مدیر عامل موسسه سبزکاران با ابراز تاسف از این که به تازگی دیده شده است که سنبل آبی از سوی دلالان از طریق اینترنت به اقصی نقاط کشور فروخته می شود، گفت: ورود سنبل‌آبی به زیستگاه‌های آبی، سبب نابودی گیاهان بومی اکوسیستم‌های آبی می شود.

سیم طواف زاده روز پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار موج در رشت، با تشریح آشنایی آحاد مردم با سنبل آبی (شیطان نیلگون) اظهار کرد: این علف هرز از خانواده غلافیان و از گیاهان آوندی گلدار، تک‌لپه، پهن‌برگ، شناور آزاد، چند‌ساله و با ارتفاع کمتر از یک متر است. وی با بیان اینکه تاکنون رویش سنبل‌آبی در بیش از ۷۰ کشور گزارش شده است افزود: هم‌اکنون حدود ۵۰ کشور دنیا با آن به عنوان علف‌هرز مبارزه می‌کنند. مدیرعامل موسسه سبزکاران تصریح کرد: سنبل‌آبی بر خلاف دیگر گیاهان آبزی، به‌دلیل دارا بودن ریشه‌های آزاد و شناور، محدود به آب‌های کم‌عمق نیست و شناور بودن، تکثیر رویشی در تمام طول سال و سرعت رشد بسیار زیاد و نیز حرکت آزادانه در سطح آب امکان تسخیر کامل یک زیست‌گاه را برای این علف‌هرز مهاجم پس از ورود میسر می‌نماید. وی ادامه داد: به‌عبارت دیگر ورود سنبل‌آبی به هر زیستگاه آبی مصادف با نابودی آن اکوسیستم و تخلیه آن از هر موجودی به جز سنبل‌آبی خواهد بود. طواف زاده با بیان اینکه سنبل‌آبی ۱۳ برابر تشدید هدردهی آب نسبت به سطح آزاد را از طریق تعریق و تعرق موجب می‌شود که این ویژگی عامل کاهش شدید کارایی آب بندان‌ها در ذخیره آب است، خاطر نشان کرد:  اگر چه سنبل‌آبی دارای مسیر فتوسنتزی C3 است، اما دارای کارایی مشابه گیاهان C4 است و دلیل گسترش سنبل‌آبی زیبایی علف‌هرز است که هر بیننده‌ای ناخواسته گیاهچه‌ای از آن را منتقل می‌کند و ورود آن به تمام دنیا تحت عنوان گل و گیاه زینتی بوده است. وی با اشاره به اینکه هر گیاهچه سنبل‌آبی در سال حدود ۴هزار گیاهچه جدید از طریق رویشی تولید می‌کند گفت: هر گیاهچه نیز دارای حدود ۳هزار بذر است و گیاهچه‌های سنبل آبی در دوره زمانی ۱۰ تا ۱۵ روز دو برابر می‌شوند. این فعال محیط زیست خاطر نشان کرد: طول عمر بذر سنبل‌آبی در داخل رسوبات ۱۵ تا ۲۰سال گزارش شده و جوانه‌زنی تدریجی آن در طول سال‌های متمادی اتفاق می‌افتد، که این ویژگی ریشه‌کنی و مبارزه با علف‌هرز را بسیار دشوار می‌‌سازد. به گفته وی، زیست‌توده سنبل‌آبی ۴۰۰ تا ۵۰۰ تن در هکتار (حدود ۵۰ برابر برنج) است، که این حجم انبوه با ایجاد محدودیت در ورود نور و اکسیژن به داخل آب و نیز ترشح ترکیبات آللوپاتیک، نابودی تمام زیستمندان زیستگاه‌های آبی را موجب می‌شود. طواف زاده با اشاره به نابودی ده‌ها گونه گیاهی و جانوری اکوسیستم‌های آبی توسط این علف‌هرز ادامه داد: سرعت گسترش این علف‌هرز در دو دهه اخیر در جهان تشدید شده و بسیار نگران‌کننده بوده است. وی افزود: اشغال حاشیه رودخانه‌ها، کاهش امکان ماهیگیری، ممانعت از عبور و مرور، هدر دادن آب، بند آوردن آب و ایجاد سیل، ممانعت از کشتیرانی و توریسم، خسارت به تأسیسات الکتریکی نصب شده در این مکان‌ها، توسعه شرایط فعالیت حشرات موذی و .... همه بخشی از مشکلات ناشی از این علف‌هرز هستند. طواف زاده با بیان اینکه این علف‌هرز پناهگاه ناقلین بیماری‌های انسانی نیز است اظهار کرد: سنبل آبی سبب کاهش کیفیت آب، مسدود شدن آبراهه‌ها، تغییر در چرخه عناصر غذایی و کاهش فعالیت‌های تفریحی در رودخانه‌ها و برکه‌ها یا استخرها می‌شود. وی با