پیدایش انقلاب های صنعتی و تلاش انسانها برای پیشرفت و توسعه اقتصادی و مدرنیته شدن همواره با افزایش مصرف انرژی، سوختهای فسیلی و تولید آلاینده های مختلف همراه بوده است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری موج از اصفهان،  دستیابی به دانش، اکتشافات  و صنایع گوناگون آسایش و رفاه بیشتر انسان را فراهم کرد اما آن روی سکه نابودی طبیعت، تغییرات آب و هوایی و گرمایش زمین، بروز بحران های انسانی خشکسالی، کم آبی، فقر گسترش یافت . گویی انسان هر چه  بیشتر به علم و آگاهی و پیشرفت دست پیدا کرد کمتر به طبیعت و حفظ جان زمین اندیشید.

 

تولید وعرضه گسترده مواد پلاستیکی در دهه 50 میلادی هم دیگر دستاورد بشر بود که امروزه بدلیل گوناگونی و تنوع ، ارزان و در دسترس بودن و بعنوان صنعتی مهم انسان را به خود وابسته کرده اند. آسیبهای زیست محیطی ناشی از آلاینده های فسیلی ، مصرف گرایی برخی جوامع و انباشت مواد و ظروف یکبار مصرف و کیسه های پلاستیکی سلامت جامعه ، زیستگاههای طبیعی و حیات وحش را تهدید می کند.

 بر اساس آمارها هر دقیقه 1 میلیون بطری پلاستیکی در سراسر جهان فروخته و سالانه ۵ تریلیون کیسه پلاستیکی مصرف میشود که در مجموع از این شمار 50 % یکبار مصرف و دور ریختنی هستند . بدتراینکه بین 300 تا 1000 سال تجزیه شدن مواد پلاستیکی زمان نیاز دارد. آمار و ارقام نگران کننده است ، ماه گذشته از شکم  یک نهنگ عظیم الجثه  که بر اثر خوردن  نایلون تلف شده بود 80 کیسه پلاستیکی یافت شد . ورود و نفوذ 13 میلیون تن پلاستیک و ذرات آن به آب اقیانوسها سبب مرگ آبزیان و نابودی صخره های مرجانی شده است ، این ذرات پلاستیکی مجدد به چرخه آب و غذای انسانها بازگشته و بدلیل وجود مواد شیمیایی و سمی در ساختارآنها ،ریسک ابتلا به انواع سرطانها و بیماری های گوارشی در افراد بالا می رود.

 بنابر پیش بینی ها با ادامه این روند  تا سال 2050 میلادی شمار پلاستیکها در اقیانوسها بیشتر از آبزیان خواهد بود.اما خوشبختانه  سالهای اخیر حساسیتها در بسیاری از کشورهای جهان نسبت به مصرف پلاستیک افزایش یافته است. در کشورهای اروپایی تولیدکنندگان، خریداران و مصرف کنندگان پلاستیک مالیات پرداخت می کنند و یا در کشور آفریقایی کنیا علاوه بر 40 هزار دلار جریمه نقدی ،متخلفان به چهار سال زندان محکوم می شوند.

 از 15 خرداد امسال در روز جهانی محیط زیست، سازمان ملل متحد حذف آلودگی های پلاستیکی را به عنوان چالشی جهانی در الویت برنامه کاری خود قرار داد . هدف ازانتخاب شعار غلبه بر آلودگی های پلاستیکی آگاهی یافتن از آسیبهای زیست محیطی آنها و تغییر الگوی مصرف ما در زندگی روزمره است . برای مثال هر ایرانی به طور متوسط روزانه 3 پلاستیک به چرخه محیط زیست وارد می کند که اگر حداقل 1 پلاستیک کمتر مصرف شود سالانه حدود 800 میلیون تن کیسه پلاستیکی صرفه جویی و مضرات ناشی از آلودگی های آنها بر محیط زیست کاسته می شود.

