پس از خروج ایالات متحده از برجام و فرصت 180 روزه به شرکت های خارجی فعال در ایران برای ترک این بازار، بیش از 15 شرکت عملیات خود متوقف کردند.

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری موج، با روی کار آمدن دونالد ترامپ انتظار این می رفت که توافق هسته ای روند سابق را طی نکند. ترامپ برجام را بدترین توافق تاریخ آمریکا دانست و تاکید داشت منافع ایالات متحده در این معاهده لحاظ نشده است.

لذا یک سال پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، رسما بیان داشت دیگر تعلیق تحریم های آمریکا علیه ایران را امضا نمی کند و به دنبال این اظهارات، خروج ایالات متحده از برجام را اعلام کرد. در همین حال رئیس جمهوری آمریکا و وزیرخارجه اش ایران را به اعمال شدیدترین تحریم های تاریخ تهدید کردند.

بازگشت تحریم های یکجانبه آمریکا علاوه بر آنکه می تواند عرصه را برای مراودات تجاری و مالی ایران تنگ کند، باعث تحدید حضور شرکت های خارجی در کشور خواهد شد. اولین تاثیر تهدیدات ترامپ و جریمه احتمالی برای شرکت های که بخواهند این تحریم ها را دور بزنند، تصمیم برخی شرکت های خارجی فعال در ایران برای ترک کشور بود، شرکت هایی که پس از اجرای برجام وارد بازار ایران شدند و طبق وعده های حسن روحانی قرار بود گشایش های بسیاری در اقتصاد ایجاد کنند.

بر همین اساس تنها با هشدار وزارت خزانه داری آمریکا که اعلام کرد بنگاه های اقتصادی مهلت 180 روزه ای برای ترک ایران دارند، بیش از 15 شرکت خارجی کارشان را در کشورمان متوقف کردند.

توتال

شرکت نفت و گاز فرانسوی؛ شرکت توتال با صدور بیانیه‌ای اعلام کرده با توجه به خروج ایالات متحده از برجام و بازگشت تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران، در صورتی که مورد معافیت قرار نگیرد، مجبور است از پروژه اکتشاف گاز پارس جنوبی خارج شود. 35 درصد سهامداران آمریکایی در این شرکت سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ همچنین این شرکت 10 میلیارد دلار دارایی در آمریکا دارد که ترس از بلوکه شدن این اموال از طرف آمریکا وجود دارد.

دنیلی

شرکت فولاد ایتالیایی، تولیدکننده فولاد ایتالیایی به‌دنبال خروج آمریکا از برجام، کار برای یافتن پوشش مالی سفارش‌های ایران به‌ارزش 1.5 میلیارد یورو (1.8 میلیارد دلار) را متوقف کرد. الساندرو تریویلین، مدیر ارشد اجرایی این شرکت گفته است: «با توجه به خروج آمریکا از این توافق، بانک‌ها از ترس مواجه شدن با تحریم‌های ثانویه، دیگر آماده تأمین سرمایه پروژه‌های ایران نیستند». شرکت دنیلی در سال 2016، یک توافقنامه چهارچوب تجاری با ایران به‌ارزش حدود 5.7 میلیارد دلار امضا کرد.

ساگا

 شرکتی نروژی که در حوزه انرژی خورشیدی فعال است و در اکتبر 2017 قراردادی به‌ارزش 2.5 میلیارد یورو برای ارائه خدمات انرژی خورشیدی به‌مدت پنج سال با شرکت «توسعه‌دهندگان انرژی امین» امضاء کرده است. اما بعد از اعلام تصمیم ترامپ برای خروج از برجام، «گائوت استینکوپف» مدیر توسعه شرکت «ساگا» از خروج این شرکت از ایران خبر داده است.

ایرباس

شرکت اروپایی ایرباس در دسامبر 2016 اعلام کرد که برای تحویل 100 جت به ایران، قرارداد امضاء کرده و تا کنون تنها 3 فروند جت مسافربری را به این کشور تحویل داده و آینده این قرارداد در پرده ای از ابهام است.

انی

شرکت ایتالیایی انی در ژوئن 2017 برای مطالعه میدان‌های نفتی و گازی با ایران توافق‌نامه امضاء کردند. این شرکت تصمیم گرفته توافق خود را با ایران لغو کند. «کلودیو دسکالزی»، مدیر شرکت انی ایتالیا، در نشست سالانه خود به سهامدارانش گفته که تمام طلب معوق خود از ایران بابت سرمایه‌گذاری‌های سال گذشته در این کشور را از تهران گرفته و قصدی برای اجرای پروژه جدید در ایران ندارد.

مرسک(Maersk)

شرکت دانمارکی مرسک بزرگ‌ترین شرکت کشتیرانی جهان روز پنجشنبه 27 اردیبهشت اعلام کرد که کلیه فعالیت‌های تجاری خود با ایران را متوقف خواهد کرد. به‌گفته محمدحسین داجمر، مدیرعامل اسبق کشتی‌رانی شرکت‌های بزرگی مانند مرسک و مرسی به‌سبب اینکه بازار بزرگی در آمریکا دارند، نگران هستند که مشمول تحریم‌های آمریکا شوند.

