، یکی از اتفاقات مهم علیه شهروندان ایرانی در روزهای اخیر در کشورهای جنوبی خلیج فارس رخ داده است، جایی که برخی از این کشورها به بهانه مواجه با رویکرد جمهوری اسلامی ایران در دفاع از خود که پایگاه های آمریکا در این کشورها را هدف قرار داده است، تصمیم گرفتند رفتار غیرانسانی در قبال شهروندان ایرانی تبار خود انجام دهند. در همین راستا با تشدید دوباره درگیری‌ها میان ایران و آمریکا، جامعه ایرانی مقیم کویت با فشارهای امنیتی، اجتماعی و اقتصادی تازه‌ای روبه‌رو شده است. گزارش‌های منتشرشده در روزهای اخیر تصویری از فضای نگرانی و محدودیت‌های جدید برای ایرانیان مقیم این کشور ارائه می‌دهد.

طبق این گزارش‌ها، حدود ۵۲ هزار ایرانی در کویت زندگی می‌کنند. اکثر آن‌ها در مشاغل کم‌درآمد مانند کار در قایق‌های ماهیگیری، بازارهای سبزیجات، نانوایی‌ها و برخی در حوزه پارچه و فرش مشغول به کار هستند. اکنون این گروه جمعیتی خود را تحت فشار می بینند. یکی از نشانه‌های ملموس این فشار، تصمیم یک رستوران معروف ایرانی در شهر کویت برای حذف هرگونه اشاره به «ایران» یا «غذاهای ایرانی» از نام خود است. مدیریت این رستوران به دلیل «حساسیت موضوع» این تصمیم را گرفته است. این اقدام نمادین نشان‌دهنده فضای احتیاط و خودسانسوری است که بخشی از جامعه ایرانی برای حفظ امنیت و کسب‌وکار خود به آن روی آورده‌اند.

همچنین مقامات کویتی در ماه‌های اخیر اقدامات امنیتی شدیدی علیه ایرانی ها تشدید کرده اند و افرادی را به اتهام فعالیت‌های براندازانه بازداشت کرده‌اند. در همین راستا تنها مدرسه ایرانی فعال در کویت ماه گذشته توسط وزارت آموزش این کشور تعطیل شد. این تصمیم بدون ارائه جزئیات علنی، بر نگرانی خانواده‌های ایرانی افزود و آن‌ها را مجبور به انتقال فرزندانشان به مدارس دیگر کرد.

ایرانیان مقیم در گفت‌وگو با رسانه‌ها تأکید کرده‌اند هدفشان فقط زندگی و تأمین معیشت است و نقشی در سیاست‌های کلان ندارند. یکی از آن‌ها گفته است: «ما فقط می‌خواهیم زندگی کنیم و نان روزانه‌مان را دربیاوریم.» براین اساس احساس عمومی نگرانی در میان جامعه ایرانی مشهود است. قطع پروازهای مستقیم میان دو کشور از ابتدای جنگ نیز مشکلات خانوادگی را تشدید کرده و برخی را از دیدار با بستگان محروم ساخته است.

از منظر سیاست خارجی ایران، این وضعیت اهمیت پیگیری وضعیت اتباع ایرانی در کشورهای همسایه را برجسته می‌کند. سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های دیپلماتیک باید با جدیت بیشتری موضوع محدودیت‌ها، بازداشت‌ها و تعطیلی مراکز فرهنگی و آموزشی را پیگیری کنند تا حقوق شهروندان ایرانی حفظ شود. همزمان، این تحولات نشان می‌دهد تشدید درگیری‌ها نه تنها میدان نظامی، بلکه زندگی روزمره جوامع ایرانی در منطقه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

اما این مسئله محدود به کشور کویت نیست. در امارات متحده عربی در ماه‌های ابتدایی جنگ چهل روزه گزارش‌های متعددی از لغو ویزا و اقامت برخی ایرانیان منتشر شد؛ چنانکه برخی از افرادی که در خارج از کشور بودند دیگر نتوانستند بازگردند. همچنین بیمارستان ایرانی، باشگاه فرهنگی و مدارس وابسته به ایران تعطیل و تعدادی دانش‌آموز ایرانی اخراج شدند. مقامات اماراتی این اقدامات را تکذیب یا کم‌اهمیت جلوه دادند، اما گزارش‌های میدانی از اضطراب در جامعه ایرانی حکایت داشت.

در بحرین هم مقامات این کشور در بهار امسال تابعیت ده‌ها نفر (گزارش‌هایی از ۶۹ نفر) را به اتهام همدردی با ایران یا ارتباط با نهادهای خارجی سلب کردند. بازداشت‌هایی نیز به اتهام حمایت از حملات ایران گزارش شده است.