هایپر لوپ یا قطار فراصوت طرح یک گروه سرمایه گذاری و شهر مسکو است که در قالب ایده راهگذر شمال - جنوب؛ یعنی مسیر شمال تا جنوب غرب روسیه و سپس راه ترانزیتی ایران، پاکستان و هند در حال برنامه ریزی است.

به گزارش خبرگزاری موج، اواخر سال جاری میلادی قرار است در مسکو مقدمات طرح قطار سریع السیر هایپرلوپ مطرح شده از سوی ایلان ماسک مهندس و کارفرمای مشهور آمریکایی، آغاز شود که ضیاء الدین محمدوف سرمایه دار بزرگ روسیه و رئیس شورای مدیران گروه شرکت های سوما سرمایه گذار این پروژه است.

اسپوتنیک درباره این طرح نوشته است: با توجه به اینکه مسکو بیش از ۱۲ میلیون نفر جمعیت دارد، مقامات شهری به این نتیجه رسیدند که وجود چنین وسیله نقلیه ای ضروری است و هم اکنون شرکت سوما و مقام های پایتخت در حال مطالعه ساخت هایپرلوپ برای اتصال مرکز شهر با جنوب و فرودگاه ها هستند. ضیاءالدین محمدوف در این باره گفته است: قراردادهایی برای ساخت چند مسیر امضا شده که برای دسامبر سال جاری مورد سنجش کارشناسی و فنی قرار خواهد گرفت، اما مسکو فقط یکی از نقاط اجرای این طرح بزرگ است. وی افزوده است: بزرگترین ایده مسیر حمل بار یعنی کریدور شمال - جنوب، از شمال غرب تا جنوب روسیه، ایران، پاکستان و هند است و سپس دومین مسیر بزرگ چین و اروپا می باشد که از قزاقستان و روسیه می گذرد و هر دو راهگذر برای ما اولویت دارد. راهگذر شمال و جنوب که از روسیه و جمهوری آذربایجان به ایران و سپس به پاکستان و هند می رسد، بخشی از گذرگاه اقتصادی بین قاره ای ۷۲۰۰ کیلومتری هلسینکی پایتخت فنلاند در شمال اروپا و بمبئی در هندوستان است که با توجه به مسیرهای منشعب آن به کشورهای دیگر در مناطق مختلف اروپا و آسیا در آینده به بزرگ ترین و پرترددترین مسیر بازرگانی زمینی دنیا تبدیل خواهد شد. با اجرای راهگذر شمال - جنوب، ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان افزون بر بهره برداری های اقتصادی سه جانبه و همچنین منطقه ای، می توانند از مزیت های آن به عنوان پیوند دهنده دو قاره آسیا و اروپا بهره بگیرند. با توجه به بازارهای گسترده، پرمصرف و متفاوت چند میلیارد نفری کشورهای مسیر راهگذر بین قاره ای، سه کشور روسیه، جمهوری آذربایجان و ایران امکان پیوند فعال تر با اقتصاد بین المللی را پیدا و همچنین زمینه کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را فراهم می کنند که طرح قطار فراصوت روسیه در این مسیر نیز می تواند به ظرفیت های آن نیز بیافزاید. هم اکنون گروه شرکت های سوما و انستیتوهای علمی در حال بررسی سودمندی فنی و اقتصادی کاربرد فناوری هایپرلوپ در مسیر ۷۰ کیلومتری از مرکز گمرکی - لجستیکی خانچون چین به بندر زاروبین در خاور دور روسیه هستند. این برنامه با هدف استفاده از فناوری جدید در قالب پروژه چینی راه جدید ابریشم انجام می شود که برای گوناگون کردن مسیرهای تجاری به اروپا از طریق روسیه و آسیای مرکزی پیشنهاد می شود و در این اواخر چین نیز به بحثدر باره این پروژه پیوست. ماکسیم سوکولوف وزیر راه و ترابری روسیه و رئیس روسی کمیسیون روسیه - چین گفته است که در صورت تصویب، ممکن است صندوق مشترک سرمایه گذاری دو کشور نیز به سرمایه گذاری در این پروژه بپیوندد. بنا به این گزارش، هم اکنون باید نوع اولیه کاربردی این سامانه با کپسول های مگنتی قطارها و لوله های های خلاء ساخته شود و مهم ترین نکته نیز امنیت و راحتی مسافران