سیستم مکان یابی جغرافیایی جهانی یا همان GPS با شیوع استفاده از گوشی های هوشمند به سرعت در سراسر جهان و از سوی کاربران مختلف مورد استفاده قرار گرفته است و اکنون به شکلی روزمره در نرم افزارهای مبتنی بر نقشه و جهت یابی از این ابزار استفاده می شود، اما به نظر می رسد که کاربران از این ابزار که به وفور از آن استفاده می شود اطلاعات اندکی دارند.

به گزارش خبرگزاری موج، به نظر می رسد که کاربران گوشی های هوشمند این روزها جزو پر استفاده ترین افراد ازGPSهستند و از آن بر روی ابزارهایی نظیر نقشه های گوگل و بسیاری از بازی ها استفاده می کنند. گفته می شود که تا سال ۲۰۱۹ تعداد نرم افزارها و بازی هایی که ازGPSاستفاده می کنند به دو برابر میزان فعلی خواهد رسید اماGPSنگرانی هایی را نیز برای کاربرانی که به امنیت و حریم خصوصی خود اهمیت زیادی میدهند به همراه دارد.

در این جا چهار نکته اساسی در موردGPSرا یاد آور می شویم که شما نیز به عنوان یکی از کاربران استفاده کننده از این ابزار باید از آن ها اطلاع داشته باشید.

GPSبرای اولین بار در آمریکا ساخته شد

در واقع اصالت ابزارGPSبه ایالات متحده باز میگردد و برای اولین بار این ابزار در پایگاه نیروی هوایی «شریور» در کلورادو مورد استفاده قرار گرفت. این ابزار با استفاده از ۲۴ ماهواره مخابراتی و جهت یابی و همچنین با استفاده از پایگاه های دریافت داده بر روی زمین ساخته شده است.

آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی دریایی آمریکا از سال ۱۹۶۰ تجربیات فراوانی را با ماهواره های موقعیت یابی داشته است و در همان زمان نیروی هوایی و زمینی ایالات متحده نیز مشغول به کار بر روی تکنولوژی های موقعیت یابی ماهواره ای خاص خود بوده اند. نیروی هوایی و دریایی ایالات متحده در سال ۱۹۷۴ اقدام به راه اندازی برنامه مشترک خود تحت عنوانNAVSTARکردند و این تکنولوژی از آن زمان تا کنون پیشرفت های فراوانی داشته است.

در سال ۲۰۰۰ بیل کلینتون رئیس جمهور وقت ایالات متحدهGPSرا عمومی ساخت و اعلام کرد که از این پس شهروندان آمریکایی از محدودیت های استفاده ازGPSرهایی پیدا میکنند و قادر خواهند بود موقعیت های جغرافیایی را بر اساس تکنولوژی ماهواره ای با دقت ۱۰ برابر بیشتر از سابق تخمین زده و شناسایی کند.

در نتیجه دیگر دولت ایالات متحده بابت استفاده ازGPSاز نهادهای مختلف و شهروندان آمریکایی هزینه ای دریافت نکرد و به این ترتیب بود که تحولی بزرگ در سیستم های مبتنی برGPSچه در حمل و نقل و چه در بازی ها رخ داد و تا به امروز نیز ادامه پیدا کرده است.

این در حالی است که سایر کشورها از جمله روسیه، چین و برخی کشورهای اتحادیه اروپا در حال کار بر روی نسخه های مخصوص به خود ازGPSهستند تا وابستگی خود به ایالات متحده را در این خصوص کاهش دهند. در واقع روسیه سیستم موقعیت یابی جغرافیایی مبتنی بر ماهواره خود را همزمان باGPSبا نامGLONASSعرضه کرد و این سیستم تا اواسط دهه ۲۰۰۰ به حالت عملیاتی رسید. اما با این همه هنوز سیستمGPSپوشش جغرافیایی بهتری ازGLONASSداشت.

همچنین سیستم مشابه اتحادیه اروپا با نام «گالیله» قرار است تا سال ۲۰۲۰ تمامی سطح کره زمین را پوشش دهد و احتمالا بسیار دقیق تر ازGPSنیز خواهد بود زیرا قادر به موقعیت یابی سانتی متری است. همچنین سیستم موقعیت یاب جغرافیایی چین نیز تا سال ۲۰۲۰ تکمیل خواهد شد.

اما چرا همه این کشورهای به نسخه های خاص خود ازGPSنیازمند هستند؟ قطعا در هنگام یک برخورد و تنش نظامی دولت ها قادر به مختل کردن و متوقف کردن خدمات ماهواره ای برای موقعیت یابی جغرافیایی هستند و در این شرایط قطعا در اختیار داشتن یک جایگزین اهمیت بسیار زیادی دارد. زیرا بدون دسترسی به سیستمGPSهیچ کشوری قادر به شناسایی اهداف نظامی نخواهد بود.

