بازیگر نقش پهلوان جواد در سریال پهلوانان نمی میرند در مورد نکات مهم در ساخت اثر تاریخی گفت: مجاز به تحریف تاریخ نیستیم و بهتر است سراغ تاریخ نرویم بلکه داستان هایی در فضاهای تاریخی از کار درآوریم.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری موج، «پهلوانان نمی میرند» عنوان سریالی است به کارگردانی حسن فتحی که برای اولین بار در سال 1376 از شبکه دوم سیما پخش شد. قهرمانان این سریال پهلوان هایی هستند که در دوران قاجار روزگار می گذرانند. در این سریال ماندگار و خاطره انگیز بازیگران توانمندی همچون زنده یاد جمشید مشایخی ، حمید مظفری ، فخری خوروش ، فریماه فرجامی ، عنایت بخشی، هادی مرزبان ، عبدالرضا اکبری و... جلوی دوربین هنرنمایی کرده اند.

حمید مظفری از جمله بازیگران گزیده کار و توانایی است که نقش هایش را با وسواس زیاد برمی گزیند. او علاوه بر بازیگری، در حوزه های کارگردانی، نویسندگی، چهره پردازی و طراحی صحنه نیز فعالیت دارد. این هنرمند که نشان درجه یک هنری از وزارت ارشاد دریافت کرده، تا به امروز در سریال های پهلوانان نمی میرند، فردا دیر است، چه کسی به سرهنگ شلیک کرد؟ و ... ایفای نقش کرده است. مظفری در سریال «پهلوانان نمی میرند» در قالب کاراکتر «پهلوان جواد» حضور دارد. جواد پس از خلیل، پهلوان اول پایتخت می شود اما در اثر توطئه چینی، جان خود را از دست می دهد.  

این مجموعه خاطره انگیز و نوستالژیک که هنوز هم واجد جذابیت و کشش برای مخاطبان است، این روزها از کانال آی فیلم 2 پخش می شود و به همین بهانه پای صحبت های حمید مظفری نشستیم که مشروحش را در ادامه می خوانید.

*چقدر به آثار نمایشی که در ژانر تاریخی ساخته می شوند، علاقه دارید؟

سریال های تاریخی گستره وسیعی دارند. برخی از آثار تاریخی هستند و برخی دیگر در فضای تاریخی اتفاق می افتند. این ها با یکدیگر تفاوت دارند. اما به طور کلی من به کارهای تاریخی علاقه دارم، به این شرط که ساختار مناسبی داشته باشند.

*ایفای نقش در یک سریال تاریخی برای یک بازیگر چه جاذبه ها و چالش هایی را به همراه دارد؟

سریال های تاریخی اگر به خوبی ساخته شوند برای همه جذاب خواهند بود. برای مثال، باید حواسمان باشد که از تحریف تاریخ در این نوع آثار تاریخی پرهیز کنیم، چرا که موجب دلزدگی مردم می شود.

موضوع بعدی این است که در کارهای تاریخی باید از منظری به موضوع بپردازیم که برای بینندگان جذابیت داشته باشد. این موضوع به ویژه در مورد آن بخش از تاریخ که شخصیت محور است، اهمیت ویژه ای دارد. اگر شخصیتی نزد مردم محبوب باشد اما ما به هر دلیل او را بد جلوه دهیم، حتماً برای بینندگان جذاب نخواهد بود. بنا بر تجربه عرض می کنم که بهتر است سراغ تاریخ نرویم بلکه داستان هایی در فضاهای تاریخی از کار درآوریم.

