در حالی که صنعت نساجی در ایران سالانه گردشی 15 میلیارد دلاری دارد و سهم عمده ای در اشتغال کشور را به دوش می کشد، با این حال نیمی از بازار این محصولات از طریق قاچاق وارد شده و برخی از تولیدکننده ها نیز 100 درصد مواد اولیه را وارد می کنند. کارشناسان معتقدند نساجی از نگاه دولت صنعتی دست دوم است، به همین دلیل دولت از این صنعت حمایت نمی کند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری موج، بازار نساجی خاور میانه در دست تولیدکننده های ترکیه و چینی قرار دارد، این در حالی است که رقیب و همسایه ما واردکننده پنبه است و زیر چتر سیاست های کلان نه تنها توانسته بیشترین تولید ناخالص داخلی را از این بخش بدست آورد، سالانه نزدیک به 25 میلیارد دلار درآمد دارد. این موفقیت مرهون سیاست های شفاف دولت در زمینه واردات و حمایت از تولیدکننده های صادرات محور است زیرا مانع از انتقال نوسانات جهانی قیمت مواد اولیه به تولیدکننده ها می شود تا صنعت نساجی روند صعودی خود را با ثبات طی کند.

رییس جامعه متخصصین نساجی ایران در گفتگو با موج با اعلام اینکه در حال حاضر دولت عزم جدی برای رفع مشکلات بخش نساجی ندارد، گفت: اینکه پوشاک از مبادی رسمی کشور وارد می شود، نوعی تقلب و غیرقانونی است و دیگر قاچاق نیست. از طرف دیگر وقتی این عمل بارها اتفاق افتاده نشان دهنده رانت و فساد اداری در گمرک است، زیرا اگر این مشکلات نبود، به سادگی این تخلف در دفعات بالا رخ نمی داد.

سید محمد مقدسی با بیان اینکه در حال حاضر برخی تولیدکننده ها به دلیل گرانی تولید داخل، مواد اولیه صنعت نساجی را وارد می کنند افزود: پارچه هایی با الیاف ویسکوز  وارد کشور می شود، زیرا این الیاف در صنعت نساجی مهم است و در کشور نیز تولید نمی شود و تنها کشورهای دارای جنگل های انبوه این الیاف را تولید می کند.

او با بیان اینکه در ایران به ظاهر تولیدکننده ای نداریم که برند خارجی تولید کند افزود: تولید کننده هایی هستند که تمام مواد اولیه را از خارج وارد می کند و ما در صنعت نساجی موافق این اتفاق نیستیم محصولی که نمونه مشابه آن در داخل وجود دارد وارد شود.  البته ممکن است قیمت تمام شده مواد اولیه وارداتی ارزانتر از بازار داخلی باشد. برای نمونه واردات نخ ازبکستان ارزانتر از نخ ایرانی تولید شده از پنبه ازبکستانی است. به همین دلیل تولیدکننده به دنبال خرید محصول ازبکستان می رود. از طرف دیگر تولیدکننده ایرانی نمی تواند در بازارهای بین المللی و حتی داخلی با محصولات رقابت کند. حال با ممنوعیت واردات آن ها رقابت داخلی نیز کمرنگ تر می شود، زیرا مصرف کننده مجبور به خرید کالای داخلی می شود، اما رقابت سالم زمانی به وجود می آید که فساد حذف شود و تعرفه مناسبی برای واردات محصولات نساجی ایجاد شده و تولیدکننده داخلی با حمایت دولت از نظر کیفی با همان محصول رقابت کند.

دولت از صنعت نساجی حمایت نمی کند

رییس جامعه متخصصین نساجی ایران با اشاره به اینکه مشکل اصلی عدم حمایت دولت از تولید است تصریح کرد: برای تولید نخ با پنبه کامپکت نمی توانیم از پنبه داخلی استفاده کنیم زیرا کیفیت کافی ندارد و باید پنبه با کیفیت وارد شود که بیشتر از پنبه های ازبکستان و حتی تاجیکستانی استفاده می شود. بنابراین برای تولید نخی که بتواند با محصولات نساجی ترکیه رقابت کند باید پنبه وارد کنیم به همین دلیل به دنبال کاهش تعرفه واردات پنبه به صفر هستیم و فراکسیون نساجی مجلس نیز به دنبال اجرایی کردن آن است. البته تاکنون این محصول با تعرفه مواد اولیه وارد شده و دولت نیز مشوق های صادراتی چندانی به آن نداده که نشان می دهد نگاه دولت به نساجی، صنعت دست دوم است.

او با بیان اینکه در حال حاضر پوشاک به اروپا، آسیای میانه با حجم بسیار پایین صادر می شود گفت: تولیدکننده ها در بخش کیفی به موفقیت های دست پیدا کرده اند، اما تنگناها مانع ورود همه واحدها به عرصه رقابت شده است. در حالی که کشور ترکیه با وجود اینکه پنبه ندارد بهترین کالای پنبه ای را تولید می کند، زیرا دولت این کشور مانع انتقال نوسانات قیمت پنبه در بازار جهانی به خریداران مواد اولیه این کشور می شود. حتی دولت ترکیه برای هزینه های انرژی به واحدهای تولیدی یارانه می دهد و هر چقدر در بخش صادرات موفق تر باشند، این مشوق ها بیشتر می شود.

مقدسی با اعلام اینکه تاکنون دلار 4200 تومانی به صنعت پوشاک نداده اند، افزود: نساجی ایران در ریسندگی پنبه ای، نخ ها، الیاف پلی استر و فرش های پلی استر صادرات دارد، در حالی که نساجی بیشترین اشتغال در صنعت کشور را دارد، حمایت درخوری از این صنعت وجود ندارد. برای نمونه در حال حاضر چادر مشکی در ایران از نظر فرهنگی استراتژیک است و باید این محصول را صادر می کردیم و این اتفاق صورت نگرفت در شرایطی که کیفیت تولید چتدر مشکی ایرانی بالاست. همچنین واحدهای تولیدکننده پارچه ایران با 50 درصد ظرفیت کار می کنند که بخشی در نتیجه رکود، نوسان نرخ ارز، تحریم ها و فساد اداری و ... است اما نمی توان از بی توجهی دولت مردان به صنعت نساجی غافل بود.

او درباره دلایل عقب ماندگی صنعت در ایران گفت: اقتصاد کشورهای خارجی سیاست زده نیست، برای نمونه در آلمان سهم بخش خصوصی در صنعت بالاست، اما در ایران به 10 درصد هم نمی رسد و سخن ما این است که وقتی دولت همه قدرت و صنعت را در اختیار دارد، چرا برای رشد بخش خصوصی حمایت نمی کند؟ یا بستر رشد آن را ایجاد نمی کند؟

قاچاق 8 میلیارد دلاری پوشاک

صنعت نساجی در ایران سالانه گردش مالی نزدیک به 15 میلیارد دلار دارد، از این رو نقش موثری در اشتغال و کسب و کار کشور دارد، با این حال مهدی یکتا کارشناس بازار پوشاک در گفتگو با خبرنگار موج اعلام کرد: 8 میلیارد دلار قاچاق پوشاک در کشور وجود دارد که بخش عمده ای از آن از طریق مبادی رسمی انجام می شود، زیرا آمار واردات پوشاک از مقصد چین به ایران تا گمرک امارات متحده عربی مشخص و بسیار بالاست، اما پس از آن در گمرک ایران آمار واردات پوشاک بسیار کمتر از آمار پوشاک وارد شده به امارات با مقصد ایران بوده است.