به‌طور قطع ایران یکی از بازیگران مهم در جغرافیای جهان اسلام و حوزه‌های درون آن مانند منطقه غرب آسیا و یا جغرافیای محدودتر آن در خلیج فارس، آسیای میانه، قفقاز و منطقه آناتولی به‌شمار می‌رود.

به گزارش خبرگزاری موج، محمدباقر خرمشاد دبیر کمیته علمی همایش بین المللی آینده جهان اسلام با تحلیل جایگاه ایران در جهان اسلام و ضرورت شناخت سناریوهای آینده گفت: زیست‌بوم منطقه‌ای و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، زیست‌بوم جهان اسلام است؛ به همین جهت هر اتفاق مثبت و منفی که در جهان اسلام می‌افتد، دارای تأثیراتی گاهی فوری و آنی و گاهی هم غیر مستقیم و دراز مدت بر روی تحولات ایران است؛ در نتیجه باید فهم آینده جهان اسلام و روندهایی که در حال پشت‌سر گذاشتن است، برای ما مهم باشد.

رئیس سابق سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با بیان اینکه «جهان اسلام مثل یک کشتی است و سرنوشت هر ملت با سایر ملت‌ها گره خورده است»، تصریح کرد: ترسیم کلان‌روندهای تغییر و تحول در جهان اسلام در افق 1414 شمسی یا 2035 میلادی، به ما قدرت پیش‌بینی، تصمیم‌گیری و تأثیرگذاری می‌دهد و باعث جلوگیری از غافل‌گیری استراتژیک ما در برابر تحولات آینده خواهد شد.

وی افزود: در آن صورت جمهوری اسلامی ایران و کشورهای تأثیرگذار در جهان اسلام با پیش‌دستی و قدرت ابتکارعمل، با چشم باز و افق دید وسیع‌تر می‌توانند برای مواجهه فعال با پدیده‌ها و پیشگیری از تحقق برخی از سناریوها و زمینه‌سازی برای تحقق سناریوهای مطلوب قدم بردارند.

خرمشاد جمهوری اسلامی ایران را یک قدرت تأثیرگذار، تعیین کننده و الهام بخش در جهان اسلام عنوان و خاطرنشان کرد: اگر با نگاهی دقیق و عالمانه بخواهیم واحدهای سیاسی پیشرو و تأثیرگذار در این مجموعه را شناسایی کنیم، اگر به پنج واحد سیاسی برسیم، قطعا یکی از آنها ایران است، اگر به سه واحد سیاسی برسیم قطعا یکی از آنها ایران است و حتی اگر دو واحد سیاسی تأثیرگذار و الهام‌بخش را در جهان اسلام در نظر بگیریم، باز هم یکی از آنها ایران خواهد بود؛ در نتیجه جمهوری اسلامی ایران چه به لحاظ تاریخی، چه به لحاظ جغرافیایی و چه به لحاظ علمی و تکنولوژیک، قدرت سیاسی و فکری و حتی اقتصادی به طور قطع یکی از کشورهای تعیین کننده در جهان اسلام به‌ شمار می‌رود.

وی افزود: به‌طور قطع ایران یکی از بازیگران مهم در جغرافیای جهان اسلام و حوزه‌های درون آن مانند منطقه غرب آسیا و یا جغرافیای محدودتر آن در خلیج فارس، آسیای میانه، قفقاز و منطقه آناتولی به‌شمار می‌رود، در نتیجه جهان اسلام در افق 1414 را بدون بازیگری و قدرت تعیین کنندگی ایران نمی‌توان  تصور کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به واگرایی و اختلاف موجود در بخشی از جهان اسلام و نقش آمریکایی‌ها، صهیونیست‌ها و سران برخی از دول منطقه در اختلافات تأکید کرد: امروز جهان اسلام در درون خودش شاهد لبه‌های خونین از درگیری‌های قومی و مذهبی است. متأسفانه در افغانستان، عراق، سوریه، یمن و بخشی از لبنان، لیبی، سودان و بسیاری از کشورهای اسلامی شاهد درگیری‌های داخلی هستیم؛ این آفتی است که جهان اسلام با آن مواجه است و تداوم این وضعیت، چشم انداز نا امیدکننده‌ای را ترسیم می‌کند.

وی ادامه داد: وقتی کشورهای اسلامی در داخل نزاع، درگیری و ناامنی دارند، در حوزه محیط زیست، علم و فناوری، اقتصاد و ... دچار آسیب می‌شوند. تشکیل قطب قدرت جهان اسلام و پیشرفت در این حوزه‌هایی که نام برده شد، فرع بر ثبات و امنیت در کشورهای اسلامی است. اگر ثبات و امنیت نباشد، خبری از شکوفایی نخواهد بود.

خرمشاد تأکید بر تمدن اسلامی را یکی از راهبردهای حل اختلافات دانست و عنوان کرد: توجه بر تمدن اسلامی برای ما وحدت‌بخش است. هیچ فردی نیست که منکر تمدن اسلامی باشد؛ مجموعه جهان اسلام اذعان دارند که تمدن اسلامی به‌مثابه یک پدیده هویت‌ساز در تاریخ مطرح است؛ لذا احیای تمدن اسلامی، تلاش برای بازسازی تمدن اسلامی و شکل‌دادن به تمدن نوین اسلامی در عصر حاضر می‌تواند چتر فراگیری برای وحدت و همگرایی امت اسلام باشد.

دبیر کمیته علمی همایش آینده جهان اسلام در افق 1414 شمسی با تأکید بر لزوم کنارگذاشتن انگاره های دیگرساز در جهان اسلام، گفت: انگاره دیگرسازی را باید کنار گذاشت؛ به جای اینکه در درون جهان اسلام به‌دنبال تعریف دیگریِ شیعه، دیگریِ سنی، دیگریِ حنفی، دیگریِ جعفری، دیگریِ حنبلی و ... باشیم، می‌توانیم این دیگری را در خارج از جهان اسلام تعریف کنیم، یعنی دیگری دوست، دیگری رقیب دیگری دشمن را مد نظر قرار بدهیم.