 

برای غلبه بر آلودگی های پلاستیکی از خودمان شروع کنیم

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان با بیان اینکه آموزش و فرهنگسازی موثرترین اقدام در راستای نابودی آلودگی های پلاستیکی و زیست محیطی است، اظهار کرد: اطلاع رسانی های مستمر از سوی سازمانهای مردم نهاد ، حوزه های فرهنگی اداره کل محیط زیست استان اصفهان و همچنین بخش خصوصی و نهادهای خدمت رسان، منجر به کاهش  مصرف پلاستیک و توزیع گسترده ی کیسه های پارچه ای در فروشگاهها و مراکز کوچک و بزرگ مختلف عرضه کالا شده است.

سید رحمان دانیالی تصریح کرد: اداره کل حفاظت محیط زیست استان از زمستان سال 1396 با اعلام ممنوعیت مصرف بطری پلاستیکی در بخش های ستادی و شهرستانها و برنامه ریزی آگاهانه در حوزه پسماند و اجرای طرح چالش بی زباله با شعار از خودمان شروع کنیم به استقبال بهار 1397 رفت که گامی مثبت برای غلبه بر آلودگی های پلاستیکی و حذف آنها است.

وی افزود: طرح و تصویب مصوبه ی ممنوعیت استفاده از بطری های پلاستیکی در شورای شهر اصفهان و برگزاری همایشهای تخصصی برای ترویج این فرهنگ در اداره ها و سازمانهای دولتی و خصوصی اصفهان مقدمه ی جلب مشارکت همگانی در راستای تعمیق فرهنگ مصرف صحیح و مبارزه با آلودگی های پلاستیکی استان است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان ادامه داد: برای ایجاد محدودیت مصرف پلاستیک تصویب قوانین بازدارنده از سوی نمایندگان مجلس و مسئولان اجرایی امری ضروری است تاهمچون گذشته افراد هنگام خرید یا حمل وسایل از پاکتهای کاغذی و کیسه های پارچه ای استفاده کنند.

سید رحمان دانیالی در خصوص برخورد قضایی با متخلفانی که زباله ها و ضایعات پلاستیکی را در محیط زیست رها می کنند، اظهار کرد: مطابق با ماده 16 قانون مدیریت پسماند چنانچه رها سازی یا تخلیه پسماند در محیط انجام شود محیط زیست پیگیری می کند.

وی با بیان این مطلب تصریح کرد: در ایران جالی خالی قوانین سختگیرانه برای حفاظت از محیط زیست  و ممنوعیت استفاده از کیسه های پلاستیکی احساس می شود با این وجود کشورهای موفق در حوزه زیست محیطی اقدامهای تنبیهی را به عنوان آخرین مراحل تعمیم فرهنگ حذف پلاستیک به کار می گیرند و به صورت گسترده  روشهای ترغیبی و تشویقی در راستای فرهنگ سازی همگانی جایگاه ویژه ای در این کشورها دارد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان درخصوص حمایت این دستگاه از جایگزینی  پلاستیکهای تجدید یذیر گفت: بر اساس ماده 17 آیین نامه اجرایی قانون مدیریت پسماند، واحدهای بازیافت که با ضوابط زیست محیطی تطابق داشته باشند از حداکثر تسهیلات و حمایت محیط زیست  برای احداث و ادامه فعالیت صنعتی برخوردار خواهند بود.

دانیالی افزود: مواد تتشکیل دهنده پلاستیکهای تجدید پذیر، گیاهی وبا قابلیت تجزیه و جذب سریع در محیط هستند و آلودگی کمی نسبت به پلاستیکهای تولید شده از نفت و مواد شیمایی دارند.

وی با بیان اینکه امروزه  با این حجم تولید پلاستیک بازیافت راهکار اساسی و مناسبی برای خلاصی از آلودگی های پلاستیکی و زیست محیطی نیست ادامه داد: کاهش مصرف پلاستیک بهترین روش برای جلوگیری از آسیبهای ناشی از آنهاست. برخی پلاستیکهای غیرقابل بازیافت بحالت فشرده و کم حجم  در مکانی دفن می شوند تا در زمان مناسب با دسترسی به تکنولوژی روز بتوانیم آنها را مجدد بازیافت کنیم و تا آن روز این ضایعات دفن شده بجز اشغال مکان تاثیر مخربی برای محیط زیست ندارد.

