، آیین بزرگداشت روز جهانی موزه‌ها و هفته میراث‌ فرهنگی استان تهران، با حضور سیدرضا صالحی‌امیری وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، مهدی چمران رئیس شورای اسلامی شهر تهران، محمدباقر اعلمی رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و جمعی از مدیران، کارشناسان و فعالان حوزه میراث‌ فرهنگی و نمایندگان یونسکو در تهران در باغ‌موزه قصر برگزار شد.

رونمایی از پروژه ضوابط حریم عودلاجان غربی و سنگلج، به‌عنوان دو بافت تاریخی مهم تهران، از بخش‌های اصلی این مراسم بود. این دو محدوده تاریخی در مجموع حدود ۳۰۰ هکتار وسعت دارند و از مهم‌ترین بخش‌های هویتی و تاریخی پایتخت به شمار می‌روند.

مرتضی ادیب‌زاده، معاون میراث‌فرهنگی استان تهران، در تشریح جزئیات این پروژه گفت: ضوابط حریم بخش غربی عودلاجان با مساحت ۱۴۹ هکتار و بیش از هزار و ۳۰۰ پلاک، همچنین محله سنگلج با وسعت ۱۵۲ هکتار، پس از سال‌ها مطالعات کارشناسی و بررسی‌های تخصصی، با رویکرد حفاظتی و صیانت از بافت تاریخی تهیه و امروز رونمایی شد.

علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی، فرهنگی و طبیعی کشور نیز حفظ معابر تاریخی و بررسی دقیق پلاک‌های واجد ارزش را از مهم‌ترین محورهای مورد تاکید در جلسات تخصصی تدوین ضوابط حریم عودلاجان غربی و سنگلج عنوان کرد.

سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هم در این آیین با اشاره به انسجام مردم در برابر دشمن صهیونی گفت: مردم تهران با شهامت‌تر در خیابان حاضر شدند تا به دشمن بفهمانند تهدید آن‌ها به فرصت تبدیل شده است. امروز خیابان بیانگر یک «انقلاب معرفتی» در جامعه ایران است. هویت و تاریخ این سرزمین قدرت بزرگ ماست.

او از تصویب تشکیل «ستاد ملی میراث فرهنگی» در دولت خبر داد و اظهار کرد: همچنین پیگیر طرح فاجعه مدرسه میناب به عنوان بزرگترین سند جنایت حاکمان کاخ سفید به عنوان جنایت سوم پس از هیروشیما و ویتنام در مجامع بین‌المللی هستیم.

صالحی امیری با بیان اینکه به‌زودی «موزه ملی میناب» در مجموعه سعدآباد افتتاح خواهد شد تا سند جنایت حاکمان بی‌خرد آمریکا در مجامع حقوقی باشد، گفت: اگر امروز احساس امنیت و غرور می‌کنیم، به برکت خون شهدا و در رأس آن‌ها سیدالشهدای ما، رهبر شهیدمان است.

مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران نیز در این مراسم با اشاره به جنایات دشمنان علیه آثار تاریخی و فرهنگی کشور، گفت: دشمنان ما میراث ارزشمند فرهنگی و تاریخی ما را تخریب می‌کنند و اگرچه خسارت‌ها قابل جبران و تعمیر است، اما آنچه در حوزه میراث فرهنگی از بین می‌رود، جایگزینی نخواهد داشت.

او با اشاره به گشایش ۶ موزه همزمان با آغاز به کار دوباره مجموعه لقانطه، ادامه داد: گردآوری خوبی در این مجموعه صورت گرفته اما بهره‌برداری مناسبی از آن نشده بود و به همین دلیل تلاش شد با همکاری شهرداری تهران، سازمان فرهنگی هنری و مجموعه موزه قصر، این فضا در اختیار مردم قرار گیرد.

محمدباقر اعلمی، رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، احیای فضاهای تاریخی را یکی از ضرورت‌های مهم مدیریت فرهنگی شهر دانست و گفت: مجموعه فرهنگی‌تاریخی لقانطه پس از حدود هشت سال وقفه در فعالیت‌ها، امروز بار دیگر به چرخه حیات فرهنگی شهر بازگشت. گشایش دوباره این مجموعه، صرفا بازگشایی چند فضای فیزیکی نیست، بلکه احیای یک ظرفیت ارزشمند در حیات فرهنگی تهران است؛ ظرفیتی که می‌تواند در سطح ملی و حتی بین‌المللی اثرگذار باشد.

او با تأکید بر اینکه احیای بناهای تاریخی باید به بازگشت آن‌ها به متن زندگی مردم منجر شود، افزود: لقانطه می‌تواند نقطه پیوند تاریخ، هنر، روایت و زندگی شهری باشد؛ جایی که گذشته صرفا تماشا نمی‌شود، بلکه با زبان امروز برای نسل جدید بازخوانی و تجربه می‌شود.

رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران همچنین با اشاره به نقش مجموعه‌های موزه‌ای در تقویت هویت شهری اظهار کرد: شهر فقط با توسعه کالبدی معنا پیدا نمی‌کند. شهر زمانی زنده است که زیرساخت‌ها و بسترهای فرهنگی و هنری آن نیز پویا، فعال و در دسترس عموم مردم باشد. موزه‌ها و فضاهای تاریخی، اگر درست احیا و روایت شوند، می‌توانند محل پیوند نسل‌ها، تقویت حافظه تاریخی و تعمیق هویت شهری باشند.

مخزن امن برای نگهداری آثار تاریخی کم داریم

احمد محیط طباطبایی، رییس افتخاری کمیته ملی موزه‌ها (ایکوم ایران) با تبریک روز جهانی موزه‌ها و هفته میراث‌ فرهنگی، به نقش اجتماعی و تعاملی موزه‌ها در دوران بحران اشاره کرد و گفت: موزه‌ها فضایی برای گفت‌وگو، تعامل میان گروه‌های مختلف اجتماعی و پیونددهنده جامعه هستند و شعار جهانی «موزه‌ها؛ پیونددهنده جهان گسسته» نیز با همین رویکرد و در پاسخ به شرایطی همچون تغییرات اقلیمی، پیشرفت فناوری و جنگ انتخاب شده است.

او با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی و تاکید کنوانسیون ۱۹۵۴ ژنو بر آموزش و حفاظت از میراث‌ فرهنگی در شرایط جنگی، افزود: مدیریت فرهنگی، عالی‌ترین سطح مدیریت شهری است و نسبت مستقیم با مردم و هویت اجتماعی شهر دارد. شهرداری‌ها نیز از طریق فعالیت‌های فرهنگی می‌توانند پیوند مؤثرتری با جامعه برقرار کنند.

محیط‌طباطبایی همچنین با اشاره به کمبود مخازن امن برای نگهداری آثار مجموعه‌داران و کلکسیون‌داران بخش خصوصی، ابراز امیدواری کرد ایجاد انبارها و فضاهای استاندارد نگهداری آثار تاریخی و فرهنگی در دستور کار قرار گیرد.

در حاشیه این مراسم، مجموعه فرهنگی‌تاریخی لقانطه نیز پس از هشت سال وقفه، با هدف احیای ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی تهران بازگشایی شد.

این مجموعه شامل ۶ موزه و فضای فرهنگی با عناوین موزه ملی کارآفرینان بزرگ ایرانی، موزه ملی تجارتخانه‌های ایرانی، موزه ملی قهوه و شکلات، موزه خودرو و موتورسیکلت‌های کلاسیک (موزه تهران الف)، کافه‌موزه لقانطه و موزه قصر لقانطه است.