آلیانز( Allianz)

آلیانز شرکت چندملیتی خدمات مالی است، که دفتر مرکزی آن، در شهر مونیخ، آلمان قرار دارد. تمرکز اصلی این شرکت بر ارائه خدمات بیمه است. در سال 2010 شرکت آلیانتس، دوازدهمین شرکت بزرگ خدمات مالی در جهان بوده و در فهرست سال 2010 مجله فوربس، در رتبه 23 از بزرگترین شرکت‌های جهان، قرار داشت. سهام شرکت بیمه آلیانتس در بازار بورس نیویورک و بورس فرانکفورت معامله می‌شود. این شرکت هم‌اکنون به‌عنوان سومین شرکت خدمات مالی و بانکداری جهان شناخته می‌شود. حالا با اعلام خروج آمریکا از برجام آلیانتس تصمیم گرفته از ایران خارج شود.

شرکت نفتی PGNiG 

 این شرکت لهستانی که در سال 95 تفاهم نامه همکاری را به منظور توسعه میدان نفتی سومار با مسئولان صنعت نفت ایران امضا کرده بودند پس از خرج آمریکا از برجام رسما اعلام کردند نمی‌توانند در ایران فعالیت کنند و اجرای این پروژه را به حالت تعلیق در آوردند. خروج این شرکت لهستانی از صنعت نفت ایران در حالی صورت گرفت که برخی از پالایشگاه‌های لهستانی که پیش‌تر نفت سنگین ایران را نیز هرچند به صورت تک‌محموله‌هایی خریداری کردند دیگر حاضر نیستند به خرید نفت خام از ایران در این شرایط ادامه دهند.

ام.اس.سی

ام.اس.سی دومین شرکت بزرگ کانتینری جهان هم از ایران می‌رود. شرکت ام.اس.سی اعلام کرد، ثبت سفارشات جدید برای ایران را متوقف خواهد کرد.

تورم دانمارکTORM

این شرکت دانمارکی فعالیت در ایران را متوقف کرد. شرکت تانکری تورم دانمارک اعلام کرد، به دلیل وضع تحریم‌های جدید از سوی دولت آمریکا علیه ایران، ثبت سفارشات جدید در ایران را متوقف کرده است. این شرکت در زمینه حمل فرآورده‌های نفتی فعالیت دارد.

ساراس 

این شرکت ایتالیایی اعلام کرده در نتیجه تصمیم آمریکا نگران است نفت ایران را از دست بدهد. داریو اسکافاردی، مدیرعامل شرکت ساراس گفت: نگران عدم دسترسی بازار به نفت ایران به‌دلیل تحریم‌های جدید آمریکا علیه تهران هستم.

زیمنس 

 این شرکت آلمانی اعلام کرده همکاری جدیدی با ایران شروع نخواهد کرد. هرچند گفته می شود وزیر نیروی ایران پس از سفر به آلمان اعلام کرد نسبت به تداوم حضور زیمنس مطمئن شده است.

لویدز

 شرکت بیمه لویدز لندن اعلام کرده در حال بررسی تبعات اقدام ترامپ بر بازار بیمه خود هستیم.

کپسای 

 پالایشگاه کپسای اسپانیا اعلام کرده خرید نفت از ایران را متوقف می‌کند. مارتا لورنته، سخنگوی شرکت کپسای اسپانیا که مشتری نفت ایران است، گفت: در حال حاضر، فعالیت تجاری ما مطابق روال گذشته است اما با وسواس به هرگونه محدودیت تجاری‌ای که از سوی هر تحریم بین‌المللی وضع شود، احترام می‌گذاریم.

بانک دی زد

 دومین بانک بزرگ آلمانی تراکنش مالی با ایران را معلق می‌کند. دی زد بانک آلمان که دومین بانک بزرگ آلمانی در زمینه اعطای وام به‌شمار می‌آید، اعلام کرد تراکنش‌های مالی خودرا با ایران در ماه جولای به حالت تعلیق درمی‌آورد.

ان.جی 

 شرکت ‌ان. جی فرانسه به فعالیت‌های خود در ایران خاتمه می‌دهد. گروه گاز و برق ان.جی فرانسه اعلام کرد تا ماه نوامبر به قراردادهای مهندسی خود در ایران پایان می‌دهد.

در این شرایط این سوال مطرح می شود که مذاکرات ایران با اروپایی در راستای ادامه اجرای برجام چقدر می تواند در زمینه فعالیت شرکت های خصوصی در کشور موثر باشد؟ زیرا ضمن آنکه آمریکا در تمام شرکت های بزرگ اروپایی سی درصد سهام را در اختیار دارد، دولت های اتحادیه اروپا توان و قدرت تصمیم گیری برای بخش خصوصی را ندارند و مدیران این شرکت ها بر اساس نظر سهامداران و آینده منافعشان عمل می کنند.