در یک ماه اخیر آمار تلفات ناشی از مسمومیت مصرف مشروبات الکلی در کشور در صدر اخبار رسانه ها قرار داشت. با توجه به گستردگی و شمار تلفات این موضوع، آسیب شناسی و بررسی علل چنین رخدادی ضروری است.

به گزارش خبرگزاری موج هرمزگان، در یک ماه اخیر آمار تلفات ناشی از مسمومیت مصرف مشروبات الکلی در کشور در صدر اخبار رسانه ها قرار داشت.

«پیرحسین کولیوند» رئیس سازمان اورژانس کشور آمار مسمویت ناشی از مصرف الکل در کشور را در بازه ی زمانی 16 شهریور تا 17 مهرماه 768 نفر اعلام کرد.از این تعداد ۵۷ نفر بستری، ۶۴۲ نفر پس از درمان از مراکز درمانی ترخیص و ۶۹ نفر جان خود را از دست داده اند.

بر اساس آمار ارائه شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مجموع ۷۶۸ نفر مسموم در استان‌های البرز، تهران، مرکزی، فارس، کهکیلویه و بویراحمد، هرمزگان، خراسان شمالی و قزوین بوده است.

با توجه به گستردگی و شمار تلفات این موضوع،  آسیب شناسی و بررسی علل چنین رخدادی ضروری است.  موضوع فرهنگ سازی و افزایش آگاهی در میان افراد جامعه در کنار نبود زیر ساخت های مناسب جهت تفریح و گذران اوقات فراغت از موضوعاتی است که در این میان قابل بررسی ست. البته این موضوع را نباید نادیده شمرد که از منظر علوم انسانی بروز چنین پدیده هایی نمی‌تواند تک یا دو عاملی باشد و بی شک عواملل متعددی در بروز آن‌ها دخیل است.

در همین راستا کرسی آزاداندیشی با عنوان «علل مصرف مشروبات الکلی» با همکاری انجمن علمی حقوق دانشگاه پیام نور واحد بندرعباس  و انجمن علمی جامعه‌شناسی این دانشگاه با داوری محبوبه مهرابی، محمد کمالی و ایوب زینلی در دانشگاه پیام نور بندرعباس برگزار شد.

در ابتدای این کرسی آزاداندیشی یکی از دانشجویان حاضر با بیان اینکه مصرف مشروبات الکلی در برخی از خانواده‌ها به‌نوعی جزئی از فرهنگ آن خانواده است، عنوان کرد:  بعضاً حتی تجویز پزشک را بهانه می‌کنند و مصرف آن را بلامانع می‌دانند. مشکل این است که بعضی از این افراد پس از مصرف با حضور در سطح شهر آرامش را از خانواده‌ها سلب می‌کنند.

دانشجوی دیگری نیز با بیان اینکه در بیشتر کشورها برای مصرف الکل فرهنگ‌سازی انجام‌گرفته است و در ایران این کار صورت نگرفته است، افزود: به عقیده شخصی‌ام هر خانواده‌ای معایب و مزایای استفاده از این نوشیدنی‌ها را به فرزند خود آموزش دهد و انتخاب را بر عهده او خود قرار دهد. همه ما موظف هستیم آنچه را که می‌دانیم و از صحت آن نیز مطمئن هستیم باید آن را به همگان بگوییم.

وی با بیان اینکه بسته به میزان مصرف الکل تأثیرات آن نیز متفاوت است، افزود: وجود 50 درصد الکل در خون سبب مرگ فرد می‌شود.

یکی از حضار نیز بیان کرد: خداوند به انسان قدرت انتخاب و اختیار داده است، چندین سال است که مدام از مضرات مصرف الکل سخن می‌گویید چه تأثیری داشته است؟ چرا و به چه علت آمار تعداد مصرف‌کنندگان بالا می‌رود و میانگین سنی مصرف‌کنندگان کم می‌شود؟ می‌گویید وجود 50 درصد الکل در خون سبب مرگ می‌شود؟ آیا اطلاعی از آمار مرگ و میر به علت رانندگی با خودروهای ایرانی در جاده‌های نا امن کشور دارید؟ آیا اطلاع دارید که به دلیل خطاهای پزشکی چند نفر در بیمارستان‌ها جان خود را از دست می‌دهند؟

همچنین یک استاد دانشگاه نیز در این خصوص بیان کرد: سال‌ها پیش رخداد مرگ با مشروبات الکلی اتفاق افتاد اما این بار به دلیل تأثیر بسیار زیاد فضای مجازی هرمزگان بر سر زبان‌ها افتاد.

وی بیان کرد: به نظر می‌رسد میان وضعیت اقتصادی و الگوی مصرف مشروب رابطه مستقیمی وجود دارد. از عوامل مصرف مشروبات الکی نیز نبود امکانات تفریحی، اماکن ورزشی مجهز است.

کمالی عنوان کرد: افزایش نرخ ارز و گران شدن مشروبات الکلی خارجی ، گرایش مصرف دست‌ساز این نوشیدنی‌های غیرمجاز الکلی است. به عبارتی مصرف مشروبات الکلی باکیفیت خوب در اختیار قشر مرفه جامعه است.

