، علیرضا کاظمی در همایش چهلمین سالگرد تاسیس شورای عالی انقلاب فرهنگی و سند جدید نقشه علمی کشور که در فرهنگستان علوم برگزار شد، با اشاره به اینکه «انسجام اجتماعی» به عنوان مهم‌ترین محور در دوره جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شده است، گفت: انسجام در لایه‌های مختلف از جمله «لایه حکمرانی» تعریف می شود که چتر گسترده آن شامل پایبندی به اصول، سیاست‌ها و اسناد ترسیم شده برای افق روشن نظام است.

وی در ادامه تأکید کرد: در وزارت آموزش و پرورش، مسیر طی شده توسط پیشینیان، با محوریت سند تحول بنیادین و نقشه راه آن دنبال خواهد شد و تمام هم و غم مجموعه بر اجرای این سند جامع، کامل و راهبردی معطوف است.

 کاظمی همچنین به نقش نظام تعلیم و تربیت در شکل‌گیری انسجام اجتماعی اشاره کرد و گفت: انسجام اجتماعی در سطح عموم جامعه و به ویژه نظام تعلیم و تربیت به این معناست که ما با وجود زندگی در یک جغرافیا، باورهای عمیق و پایداری به یک سری مفاهیم مشترک، هنجارها و ارزش‌ها داشته باشیم.

این مقام مسئول با اشاره به بافت جمعیتی، جغرافیایی، قومی، زبانی و مذهبی کشور، تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران بیش از هر کشوری نیازمند تعمیق بخشیدن به این باورها و هنجارهای مشترک برای حفظ انسجام خود است، به ویژه با توجه به تهدیدهای دشمنان که از این فضاها برای ایجاد شکاف‌های نسلی و هویتی استفاده می‌کنند.

وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد: اگر ما کارکرد نظام تعلیم و تربیت را در حوزه انسجام اجتماعی نگاه کنیم، می‌بینیم که شاید بهترین نقش را هر کشوری در انسجام بخشی به جامعه خود خواهد داشت، زیرا زیرساخت اصلی این باورها و نگاه‌ها در آنجا شکل می‌گیرد.

کاظمی با اشاره به اهداف سند تحول بنیادین که تربیت مؤمن، متدین، ولایت‌مدار و مسئولیت‌پذیر را دنبال می‌کند، به چالشی اساسی در مسیر تحقق کارکردهای انسجام‌بخش این سند اشاره کرد و گفت: بزرگ‌ترین اشکالی که در نظام وجود دارد، برمی‌گردد به برنامه درسی که ما عملاً از یک برنامه درسی آموزش‌زده و غیرمهارتی طراحی کرده‌ایم.

وی افزود: در سند فوق کمتر به مؤلفه‌های فرهنگی پرداخته شده و در بخش محتوا نیز اگرچه خوب کار شده است، اما فضای موقعیت‌های تربیتی برای نهادینه‌سازی این مؤلفه‌های هویت‌بخش در برنامه درسی، امروز کم وجود دارد و ما به شدت نیازمند کمک در این زمینه هستیم.

وزیر آموزش و پرورس فضای آموزشی فعلی را فضایی بسیار خشک توصیف کرد و گفت: این فضا دانش‌آموزان را دائما درگیر «حفظ و تست‌زنی» می‌کند. در حالی که این امر، کارکردهای اصلی تربیتی، اجتماعی و هویتی نظام تعلیم و تربیت را از بین برده است.

دکتر کاظمی اظهار کرد: امروز آموزش و پرورش را به گروگان گرفتیم و بعد انتظار داریم که مأموریت اصلی خودش را محقق کند. این بزرگترین مشکلی است که امروز ما در تحقق رسالت اصلی داریم.

وزیر آموزش و پرورش در ادامه به موضوع حیاتی عدالت آموزشی و نصیب برابر آموزشی اشاره کرد و گفت: این مسئله می‌تواند به گسست‌های اجتماعی و شکاف‌های طبقاتی دامن بزند.

وی با بیان اینکه علی‌رغم زحمات ۴۶ ساله، هنوز با مطلوبیت لازم در این زمینه فاصله داریم، افزود: اولین و مهم‌ترین موضوع آموزش تحقق عدالت آموزشی با رویکرد کمی و کیفی است.

دکتر کاظمی یکی دیگر از چالش‌های اساسی را روش‌ها و امکانات آموزشی دانست و نسبت به شکافی که میان فضای مجازی دانش‌آموزان و امکانات معلمان وجود دارد، هشدار داد و افزود: اگر ما نتوانیم نظام آموزش و پرورش را در حوزه تجهیزات و روش‌ها و توانمندی‌های معلمان به‌روز کنیم، این شکافی که بین دنیای جدید دانش‌آموزان که با هوش مصنوعی کار می‌کنند و معلم ما شکل می‌گیرد، بلاشک به انسجام اجتماعی آسیب جدی وارد خواهد کرد.

وزیر آموزش و پرورش تاکید کرد: در دولت چهاردهم، نگاه توسعه عدالت آموزشی با رویکرد کمی و کیفی و همچنین تحول در روش‌ها، در دستور کار قرار گرفته است.

وی همچنین خواستار حمایت‌های جدی مادی و معنوی برای اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش شد و خاطرنشان کرد: دستاوردهای بزرگی همچون باشگاه دانش‌پژوهان و تغییر جهت در مقاطع تربیتی شکل گرفته است، اما برای بازگشت آموزش و پرورش به کارکردهای اصلی، لازم است موانع پیش‌رو آسیب‌شناسی شوند.

دکتر کاظمی با تأکید بر تعهد خود به عنوان یک سرباز نظام خاطرنشان کرد: قول می دهم اجرای نقشه راه سند عالی تعلیم و تربیت، اولویت اصلی بنده باقی خواهد ماند و متوقف نخواهد شد.