*در آثار تاریخی چقدر دست نویسنده برای پروراندن قصه باز است؟

راستش درست تر و بهتر است این پرسش را از مسئولین محترم صدا و سیما داشته باشید. اما اگر پاسخ بنده را می خواهید، پیش از این عرض کردم، بازهم می گویم که سراغ تاریخ نرویم، چون امانت داری بسیار سخت است. همان فضاهای تاریخی بهتر خواهد بود. اما اگر مصریم که کارهای تاریخی بسازیم، به طور صرف یک روایت خشک از مسائل تاریخی جذابیت ندارد، بلکه یک واقعیت تاریخی را بایسته است که از زبان های دیگر [بیگانگان] نیز بشنویم. به عبارت دیگر، «بهتر آن باشد که سرِّ دلبران/ گفته آید در حدیث دیگران». به طور مثال، ما شمایلی از امیرکبیر داریم که بر اساس منابع تاریخی خودی به ما رسیده است، اما چه بهتر که از زبان دشمن او [بریتانیا]، وجاهت و علت محبوبیت او را بازگوییم. مثلاً لیدی شل در خاطراتش رسماً امیرکبیر را به انسان دوستی یاد می کند. به این ترتیب، می توانیم از یک وجه سلبی به صورت ایجابی استفاده کنیم و همین موضوع را در سریال پر و بال بدهیم. به طور کلی مردم قصه و افسانه پردازی را دوست دارند .

*به عنوان هنرمندی که تجربه کارگردانی آثار نمایشی را دارید، ساخت سریال های تاریخی با چه دشواری هایی همراه است؟

سختی های فراوانی دارد، خیلی هم دارد و از همه مهم تر مسئولیت دارد. تعریف کردن یک نیم برگ از تاریخ در قالب یک فیلمنامه نیاز به پژوهشی گسترده دارد که کار «کارناآگاهان» نیست. اثر تاریخی نباید در دام ایدئولوژی بیفتد. از همه مهم تر اینکه کارهای تاریخی باید از جوهره دراماتیکی به قاعده ای برخوردار باشند. این مهم نیز کار «کارناآگاهان» نیست. طراحی لباس و صحنه و اجرای آن ها در این نوع از کارها نقش ویژه ای دارد. موضوع بعدی لوکیشن هایی است که باید به درستی انتخاب شوند. به تصویر کشیدن قصه هم کار افراد کاربلد است. بازیگران نیز باید به درستی انتخاب شوند. در نهایت، کارگردان هم باید باسواد باشد. به طور کلی، برای ساختن یک اثر تاریخی خوب باید همه چیز سر جای خودش باشد.

*در سریال پهلوانان نمی میرند صداپیشگان به جای بازیگران صحبت می کردند. از این موضوع رضایت داشتید؟

من به طور کلی با دوبله موافق نیستم. باید با صدا و بیان خود بازیگران، آن هم صدا و بیان سر صحنه، سریال پخش شود تا حس ها به خوبی و درست منتقل شوند. امروزه دیگر، فیلم ها و سریال ها با همان صدابرداری سر صحنه تولید می شود، اما پهلوانان نمی میرند دوبله شد. برخی از نقش ها را نیز بازیگران همان نقش دوبله کردند، چون سابقه دوبلوری داشتند. من برایم خیلی مهم بود که نقشم با صدا و بیان خودم عرضه شود از همین رو در مورد دلیل دوبله شدن این کار از  جناب حکیم جوادی مدیر تولید باسواد و با تجربه مجموعه سوال کردم. او در جوابم گفت که به خاطر «صدای تمدن» باید دوبله انجام شود. به طور مثال، گاهی اوقات حین دیالوگ گفتن بازیگران صدای هواپیما می آید که از ظواهر تمدن است. برای فرار  از این صداها باید دوبله انجام می شد. البته امروزه این مشکل را حل کرده اند. اما گاهی اوقات برای صرفه جویی در هزینه ها دوبله انجام می شود.

*از دوبله ای که روی صدای شما انجام شده بود، راضی بودید؟

من طی سال های سال روی صدا و بیانم بسیار کار کرده ام و تلاش زیادی داشته ام تا از درست ترین بیان برخوردار باشم. به همین دلیل، در مورد اینکه چه کسی می خواست صدای مرا دوبله و احساس مرا به خوبی به بینندگان منتقل کند، استرس داشتم. اما وقتی فهمیدم که قرار است آقای منوچهر اسماعیلی این کار را انجام دهند، آرام گرفتم. ایشان یک صداپیشه کامل، هنرمند و حرفه ای است که در این سریال به جای بنده و زنده یاد جمشید مشایخی صحبت کردند.