وی اظهار کرد: به عقیده امیل دورکیم هرچه میزان هم‌بستگی بین اقوام جامعه بیشتر باشد، آمار جرم و جنایت کمتر است و هرچه اعتقادات کمتر باشد جرم و جنایت نیز بیشتر می‌شود. در بندرعباس خلاف نظریه امیل دورکهیم به اثبات رسیده است. به این صورت که در پایین‌شهر اعتقادات دینی قوی‌تر است اما در اتفاق اخیر مسمومیت‌های الکلی هرمزگان عکس این موضوع اثبات شد.

کمالی در پایان گفت: در میان دانشجویان این عقیده وجود دارد، که ضرر مشروب کمتر از مواد مخدر است. امیدواریم که مصرف مشروبات مخصوصاً در میان جوانان کاهش یابد.

در ادامه عضو هیأت علمی حقوق دانشگاه پیام نور با بیان اینکه کشور ما یک کشور اسلامی است و ممنوعیت و صدور مجازات مصرف مشروبات الکلی منافاتی به دین ندارد، عنوان کرد: افراد چه معتقد باشند و چه نباشند مصرف الکل و نوشیدنی‌های الکلی در ایران غیرقانونی و جرم است و برای آن مهم نیست پایبند به چه دین و مذهب و فرهنگی هستیم، تنها مکلف هستیم که تابع قوانین کشورمان باشیم.

ایوب زینلی با اشاره به اینکه در این برنامه دانشجویان و حضار آزادانه می‌توانند نظرات خود را بیان کنند، عنوان کرد: هدف از این کرسی آزاداندیشی این است که حضار از مصرف‌کنندگان این نوشیدنی‌ها هستند، با توجه به تمام محدودیت‌ها و مضرات آن دلایل مصرفشان را بگویند یا اینکه حتی اگر مصرف‌کننده آن نیستند هم برداشت خود را اعلام کنند.

وی با بیان اینکه شاید طرح سؤال «آیا مصرف شرب خمر مسئولیت کیفری دارد؟ » و سپس ارائه توضیحات در تفهیم علت ممنوعیت مصرف الکل بهتر عمل کند، افزود: زمانی که این موضوع اثبات شود که فرد شرب خمر کرده است و یا 4 نفر شهادتی مبنی بر تائید مصرف مشروبات الکلی ارائه دهند، قانون این اجازه را دارد که به دلیل نقض قوانین صورت گرفته توسط شخص مجازاتی را اعمال کند. البته در برخی از اقلیت‌های دینی شرب خمر آزاد است اما با هر دین و مذهبی مصرف الکل در ایران در ملاء عام ممنوع است.

زینلی با اشاره به اینکه در سال  94 در مقطع کارشناسی ارشد پایان‌نامه‌ای با عنوان"بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش مشروبات الکلی موردمطالعه مردان 18 تا 32 ساله بندرعباس" ارائه‌شده است، بیان کرد: نتایج اعلام‌شده در این مقاله به این صورت است که هرچه سطح تحصیلات بالا باشد گرایش به مشروبات الکلی بیشتر است، رابطه معناداری بین میزان استفاده از رسانه‌های جنبی و میزان مصرف مشروبات الکلی وجود ندارد، ارتباط با گروه همسالان بیشترین تأثیر و پایگاه اجتماعی کمترین تأثیر را در گرایش مصرف الکل دارد.دانشجویان بیشتر از غیر دانشجویان و متأهلان کمتر از مجردان از مشروبات الکلی استفاده می‌کنند. همچنین هرچه مشکلات خانوادگی افزایش یابد گرایش به مصرف مشروبات الکلی نیز افزایش می‌یابد.

 

عضو هیأت علمی حقوق دانشگاه پیام نور عنوان کرد: عوامل تشکیل‌دهنده قانون سه دسته مذهب و دین، ایدئولوژی سیاسی، عرف و درخواست‌های جامعه هستند. سیاست مقننه در طول 40 سال هیچ تأثیری در تغییر نگرش جامعه نداشته است.

وی تصریح کرد: طی پژوهشی که توسط گروهی از جامعه شناسان در دانشگاه خوارزمی انجام شد، نتایج به‌دست‌آمده این‌چنین بیان شد که دانشجویان قبل از ورود به دانشگاه نگاهی منفی و مخالف به مصرف مشروبات الکلی داشته‌اند و پس از ورود به دانشگاه، دانشگاه به‌جای اینکه این نگاه را تقویت کند، آن را تضعیف می‌کند.

زینلی در پایان گفت: طبق قانون اساسی مصرف الکل و شرب خمر در هر حالتی ممنوع و غیرقانونی است و هیچ دلیلی برای توجیه مصرف قابل‌پذیرش نیست.

یکی دیگر از اساتید نیز بیان کرد: چهارعنصر در تربیت انسان مانند خانواده، همسالان، رسانه و آموزش‌وپرورش نقش دارد.

محبوبه مهرابی در پایان گفت: حد دخالت دولت و اجبار رسمی تا چه حدی باید باشد. هر فردی باید با پذیرش مسئولیت مصرف الکل همچنین دانستن این موضوع که به‌عنوان یک شهروند یا هم‌وطن روش و شیوه زندگی‌اش به جامعه و دولت نیز مربوط است، آماده دیدن عواقب و اثرات آن باشد.