پیامبر اسلام حضرت محمد مصطفی صل الله علیه و آله و سلم به کار به عنوان جهاد نگاه می کرد و بر اساس وحی الهی اهمیت کار را در کلام و اعمال خود ترویج می داد به نحوی که تا ریزترین مسائل کاری را از جمله سحر خیزی در موفقیت کار و از الزامات آن به پیروان خود توصیه کردند.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری موج، پیامبر اسلام صل الله و علیه و آله و سلم آینه تمام نمای درستی برای بشریت و چراغ هدایتی که خداوند بر انسانها فرستاد تا مسیر زندگی در تلاطم و دشواری ها با تکیه بر آموزه های الهی سهل و هموار شود، زندگی و سیره نبوی در تمام سطوح قابلیت بهره گیری برای بشر امروزی را دارد اما خوب است به بهانه رحلت پیامبر عظیم الاشان اسلام نگاهی بیندازیم به فرهنگ و آداب کار در کلام نبوی.

اهمیت و ارزش کسب و کار

بر کسی پوشیده نیست که پیامبران الهی و پیامبر عالی رتبه اسلام حضرت محمد مصطفی صل الله علیه و آله و سلم همواره در حال، تلاش، کار و فعالیت بود و خود در این موقعیت یک الگو برای جامعه حال و آینده محسوب می شد.

عبد الرحمان عوف از ابا هریره شنیده که می گوید: رسول خدا (ص) فرمودند: اگر یکی از شما هیزم جمع آوری نموده و بر دوش بکشد بهتر از آن است که دست به سوی دیگران دراز نماید تا به او چیزی بدهند یا ندهند.

نحوی کمک به نیازمند در کلام پیامبر

وقتی به پیامبر خبر می دهند که یکی از انصار او نیازمند شده است، آن حضرت نمی فرماید که با او کمک مادی بشود بلکه حضرت دستوراتی صادر می فرمایند که آن شخص متکی به خود بوده و از دسترنج خویش ارتزاق بکند، ضمناٌ به ایجاد کار هم اشاره می فرمایند و به وجود آوردن زمینه کار را از کمک مالی موثرتر می دانند.

کار و تلاش عبادت است

در حدیث قدسی آمده که خداوند به پیامبر خطاب فرمود: ای احمد! عبادت 10 قسمت است که نه قسمت آن کسلب حلال است. پس هر گاه غذا و نوشیدنی خود را پاک و از راه حلال بدست آوردی تو در حمایت من هستی.

کار به منزله جهاد در راه خدا

رسول خدا در این زمینه می فرمایند: کسی که در جهت تامین نیازمندیهای خانواده اش بکوشد مانند مجاهدی است که در راه خدا جهاد می کند.

کار موجب کمال انسان

پیامبر بی نیازی انسان را موجب کمال می داند و در این رابطه کار و تلاش می تواند موجب بی نیازی انسان از دیگران شود و این را کمک خوبی برای تقوی الهی میداند.

از رسول خدا روایت شده است: بندگان، بندگان خدایند، سرزمین ها، سرزمین های خداوند هستند، پس هر کس هر مقدار از زمین مرده ای را احیاء کند، متعلق به اوست.

بر اسا این روایت مشخص است که کار و تلاش منشاء مالکیت و درآمد حاصل از زمین است و این کلام رسول خدا نوعی تشویق به عمران و آبادانی بر روی زمین و هم نوعی جلوگیری از تنبلی و بیکاری افراد است.

علم و خرد در کار

پیامبر علم و خرد را عاملی کارآمد و مهمی می دانستند که نقش و تاثیر آن در زندگی بشر قابل انکار نیست و همچون چراغ پر فروغی راهنمای انسان در مسیر کار و تلاش است. راه های رسیدن به مقصود توسط علم و خرد روشن تر شده و معایب و مشکلات کار بهتر شناخته شده و مرتفع می شود.

پیامبر در مورد وجدان کار و زیان کم کاری فرمودند: وقتی بنده ای در کار کوتاهی نماید، خداوند او را به غم مبتلا سازد. و در همین رابطه در جای دیگری فرمودند: کار را با تدبیر بنگر اگر در سرانجام آن خیری هست قدم بگذار و اگر از عاقبت آن بیم داری دست نگهدار.

همچنین پیامبر در ارزش و اهمیت محکم کاری تاکید داشته و فرموده است: خداوند متعال دوست می دارد زمانی که یکی از شما کاری را انجام می دهد، محکم کاری نماید.

همچنین پیامبر به اخلاص و دقت در کار توصیه شدید داشتند به نحوی که فرمودند: کارها را برای خدا و از روی اخلاص انجام دهید، زیرا فقط کارهایی را می پذیرد که از روی اخلاص برای او انجام شده باشد.

نظم و استقامت در کار

پیامبر خدا فرمودند: کارها و اعمال با تمامیت و به انتها رسیدن، کامل می شود. و در همین رابطه به ارزش نظم در کارها پرداخته و فرموده است: انجام کارها در گرو زمان آنهاست.

در واقع پیامبر به این دو عنصر توجه داشته است که لازمه انجام کارها در زمان مناسب و بر اساس استقامت است به طوری که هر محصول کشاورزی در زمان مناسبی قابل کشت و برداشت است.

توصیه های مهم و قابل توجه در کلام پیامبر نشان می دهد که پیامبر سحر خیزی، تعاون در کار، امید و توکل داشتن در کارها را مورد توجه داشته و به پیروان خود توصیه می کردند.

ایشان در مورد وظایف کارفرما و صاحب کار نیز مطالب مهمی را بیان کردند از جمله تعیین مزد قبل از انجام کار، پرداخت دستمزد به موقع و کامل، استثمار نکردن کارگر، پرهیز از ظلم و ستم به کارگر، سپردن کار به اندازه قدرت کارگر، نسپردن کار در شب و نظایر این موارد مهم که امروز در تمام کشورهای جهان به عنوان قوانین کار و بخشی از حقوق بشر شناخته شده است.