است. کارشناسان در این باره عقاید متفاوتی ابراز می کنند. مخالفان، مشکلات فنی این پروژه را طرح کرده و معتقدند که استقامت چنین ساختاری نمی تواند زیاد باشد و در این رابطه فشار زیاد بر زیر ساخت و تأثیر عوامل خارجی بیان می شود. از بین رفتن ناگهانی آب بندی، ضریب اطمینان نفوذناپذیری کابین و دیگر مسائل امنیتی نیز سبب نگرانی این دسته از کارشناسان می شود. اما طرفداران می گویند که تمام پروژه ها قابل اجرا هستند و اختراع فناوری های جدید نیاز به زمان دارد و فقط باید صبر کرد. به عقیده الکساندر بوزگالین رئیس انستیتوی اقتصاد اجتماعی آکادمی مالی - حقوقی مسکو، افزون بر مسائل فنی که باید برای آنها راه حلی پیدا شود، مسائل دیگری نیز وجود دارد. وی معتقد است: این پروژه می تواند جنجال زیادی بپا کند. برای چین که در اندیشه دورنمای فنی ۱۵-۱۰ سال آینده است، این طرح می تواند کانونی برای دستیابی به فناوری های جدید باشد. پروژه راه جدید ابریشم برای چینی ها، یک طرح فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی و نه فقط یک پروژه زیرساختی است. بوزگالین تاکید می کند: طرح هایپرلوپ برای چند سال در نظر گرفته شده و پس از چنددهه سود دهی آن محسوس خواهد بود که هر چند می تواند از لحاظ راهبردی سودآور باشد، ولی اجرای آن هزینه هنگفتی می خواهد. چین برای همکاری درازمدت با روسیه آماده است و پروژه کنونی می تواند برای هر دو طرف سودآور باشد. کارشناس روس ادامه می دهد: سرمایه گذاران روسی نباید منتظر دریافت سریع سود باشند، بلکه باید به فکر منافع راهبردی برنامه های درازمدت با تعهدهای متقابل، محاسبه های دقیق، توسعه جامع در خاک دو کشور و دیگر عرصه ها باشند که در این صورت، طرح هایپر لوپ از یک اقدام تبلیغاتی پر سر و صدا به یک پروژه جدی سرمایه گذاری تبدیل می شود. بنا به این گزارش، برای روسیه پهناور، کاهش زمان انتقال بار از آسیا به اروپا اهمیت اقتصادی زیادی دارد. هر چند مسیر ترانس سیب در سیبری کوتاه تر از مسیر حمل و نقل دریایی می باشد، اما سرعت این گزینه کم است. از سوی دیگر، مسیر دریای شمال نیز مشکلات خاصی دارد. تابستان ها کوتاه و زمستان ها هم باید از یخ شکن ها استفاده کرد که هزینه حمل بار را افزایش می دهد. از این رو، هایپرلوپ - ۱ سال ۲۰۲۰ برای حمل بار و همان سال نیز برای حمل مسافر می تواند ساخته شود. بروس اوپبین معاون رئیس هایپرلوپ یک نیز در این زمینه در وبلاگ خود نوشت: روس ها که اولین ماهواره را به مدار ارسال کردند، می توانند نخستین مسافران با هایپرلوپ فراصوت هم باشند. هایپرلوپ نوع جدیدی از حمل و نقل سریع است که توسط ایلان ماسک بنیانگذار شرکت هایی همچون تسلا موتورز، پی پل، و اسپیس اکس مطرح شده است. در این نوع حمل و نقل کپسول هایی در داخل لوله هایی که در آن شرایط خلأ حکمفرماست تا اصطکاکی در کار نباشد، قرار می گیرد که سرعتی بالغ بر ۱۲۲۰ کیلومتر بر ساعت دارد و با آن می توان ظرف تنها ۳۵ دقیقه از لس آنجلس به سان فرانسیسکو رفت. هایپر لوپ با استفاده از فشار هوایی که از عقب وسیله وارد و از خروجی های پایین به بیرون رانده می شود، حرکت می کند و البته تا اجرایی شدن و بهره برداری زمان بسیاری مانده است؛ زیرا هزینه آن در زمان حاضر ۷۰ میلیارد دلار است. از سوی دیگر موانع زیست محیطی بسیاری وجود دارد و برای مثال آلودگی صوتی آن به گونه ای است که نمی توان نزدیک مناطق مسکونی استفاده کرد.