GPSحتی وقتی گوشی شما خاموش باشد نیز فعال است

نکته جالب در مورد سیستمGPSاین است که میتوان از آن به عنوان یک شاهد برای وقوع جرایم در موقعیت های جغرافیایی استفاده کرد. موارد متعددی در استفاده ازGPSدر دادگاه ها موجود است از جمله ماجرای قتل «ریچل اوریلی» در سال ۲۰۰۷ و همچنین ماجرای دادگاه «عدنان سید» در سال ۱۹۹۹٫

یکی از دلایل این موضوع این است که سیستمGPSحتی در زمانی که گوشی هوشمند کاربر خاموش باشد هنوز قادر به رصد موقعیت جغرافیایی است. دلیل واضح است: برخی از گوشی های هوشمند حتی وقتی خاموش شوند، عملکرد های محدودی را همچنان صورت میدهند. در نتیجه برای از کار انداختن کاملGPSلازم است که باتری گوشی به شل کامل خارج شود.

همچنین برای مواردی که کاربر نخواهد از طریقGPSرصد شود گزینه هایی وجود دارد. یکی از موثرترین آنها قرار دادن گوشی در حالتAirplane Modeاست. اما این حالت نیز بر روی همه گوشی های هوشمند جوابگو نیست. این در حالی است که هکرها قادرند حالتAirplane Modeرا بر روی گوشی کاربر جعل کنند در حالی که گوشی واقعا بر روی این حالت قرار ندارد.

در واقع کاربرانی که نمیخواهند هرگز توسطGPSرصد شوند باید از حمل کردن هرگونه دستگاهی مجهز به این سیستم یا قادر به ارسال سیگنال های رادیویی مانند بلوتوثیاWiFiپرهیز کنند!

البته این روزها نرم افزارهایی وجود دارد که به شما اجازه میدهد بر روی گوشی هوشمند خود یک مکان یابی مبتنی برGPSجعلی ایجاد کنید. گزارش های حاکی از این است که اکنون گروه داعش از این ابزارها برای محافظت از خود در برابر شناسایی جغرافیایی استفاده میکنند.

از سوی دیگر موضوع اطلاعاتی که با فعال کردنGPSاز روی دستگاه شما خوانده میشود نیز حائز اهمیت است. بیشتر کاربران دقیقا درک درستی از میزان اطلاعات و ماهیت اطلاعاتی که با فعال کردنGPSدر اختیار یک نرم افزار قرار میدهند ندارند و لذا لازم است تا قبل از صدور مجوز برای نرم افزارها در راستای دسترسی و کنترلGPSگوشی، به دقت اطلاعاتی که توسط آن نرم افزار خوانده میشود را بررسی کنید.

جهت یابی مبتنی برGPSهمواره دقیق نیست

واقعیت این است کهGPSهمواره و صد در صد دقیق نیست و میتواند کاربران را در موقعیت های ناخواسته و حتی خطرناک قرار دهد. شواهد زیادی از گم شدن کاربران در استفاده ازGPSگزارش شده است که شاید معروف ترین آنها ماجرای سال ۲۰۰۹ در نشنال پارک کلیرفنیا در نوادا باشد که طی آن یک زن به همراه کودک ۶ ساله خود برای ۵ روز گم شدند و قبل از آن که پارکبان ها به کمک آنها برسند کودک شش ساله جان خود را از دست داده بود. دلیل گم شدن این دو نفر اطلاعات اشتباهی بود که از طریقGPSگوشی در مورد جهت یابی به آنها داده شده بود.

قطعا سیستمGPSدر این گونه موارد تنها متهم ماجرا نیست اما میتواند منجر به فاجعه هایی اساسی شود. اتکا به اطلاعاتGPSمیتواند منجر به قدم گذاشتن در مسیر اشتباه و حتی به قیمت از دست دادن جان افراد نیز تمام شود.

GPSمیتواند مغز ما را دچار تحول کند

از آنجایی کهGPSیک پدیده نوظهور است هنوز دانشمندان و محققان اطلاعات درستی از اثرات آن بر مغز انسان ندارند. اما تحقیقات اخیر نشان میدهد که اتکا بهGPSبرای مغز انسان به هیچ وجه مناسب و مفید نیست.

بر اساس یک تحقیق در سال ۲۰۰۰ که از سوی محققان بریتانیایی صورت گرفته است، اتکای بسیار زیاد به استفاده ازGPSمیتواند منجر به مختل شدن بخش «هیپوکامپ» در مغز انسان شود. این بخش در مغز مسئولیت تجزیه و تحلیل و پردازش داده های مربوط به جهت یابی بیرونی و فضایی را بر عهده دارد.

این امر ناشی از آن است که اتکا بهGPSقدرت مغز ما برای تصویر سازی از نقشه و جهت یابی را به شدت کاهش میدهد و منجر به آن می شود که به مرور زمان استفاده بیش از حد ازGPSباعثکوچک شدن بخش «هیپوکامپ» در مغز شود. این موضوع با مطالعه بر روی مغز ۱۶ راننده تاکسی در لندن مطرح شده است.