جنگ تحمیلی رمضان علاوه بر خسارات انسانی و آسیب به زیرساخت‌های مختلف، صدمات قابل توجهی نیز به محیط زیست شکننده ایران وارد کردند.

وی با بیان اینکه آتش‌سوزی‌ها، انتشار آلاینده‌ها و آسیب به زیرساخت‌های محیط‌زیستی از جمله پیامدهای این جنگ‌ها بوده است، افزود: این رخدادها نشان داد که محیط زیست صرفاً یک موضوع تخصصی نیست، بلکه به طور مستقیم با امنیت ملی کشور گره خورده است. بدون آب سالم، هوای پاک، خاک حاصلخیز و تنوع زیستی پایدار، امنیت و تاب‌آوری ملی نیز با چالش مواجه خواهد شد.

انصاری با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مستندسازی خسارات وارده گفت: در جریان جنگ ۱۲ روزه، حجم قابل توجهی از آلاینده‌ها در محیط منتشر شد و حدود ۹ هزار هکتار از عرصه‌های تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست دچار حریق و خسارت شد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در جنگ ۴۰ روزه رمضان نیز ساختمان‌های اداری، پاسگاه‌های محیط‌بانی، مراکز آموزشی و تجهیزات پایش محیط زیست در ۱۳ استان کشور از شدت‌های مختلف آسیب دیدند که روند مستندسازی این خسارات همچنان ادامه دارد.

وی با بیان اینکه گزارش خسارات زیست‌محیطی جنگ ۱۲ روزه تکمیل و به معاونت حقوقی رئیس‌جمهور ارسال شده است، تصریح کرد: این مستندات با هدف پیگیری حقوقی و مطالبه خسارات در مجامع بین‌المللی تهیه شده و در خصوص جنگ رمضان نیز فرآیند مستندسازی در دست انجام است.

بیشتر بخوانید:

دریاچه ارومیه هنوز تا احیا فاصله دارد

قمیشلو–دالانکوه جهانی شد/ چهاردهمین ذخیره‌گاه زیست‌کره ایران به ثبت رسید

انصاری همچنین از تلاش نیروهای محیط زیست در دوران جنگ قدردانی کرد و گفت: محیط‌بانان و نیروهای اجرایی سازمان با وجود شرایط دشوار، در حفاظت از مناطق تحت مدیریت، پایش مستمر زیستگاه‌ها و همکاری با دستگاه‌های اجرایی و نظامی برای اطفای حریق و کاهش مخاطرات زیست‌محیطی نقش مؤثری ایفا کردند.

وی خاطرنشان کرد: سازمان حفاظت محیط زیست معتقد است افزایش تاب‌آوری سرزمین، حفاظت از منابع آب و خاک و جلب مشارکت عمومی، مهم‌ترین راهبرد برای عبور از بحران‌های پیچیده محیط‌زیستی کشور است و از همین رو شعار امسال روز جهانی محیط زیست با عنوان «اکنون زمان اقدام است» بیش از هر زمان دیگری برای ایران معنا پیدا می‌کند.

حفاظت از محیط زیست دریایی در سازوکار جدید تنگه هرمز دیده شده است

انصاری  درباره سازوکار جدید مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز اظهار داشت: در نظام جدید پیش‌بینی‌شده برای تنگه هرمز، یکی از محورهای مهم، موضوعات محیط زیستی و حفاظت از اکوسیستم‌های دریایی است.

وی افزود: موضوع مطرح شده صرفاً دریافت عوارض از کشتی‌ها نیست، بلکه ارائه مجموعه‌ای از خدمات دریایی در چارچوب یک سازوکار جدید میان ایران و عمان مدنظر قرار دارد. این خدمات می‌تواند شامل راهنمایی ناوبری، عملیات جست‌وجو و نجات، تأمین امنیت کشتی‌ها و همچنین اقدامات مرتبط با حفاظت از محیط زیست دریایی باشد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: مدیریت آلودگی‌ها و کنترل انتشار آلاینده‌ها از دیگر موضوعاتی است که در این چارچوب مورد توجه قرار گرفته و بخشی از خدمات پیش‌بینی شده را تشکیل می‌دهد.

انصاری با اشاره به همکاری مشترک ایران و عمان در این زمینه تصریح کرد: با توجه به اینکه تنگه هرمز در محدوده سرزمینی دو کشور قرار دارد و ایران و عمان بر اساس قواعد حقوق بین‌الملل بر این پهنه آبی حاکمیت دارند، ترتیبات جدید نیز در چارچوب قوانین و مقررات بین‌المللی طراحی شده و با حقوق بین‌الملل سازگار است.

وی تأکید کرد: همکاری‌های مشترک در حوزه حفاظت از محیط زیست دریایی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش مخاطرات زیست‌محیطی، کنترل آلودگی‌ها و ارتقای ایمنی دریانوردی در یکی از مهم‌ترین آبراه‌های بین‌المللی جهان ایفا کند.

انصاری در ادامه درباره پیامدهای زیست‌محیطی جنگ اخیر و وضعیت آلودگی هوا در مناطق آسیب‌دیده گفت: آلاینده شاخص در روزهای نخست وقوع حوادث، دی‌اکسید گوگرد بود که اطلاعات، آمار و نتایج پایش‌های آن به طور کامل ثبت و مستندسازی شده است.

وی افزود: اگر وضعیت کیفی هوای تهران در بازه زمانی جنگ مورد بررسی قرار گیرد، به دلیل شرایط جوی مناسب و همچنین بارندگی‌های رخ داده، کیفیت هوا در مجموع در وضعیت مطلوبی قرار داشت و آلودگی‌های ایجاد شده تنها در چند روز ابتدایی و همزمان با وقوع انفجار در برخی انبارهای سوخت افزایش یافت.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: بارش‌ها و شرایط جوی مناسب موجب شد غلظت آلاینده‌ها به سرعت کاهش پیدا کند و اثرات آن در مدت کوتاهی کنترل شود.

وی با اشاره به اقدامات نظارتی سازمان حفاظت محیط زیست در این دوره اظهار داشت: علاوه بر پایش مستمر کیفیت هوا، نمونه‌برداری‌های متعددی از ترکیبات آلی فرار، منابع آب و خاک در مناطق مجاور مراکز آسیب‌دیده انجام شد تا آثار احتمالی آلودگی‌های ناشی از حوادث به صورت دقیق ارزیابی شود.

انصاری ادامه داد: در برخی مناطق افزایش غلظت بعضی عناصر و ترکیبات از جمله کلسیم مشاهده شد که بررسی‌ها نشان داد این موضوع عمدتاً ناشی از نخاله‌ها و بقایای ساختمانی بر جای مانده از حوادث بوده و ارتباط مستقیمی با آلودگی‌های پایدار زیست‌محیطی نداشته است.

وی همچنین به آلودگی‌های صنعتی ناشی از حوادث در برخی مناطق کشور اشاره کرد و گفت: در مناطقی همچون عسلویه و ماهشهر نیز پایش‌های محیط زیستی، نمونه‌برداری‌های تخصصی و بررسی‌های میدانی به طور کامل انجام شده و نتایج آن در حال جمع‌بندی و ارزیابی نهایی است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: تمامی آثار و خسارات زیست‌محیطی ناشی از جنگ در بخش‌های مختلف هوا، آب و خاک به صورت مستند ثبت شده و مبنای پیگیری‌های بعدی در حوزه‌های فنی، حقوقی و بین‌المللی قرار خواهد گرفت.