 

تکنولوژی نوین در آینده ایی نزدیک جایگزین شیوه های سنتی بازیافت می شود

مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری اصفهان با اشاره به اهمیت استفاده از تکنولوژی های نوین در راستای کاهش دفن پسماند بیان داشت: طرح جایگزینی و استفاده از آنها چند سالی است که در دستور کار این سازمان قرار گرفته است و با چندین شرکت خارجی برای خریداری تجهیزات از حیث مباحث اقتصادی و زیست محیطی  گفتگو کردیم.

علی دهنوی افزود: دستگاههای زباله سوز بیمارستانی، تولید سوخت مشتق شده از پسماندها ( RDF) و هاضم از تکنولوژی های نوینی هستند که هیچگونه  خطر زیست محیطی ندارند و بطور خاص طرح استفاده از آنها در حال بررسی است.

وی با اشاره به جمع آوری ماهانه حدود 1150 تن پسماند تر و خشک در شهر اصفهان گفت:  600 تن پسماند  تر و فساد پذیر در کارخانه تبدیل به کودهای آلی شده و در کشاورزی استفاده می شود.

علی دهنوی با بیان اینکه از این شمار ماهانه حدود 400 تن پسماند غیرقابل بازیافت وجود دارد، ادامه داد: بدلیل نبودن امکانات و ناکارآمدی سیستم قدیمی بازیافت ناچار به دفن آنها هستیم.

وی تصریح کرد: حدود 130 تن پسماند خشک تفکیک شده از مبدا توسط شهروندان قابلیت بازیافت دارند.

مدیر عامل سازمان پسماند شهرداری اصفهان بیان داشت: یکی از مهمترین اهداف و برنامه های ما کاستن دفن همه ی پسماندها با مکانیزم و تجهیزاتی است  که بازیافت را افزایش و حجم انبوه آنها را کاهش می دهد.

علی دهنوی با بیان این مطلب تصریح کرد: حتی اگر روزی با استفاده از علم و فناوری همه ی پسماندها بازیافت شوند نباید از صرفه جویی در مصرف پلاستیک و نایلون غافل بود چرا که آنها پس از بازیافت دوباره به چرخه زندگی انسانها بر می گردند و منجر به آسیبهای زیست محیطی می شوند.

وی افزود: آموزش همگانی و فرهنگ سازی در جامعه گامی مثبت و اساسی برای کاهش مصرف پلاستیک و نایلون برای مبارزه با آلودگی های پلاستیکی و زیست محیطی است.

علی دهنوی تاکید کرد: تحقق  شعار غلبه بر آلودگی های پلاستیکی آینده زیست محیطی شهر و کشور و فرزندانمان را تضمین و محیط زیست سالمتری را به آیندگان تقدیم می کند.

گفتنی است؛ سالهای اخیر فرهنگ تفکیک زباله های تر و خشک در اصفهان با آموزش و تلاش مدیران شهری  بین مردم نهادینه شده است. ناوگان حمل و نقل پسماند خشک و ایستگاههای ثابت در سطح شهر بطور مستمر پسماندهای خشک را جمع آوری می کنند. استان اصفهان رتبه نخست تفکیک زباله از مبدا در کشور است. اما همچنان به فرهنگسازی و آموزش در راستای کاهش مصرف مواد آلاینده و پلاستیکها نیاز است. راهکار اساسی برای مبارزه با آلودگی های پلاستیکی کاهش مصرف آنها عنوان شد. ما هم برای نابودی این مواد مخرب باید از خودمان شروع کنیم  برای مثال می توان از رها کردن زباله ها در طبیعت خودداری و دیگران را هم منع نمود و یا سفره و کیسه های پارچه ای، ظروف شیشه ای، چوبی و استیل را جایگزین نمونه های  پلاستیکی آنها کرد، از قمقمه به جای خریدن روزانه ی بطری آب معدنی بهره برد و مقدار مصرف پلاستیک را به حداقل رساند.

ما تنها یک کره ی زمین داریم  برای حفظ حیات زمین و محیط زیست منتظر روز شمارهای تاریخ و نامگذاری های تقویم نباشیم. جان زمین در خطر است.