 *چرا سریال پهلوانان نمی میرند این گونه ماندگار شد؟ نقاط قوتش به نظر شما چه بود؟

با توجه به امکانات بیست و چهار سال پیش باید بگویم که همه چیز در این سریال خوب و سر جای خودش بود. این مجموعه، کارگردان هنرمند و خوبی داشت. قصه پردازی اش خوب بود. عواملی که در تولید نقش داشتند، کاربلد بودند. از سوی دیگر، بازیگران خوبی در این سریال گرد هم آمده بودند، جا دارد که از حسن بشکوفه ، تهیه کننده و تصویربرداران و نورپرداز بسیار بادانش یاد کنم. این ها همه باعث شد که در نهایت کار شایسته ای را شاهد باشیم.

به طور ویژه باید به نقش آقای حسن فتحی به عنوان کارگردان در مانا شدن این اثر اشاره کنیم. فتحی یکی از بهترین کارگردان های تلویزیونی   بعد از انقلاب به شمار می رود و کارش را خوب بلد است.

*درباره جذابیت های نقشی که در این سریال بر عهده داشتید برایمان بگویید؟

مهمترین جذابیتش این است که آقای فتحی به من گفتند این نقش را برای شما نوشته ام. داخل پرانتز می خواهم بگویم که من آقای فتحی را بسیار قبول داشتم و دارم. ایشان از نظر من یکی از بهترین کارگردان های تلویزیونی بعد از انقلاب هستند و این مدیوم را بسیار خوب می شناسند. از زمانی که تله تئاتر کار می کرد، من متوجه این موضوع شدم. آقای فتحی هم قبل از اینکه کارگردان مطرحی بشود، کارهای مرا دنبال می کرد. کم کم به هم نزدیک شدیم و کارهای زیادی با هم انجام دادیم. معمولاً این طور بود که آقای فتحی فیلمنامه را به من می داد و می گفت بخوان و نظرت را یادداشت کن. من هم سطر به سطر فیلمنامه را می خواندم و نظراتم را می گفتم. اما بعد از مجموعه «فردا دیر است» بین ما فاصله افتاد و ارتباطمان قطع شد. در سریال «مدار صفر درجه» هم آقای فتحی گفت فلان نقش را برای تو نوشته ام. اما وقتی رفتیم که قرارداد ببندیم گفت که این نقش را باید به یک فرد خارجی بدهم و تو باید نقش دیگری را بازی کنی که من قبول نکردم.

*چه مسائلی برای انتخاب یک نقش برایتان مهم است؟

نقش باید محوری باشد. من نقش غیر محوری بازی نکرده ام و نمی کنم. به همین دلیل هم چند سال است در کاری حضور نداشته ام. حتی اگر دیگر امکانش فراهم نشود که جلوی دوربین بروم، باز هم کار غیرمحوری بازی نخواهم کرد. درام باید واقعاً درام باشد، اگر قصه پردازی دروغین باشد، ارزشی ندارد. اگر فیلمنامه دراماتیک نباشد، شخصیت ها هم قلابی هستند.

*به چه ژانر و مدیومی علاقه دارید؟

من به همه ژانرها و مدیوم ها علاقه دارم. اما عجیب است که برای کار سینمایی کسی سراغ من نیامده است. حتی زمانی که کارهایی مانند تله موش و پهلوانان نمی میرند را بازی کردم و در اوج بودم، باز هم کسی برای ایفای نقشی خوب در یک کار سینمایی سراغ من نیامد و این برایم جای سوال است.

*در حال حاضر مشغول چه کاری هستید؟

فعلا مشغول کاری نیستم. من به شکل توامان در لاهیجان و تهران زندگی می کنم. متأسفانه در سال های اخیر فیلمنامه خوبی به من پیشنهاد نشده است. حتی برخی از پیشنهادات شرم آور و توهین آمیز هستند. باید به کسی مانند من که تلاش های زیادی در طی سالیان دراز در راستای گسترش کیفی بازیگری (چه بر صحنه و چه در برابر دوربین) داشته است، پیشنهاداتی در خور جایگاه، دانش و تجربه اش داده شود.