وعده احداث کارخانه فولاد ۲ میلیون تنی در استان گلستان پس از ۴ سال بر روی کاغذ مانده و مردم استان همانند دیگر وعده‌ها همچنان در انتظار احداث صنایع بزرگ در گلستان هستند.

به گزارش خبرگزاری موج، وجود نوار باریکی از جنگل‌های هیرکانی در حاشیه جنوبی استان گلستان سبب شد تا این استان سال‌ها از استقرار صنایع محروم باشد و مسئله‌ای که پیامد اصلی آن پایین بودن درآمد سرانه و تنگی معیشت برای شهروندان، نرخ بالای بیکاری بویژه در شهرهای ساحلی و به تبع آن گسترش آسیب‌های اجتماعی است.

هرچند با روی کارآمدن دولت نهم، در سال 84، ممنوعیت صنعتی استان برداشته شد تا روزنه امیدی برای پیشرفت صنعتی گلستان ایجاد شود. اما با گذشت یک دهه اتفاق خاصی در این استان رخ نداد و حتی مدیران گلستانی که تجربه‌ای در اجرای طرح‌های بزرگ صنعتی نداشتند در نخستین گام خود و احداث مجتمع پتروشیمی با شکست مواجه شدند.

پس از آن دیگر فردی سودای مطرح کردن طرح‌های بزرگ صنعتی را در سر نداشت تا اینکه با روی کارآمدن دولت یازدهم استقرار صنایع بزرگ در دستور کار قرار گرفت، زیرا 97 درصد واحدهای صنعتی موجود در گلستان جزو صنایع کوچک و متوسط هستند. 

کارخانه فولاد 2 میلیون تنی از جمله طرح‌هایی بود که چندبار تا آستانه کلنگ‌زنی پیش رفته بود اما با وجود حضور وزیر صنعت در استان، این طرح به دلایلی که گفته می‌شد مربوط به بازنگری در آن است، کلنگش به زمین نخورد. حالا با گذشت بیش از 3 سال از زمان مطرح شدن این پروژه گفته می‌شود شرایط چندان برای اجرایی شدن آن فراهم نیست. این دومین گام گلستان برای صنعتی شدن بود که با شکست مواجه شده است.

اجرای طرح‌های بزرگ صنعتی

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت گلستان هنوز هم می‌گوید که استان نیازمند اجرای طرح‌های بزرگ صنعتی است و این در حالی است که نه کارخانه فولاد 2 میلیون تنی به نتیجه رسیده و نه پتروشیمی با 93 هزار نفر سهامدار از بلاتکلیفی خارج شده است.

حسینقلی قوانلو سال گذشته همه تلاشش را به کار بست تا بتواند پیش از فرارسیدن سال 96 و حتی قبل از اتمام فعالیت دولت یازدهم، کلنگ این طرح را به زمین بزند اما آنچه که وی از آن عدم همراهی محیط زیست یاد می‌کند، مانع اجرای آن شده است.

وی سال گذشته در گفت‌وگویی خبری گفته بود: متأسفانه هر طرحی که در استان مطرح می‌کنیم، عده‌ای می‌گویند ایده‌آل است و در واقعیت امکان‌پذیر نیست که این نگاه، نگاه بدی به این بخش است و قرار نیست واردات سنگ آهن از طریق مسیر زمینی و با استفاده از کامیون‌ها باشد که هزینه حملش 58 دلار شود. یکی از اهداف احداث خط ریلی سراسری بین 3 کشور منطقه، همین مسئله واردات ماده خام و فرآوری و ایجاد ارزش افزوده است که انتظار داریم حمل سنگ آهن از طریق خط ریلی به ازای هر تن 15 دلار تمام شود.

قوانلو البته به این نکته هم اشاره کرده بود که "ایمیدرو" قرار است 4 معدن سنگ آهن قزاقستان را که در اختیار بخش خصوصی است، خریداری کند که این مسئله می‌تواند زمینه واردات چندین میلیون تن سنگ آهن از این کشور را فراهم کند و نگرانی در خصوص تأمین ماده خام کارخانه فولاد 2 میلیون تنی وجود نخواهد داشت.

هرچند همان زمان مدیرکل سابق حفاظت محیط زیست استان که چندی پیش به واسطه تخلفات گسترده مجبور به استعفا شد، نسبت به اجرای این طرح موضع‌گیری کرده بود و اجرایی شدن آن را به منزله نابودی محیط زیست استان تلقی می‌کرد.

اسماعیل مهاجر با تأکید بر سند آمایش استان و عدم جانمایی این طرح در آن معتقد بود باید در اجرای این سند مصلحت‌اندیشی‌ها و گروکشی‌های مدیران ارشد و میانی را نادیده گرفت. اینکه عده‌ای می‌گویند احداث این کارخانه مشکل زیست محیطی ندارد، حرف درست و کارشناسی شده‌ای نیست. معتقدیم اگر این اتفاق رخ دهد نه تنها فاجعه زیست محیطی ایجاد می‌شود بلکه باید فاتحه محیط زیست استان را هم خواند.

کشمکش‌های بین محیط زیست و سازمان صنعت، معدن و تجارت استان برای اجرای طرحی که مطالعات زیست محیطی آن دارای نقص است، همچنان ادامه دارد.

قوانلو حالا با گذشت بیش از 3 سال اذعان می‌کند که بروکراسی اداری سبب به نتیجه نرسیدن این طرح شده و ادامه می‌دهد: حدود 1.5 سال زمان برد تا بتوانیم مجوز محیط زیستی این طرح را از استان بگیریم.

صحبت‌های رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان گویای این است که دیگر نمی‌توان چندان به اجرایی شدن این طرح دلخوش کرد.

وی درباره وضعیت این طرح که تنها بر روی کاغذ وجود دارد، می‌گوید: سال 93 احداث این کارخانه مطرح و در سال 94 جواز تأسیس آن صادر شد و بیش از یک‌سال زمان صرف شد تا بتوانیم مدیران استانی را توجیه کنیم که احداث کارخانه فولاد خسارت و صدمه‌ای به محیط زیست نمی‌زند و وقتی یک‌سال زمان صرف می‌شود تا تنها موافقت اولیه محیط زیست استان گرفته شود، قطعا در بخش‌های دیگر هم با طولانی شدن روند کار مواجه خواهیم بود.

قوانلو ادامه می‌دهد: حدود یک‌سال و نیم است که منتظر بررسی طرح در کمیسیون ماده 2 سازمان حفاظت محیط زیست کشور هستیم اما هنوز مجوزی صادر نشده است.

البته مخالفت محیط زیست تنها دلیل برای اجرایی نشدن این طرح نیست، بلکه وعده‌ای را که وزارت صنعت برای تملک معدن سنگ آهن قزاقستان از سوی ایمیدرو داده بود هم به نتیجه نرسید.

وی با اشاره به عدم مالکیت معدن از سوی ایمیدرو می‌گوید: با وجود راه‌اندازی خط ریلی سراسری از قزاقستان تا ایران، ایمیدرو براساس توافقی که با این کشور داشت، قرار بود اکتشاف و بهره‌برداری از تعدادی از معادن را برعهده بگیرد اما به علت مقررات سخت این کشور، ایمیدرو هنوز موفق به دریافت مجوز نشده و این اتفاق مشخص نیست در چه زمانی رخ دهد و شاید 10 سال دیگر هم انجام نشود.

عضویت در کانال تلگرامی خبرگزاری موج