تاکید براینکه در مناطقی که مزارع شالیزاری دارای عمق بیشتری هستند، خسارت این علف‌هرز به برنج تشدید می‌شود گفت: در مناطق پرباران و گرم جنوب شرق آسیا این علف‌هرز در شالیزارها نیز موجب خسارت می‌شود و اراضی مرطوب مناسب تکمیل کننده چرخه زندگی این علف‌هرز هستند. طواف زاده ادامه داد: علف‌هرز سنبل آبی از موطن اصلی خود برزیل جهت شرکت در نمایشگاه گل‌ و‌گیاه در سال ۱۸۸۴ وارد منطقه New Orleans امریکا شد و تا سال ۱۸۹۶ یعنی پس از گذشت حدود ۱۳سال سراسر رودخانه فلوریدا را پوشاند و با انسداد آبراهه‌ها و خطوط کشتیرانی به یک مشکل جّدی در آن منطقه تبدیل شد. * بی توجهی به سنبل‌آبی معادل نابودی شالیکاری در گیلان است وی با بیان اینکه سنبل‌آبی در سال ۱۳۹۰ برای نخستین بار در مرداب عینک رشت مشاهده شد اظهار کرد: تاکنون تنها یک گزارش پژوهشی از آن منتشر شده است و بررسی‌های اولیه مناطق آلوده در مرداب عینک و تالاب انزلی نشان می‌دهد که اقلیم شمال کشور و زیستگاه‌های آبی این منطقه دارای شرایط مطلوبی برای استقرار و تهاجم سنبل‌آبی هستند. این مسوول خاطر نشان کرد: علی‌رغم زمستان‌های سرد و یخبندان سال‌های اخیر در گیلان، افزایش قابل توجه سطح آلودگی از ۱۰ به حدود ده هزار هکتار بیانگر خطرناک‌ بودن وضعیت و وجود شرایط بسیار ایده‌آل برای طغیان این علف‌هرز در شمال کشور است. وی با ابراز تاسف از اینکه اخیرا دیده شده که این گیاه توسط دلالان از طریق اینترنت به اقصی نقاط کشور فروخته می شود ادامه داد: ورود سنبل‌آبی به زیستگاه‌های آبی، آن سبب نابودی گیاهان بومی اکوسیستم‌های آبی همانند نی و لویی شده است. طواف زاده در مورد نابودی سایر جانواران در صورت گسترش رویش سنبل آبی تصریح کرد: شواهد نشان می‌دهد که سنبل‌آبی سبب نابودی کامل ماهی، لاک‌پشت، غورباقه، مار و تمام جاندارانی شده‌ است که قبلاً به‌وفور در آببندان عینک مشاهده می‌شدند. اجرای پروژه لایروبی مرداب عینک در سال ۱۳۹۰ توسط سازمان آب تنها حدود شش ماه آن آببندان را عاری از علف‌هرز نمود و رشد انفجاری مجدد سنبل‌آبی و پوشش کامل آن آببندان دوباره اتفاق افتاد. وی افزود: در استان گیلان شالیکاری، آبزی‌پروری و ماهیگیری مهمترین فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و اشتغال محسوب می‌شوند و حدود ده‌هزار هکتار آببندان و هزاران کیلومتر کانال در ذخیره و توزیع آب شالیزاری استان نقش دارند. طواف زاده با بیان اینکه سنبل‌آبی سبب هدر‌‌دادن حدود ۱۳ برابری آب از طریق تعرق می‌شود خاطر نشان کرد: ورود آن به آببندان‌ها به معنای نابودی آنها و تداخل آن با جریان آب کانال‌های آبیاری، به منزله کاهش شدید کارایی آنها و بروز تنش‌های اجتماعی است به‌عبارت دیگر عدم توجه به سنبل‌آبی معادل نابودی شالیکاری در استان است. این فعال محیط زیست، با تاکید براینکه از نظر اقتصادی و اجتماعی ارائه راهکار مناسب برای مدیریت و ممانعت از گسترش سنبل‌آبی ضروری به‌نظر می‌رسد اظهار کرد: استان گیلان از نظر نسبت مساحت به جمعیت از متراکم‌ترین نقاط دنیا است و گمان می‌رود عدم مدیریت صحیح این گیاه مهاجم خطر‌ناک در تالاب انزلی سبب کاهش درآمد مردم آن منطقه از محل توریسم و ماهیگیری شده و محتمل است که سنبل‌آبی با کاهش درآمد مردمان حاشیه تالاب، موجبات مهاجرت مردمان وابسته به تالاب را به حاشیه شهرهای اطراف فراهم نماید که عواقب امنیتی، اجتماعی و سیاسی ناشی از آن از حوضه دانش متخصصین کشاورزی خارج است.