محمدرضا زمانیان گفت:در حال حاضر 2 آزادراه تهران قم و بندرعباس- سیرجان در مسیر واگذاری به بخش خصوصی هستند، زیرا درآمد آن ها پاسخگوی نوسازی و بهسازی آزادراه نیست.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری موج، هزینه تعرفه عوارضی بزرگراه ها یکی از مباحث پرچالشی است که نه تنها مردم درگیر آن هستند، بلکه بارها بسیاری از مسئولان استانی، محلی و سرمایه گذاران نیز به صورت جدی به این مقوله وارد شده اند. حال از آنجایی تعرفه عوارضی بزرگراه ها در یک سال گذشته با چالش ها و حاشیه های مواجه بوده است، جزئیات تعیین تعرفه بزرگراه ها، سهم بزرگراه ها در تصادفات و چگونگی اخذ تعرفه از تریلی ها در ترانزیت در گفتگو با مدیرکل دفتر نظارت بر بهره برداری آزادراه ها سازمان راهداری کشور بررسی شد. او در این رابطه به خبرگزاری موج گفت: هزینه نگهداری بزرگراه ها به قدری بالاست که 2 بزرگراه دولتی به زودی واگذار می شود و یکی دیگر در مرحله ارزیابی تعهدات است. در ادامه متن کامل این گفت و گو را می خوانید.

زمانیان

در حال حاضر سرمایه گذاران بحث تعیین میزان تعرفه عوارضی بزرگ راهها را به هزینه بالای نوسازی و بهسازی نسبت می دهند، طبق مصوبات چقدر باید سرمایه گذراران در بخش نوسازی هزینه کنند؟

وزارت راه و شهرسازی در بودجه سالانه ردیف های اعتباری داردکه برای نگهداری راه ها و آزادراه های دولتی هزینه می کند؛ هرچند همواره تنها نزدیک به 40 درصد از این پیش بینی ها بودجه تخصیص می یابد، در حالی که همین هزینه برای نگهداری کافی نیست. به عبارت دیگر سالانه باید 6 درصد از هزینه ساخت برای نگهداری هزینه شود، اما این عدد در حال حاضر کمتر از یک درصد است. به همین دلیل رفع نقاط پرحادثه و ... متناسب با نیاز کشور عمل نمی شود. همچنین درباره آزادراه های بخش خصوصی بر مبنای قرارداد بهره برداری، برای نگهداری از بزرگراه ها عوارض 30 درصدی در نظرگرفته شده و 70 درصد درآمد آن ها برای استهلاک سرمایه کنار گذاشته می شود. البته هرچقدر در طول دوره ای ساخت بزرگراه هزینه ها بالا رود متناسب با آن، الحاقیه های به قرارداد بزرگراه ها اضافه می شود و در پایان مرحله ساخت هزینه مشخص می شود، تا عوارض و سایر هزینه ها متناسب با آن تعیین شود.

وزارت راه و شهرسازی چه برنامه ای برای واگذاری بزرگ راه های کشور در دستور کار دارد؟ آیا بزرگ راه جدید نیز ساخته خواهد شد؟

وقتی نمی توانیم از بزرگ راه های کشور به خوبی نگهداری کنیم، ساختن راههای جدید به صرفه نیست، اما به طور کلی راه یکی از مهمترین فاکتورهای توسعه ای در کشورهاست. بنابراین برای تسهیل در نوسازی در حال حاضر چند آزادراه همچون تهران-قم و بندرعباس- سیرجان قرار است به بخش خصوصی واگذار شود، زیرا درآمد آن ها پاسخگوی نوسازی و بهسازی آن ها نیست. از این رو بزرگ راه تهران-قم مرحله انتخاب سرمایه گذار  را طی کرده و قرار است سرمایه گذار متعهد شود که در مدت 2 سال 200 میلیارد تومان در بخش نوسازی هزینه کند و در مدت 10 سال این هزینه را به همراه سود آن بهره برداری کند.

هزینه تعرفه عوارضی آزادراه ها با چه مکانیزمی از تریلی های خارجی اخذ می شود؟

تریلی های خارجی از همان مرحله ورود به پایانه های مرزی کشور هزینه ای عوارضی را پرداخت می کنند و در دفتر ترانزیت وزارت راه و شهرسازی محاسبات انجام می شود، چون در آزادراه ها دوربین های پردازش تصویر وجود دارد و ایستگاه ها به صورت الکترونیکی، اطلاعات خودرو را دریافت می کنند هزینه عوارض خودروهای خارجی ها تعیین می شود و در نهایت به آزاده راه ها پرداخت می شود.

وزارت راه و شهرسازی چه اقداماتی برای کاهش تصادفات در بزرگراه های و آزادراه های کشور انجام داده است؟

ماهیت تصادف ها تغییر کرده و عمدتا از نوع واژگونی و ناشی از خواب آلودگی رخ می دهد. برای نمونه وقتی مسیر دو خطه به بزرگ راه تبدیل می شود، میزان تصادف های رخ به رخ کاهش می یابد. 

 هر نقطه اگر تلفات بالایی داشته باشد، به عنوان نقطه حادثه خیز تعیین شود، البته بابد توجه داشت که همیشه تاثیر راه بر بروز حوادث کمتر از خطای انسانی و کیفیت خودرو است، با این حال در چند سال گذشته آمار نشان می دهد که تعداد کشته ها در حوادث رانندگی از 27 هزار کشته در سال به 13 هزار کشته کاهش یافته است. در واقع ماهیت تصادف ها تغییر کرده و عمدتا از نوع واژگونی و ناشی از خواب آلودگی رخ می دهد. برای نمونه وقتی مسیر دو خطه به بزرگراه تبدیل می شود، میزان تصادف های رخ به رخ کاهش می یابد. از این رو تمام راه ها که در کمیسیون ایمنی راه های کشور به تصویب رسیده و براساس آمار مستند از مراجع قانونی، در مدت سه سال اطلاعات زمان، مکان، شدت و میزان تلفات به وجود آمده ارزیابی و 1500 نقطه حادثه خیز در کشور مشخص شده است. از این رو وزارت راه و شهرسازی در یک بازه زمانی 3 ساله موظف به رفع آن شده است که برای اجرای آن، وزارتخانه سال گذشته مطالعات این بخش را به مشاوران ذی صلاح داده که در هر نقطه چه اقدامی باید صورت گیرد. برای نمونه در یک نقطه آشکار سازی و اقدامات سطحی مشکل آن رفع می شود، اما ممکن است در منطقه دیگر نیاز به اقدامات میان مدت داشته باشد و امسال برای اجرا ابلاغ شده است.